logo czasopisma

Artykuły

Tom 63 Nr 4 (2026): Prawo i Więź

Stan klęski żywiołowej a „ekologiczne” postulaty w Konstytucji RP – korelacje i konteksty

DOI:
https://doi.org/10.36128/p0mypv77
Przesłane
21 listopada 2025
Opublikowane
24 września 2026

Abstrakt

The article analyses the constitutional aspects of the state of natural disaster in the light of the state's constitutional duty to protect the environment. The starting point is the flood in south-western Poland in autumn 2024, which led to the first declaration of a state of natural disaster under the current Constitution and exposed the vagueness of the concepts of "natural disaster" and "technical failure". The author considers whether a state of natural disaster could be declared in the case of extraordinary environmental pollution which does not directly threaten human health but may lead to an ecological disaster. The analysis covers Article 5 of the Constitution, with its principle of sustainable development, and the provisions on environmental protection (Articles 31, 68, 74 and 86), which may justify restrictions of rights and freedoms within broadly understood national security. The final reflection concerns a possible shift from an anthropocentric to an ecocentric constitutional approach, in which environmental protection could become an independent basis for introducing a state of emergency.

Bibliografia

  1. Chrobak, Piotr, Adam Kurek, Andrzej Stelmach. „Struktura syntaktyczno-chronologiczna artykułu 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej a niepodległość państwa w relacji z innymi wartościami tego przepisu" Przegląd Prawa Konstytucyjnego, nr 3(79) (2024): 127–138. https://doi.org/10.15804/ppk.2024.03.10.
  2. Gapski, Maciej. „Zwalczanie bezczynności i przewlekłości postępowania w sprawach udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie" Prawo i Więź, nr 1(35) (2021): 60–83. https://doi.org/10.36128/priw.vi35.129.
  3. Hoły-Łuczaj, Magdalena. Radykalny nonantropocentryzm. Martin Heidegger i ekologia głęboka. Warszawa–Rzeszów: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie, 2018.
  4. Kaźmierczuk, Marcin. „Zasady funkcjonowania państwa podczas stanu klęski żywiołowej w III RP" Studia Prawnoustrojowe, nr 4 (2005): 85–93.
  5. Matuszewski, Maciej, Wojciech Matuszewski. „Ochrona środowiska", [w:] Instytucje gospodarki rynkowej, red. Marek Porzycki, Marcin Smaga, Tadeusz Włudyka, 497–536. Warszawa: Wolters Kluwer, 2024.
  6. Oplustil, Krzysztof. „Funkcje państwa", [w:] Instytucje gospodarki rynkowej, red. Marek Porzycki, Marcin Smaga, Tadeusz Włudyka, 130–137. Warszawa: Wolters Kluwer, 2024.
  7. Prokop, Krzysztof. Stany nadzwyczajne w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku. Białystok: Temida 2, 2005.
  8. Ruczkowski, Piotr. Stan klęski żywiołowej. Komentarz. Lex/el. 2002.
  9. Skorut, Paweł. „Konstytucyjne cele strategiczne III RP wektorem strategii bezpieczeństwa wewnętrznego państwa", [w:] Protegere et Prodesse, cz. XI, red. Janusz Falecki, Rafał Kochańczyk, Piotr Sowizdraniuk, 17–28. Katowice: Szkoła Policji, 2018.
  10. Szwed, Katarzyna. „Konstytucyjny obowiązek prowadzenia polityki zapewniającej bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom" Przegląd Prawa Konstytucyjnego, nr 3(67) (2022): 66–77. https://doi.org/10.15804/ppk.2022.03.05.
  11. Winczorek, Piotr. Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Warszawa: Liber, 2000.
  12. Wiśniewski, Bernard, Sławomir Zalewski, Dariusz Podleś, Katarzyna Kozłowska. Bezpieczeństwo wewnętrzne Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Akademia Obrony Narodowej, 2004.

Downloads

Download data is not yet available.