Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Artykuły

Tom 63 Nr 4 (2026): Prawo i Więź

Znaczenie zastrzeżenia do protokołu (art. 162 § 1 k.p.c.) dla możliwości rozpoznania niezaskarżalnych postanowień przez sąd drugiej instancji (art. 380 k.p.c.)

DOI:
https://doi.org/10.36128/1x764y66
Przesłane
10 maja 2026
Opublikowane
24 września 2026

Abstrakt

This study addresses a crucial issue relevant to judicial practice which relates to the parties' involvement in civil proceedings. The article focuses on the institution of reservations to the minutes made in response to procedural deficiencies on the part of the court. Filing a reservation to the minutes is regulated by Article 162 of the Code of Civil Procedure and is crucial for challenging certain decisions issued by the court of first instance: it enables the appellate court to review certain decisions at the appellate stage, whereas failure to file a reservation results in the inability to review the decisions of the court of first instance. The article analyses not only the institution of reservations to the minutes under Article 162 of the Code of Civil Procedure but also examines sample decisions which are reviewed by the appellate court under Article 380 of the Code of Civil Procedure. The study has not only a theoretical but, to a large extent, also a practical dimension

Bibliografia

  1. Allerhand, Maurycy. Kodeks postępowania cywilnego. Lwów, 1932, 175–179.
  2. Bladowski, Bogdan. „Funkcja zażalenia w praktyce postępowania cywilnego" Zeszyty Naukowe Instytutu Badania Prawa Sądowego, nr 1 (1975): 292.
  3. Bladowski, Bogdan. Środki odwoławcze w postępowaniu cywilnym. Kraków: Zakamycze, 2001.
  4. Bladowski, Bogdan. „Zastrzeżenia stron wnoszone do protokołu rozprawy" Nowe Prawo, nr 3 (1981): 62–64.
  5. Bladowski, Bogdan. Zażalenie w postępowaniu cywilnym. Kraków: Zakamycze, 2006.
  6. Błaszczak, Łukasz. Charakter prawny zrzeczenia się roszczenia w procesie cywilnym. Wrocław: Presscom, 2017.
  7. Błaszczak, Łukasz. „O kompetencji (prawnej) stron i metodzie dokonywania czynności procesowych w sądowym postępowaniu cywilnym", [w:] Rozprawa o metodzie prawa i polityki. Wrocławskie Studia Erazmiańskie, z. VIII, red. Mirosław Sadowski, Aleksandra Spychalska, Katarzyna Sadowa, 79–81. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2014.
  8. Błaszczak, Łukasz. Powództwo oczywiście bezzasadne. Art. 191¹ k.p.c. Warszawa: Wolters Kluwer, 2021.
  9. Błaszczak, Łukasz. „Problem dopuszczalności pozaustawowych (pozakodeksowych) umów procesowych dotyczących przedmiotu procesu (na przykładzie umowy o cofnięcie pozwu, zrzeczenie się roszczenia lub uznanie powództwa)" Polski Proces Cywilny, nr 2 (2023): 216–225.
  10. Błaszczak, Łukasz. „Problematyka umów dowodowych w sądowym postępowaniu cywilnym ze szczególnym uwzględnieniem dowodu z opinii biegłego ad hoc", [w:] Rola biegłego w postępowaniach sądowych, red. Łukasz Błaszczak, Krystian Markiewicz. Wrocław: Presscom, 2016.
  11. Błaszczak, Łukasz. „Wadliwość czynności procesowych stron i uczestników. Obecny model i propozycja zmian w przyszłym Kodeksie postępowania cywilnego", [w:] Postępowanie rozpoznawcze w przyszłym Kodeksie postępowania cywilnego, red. Krystian Markiewicz, Andrzej Torbus. Warszawa: C.H. Beck, 2014.
  12. Błaszczak, Łukasz. Zarzut potrącenia w procesie cywilnym (art. 203¹ k.p.c.). Warszawa: Wolters Kluwer, 2019.
  13. Błaszczak, Łukasz. „Zasada lojalności procesowej w postępowaniu cywilnym" Polski Proces Cywilny, nr 3 (2025): 377–380.
  14. Broniewicz, Witold. Postępowanie cywilne w zarysie. Warszawa: LexisNexis, 2008.
  15. Broniewicz, Witold, Andrzej Marciniak, Ireneusz Kunicki. Postępowanie cywilne w zarysie. Warszawa: LexisNexis, 2016.
  16. Cieślak, Sławomir. Formalizm postępowania cywilnego. Warszawa: C.H. Beck, 2008.
  17. Dolecki, Henryk, Tomasz Radkiewicz. [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz do art. 1–366, t. I, red. Tadeusz Wiśniewski. Warszawa: Wolters Kluwer, 2021.
  18. Ereciński, Tadeusz. Apelacja w postępowaniu cywilnym. Warszawa: Wolters Kluwer, 2020.
  19. Ereciński, Tadeusz. [w:] Postępowanie dowodowe. Komentarz do art. 227–315 k.p.c., red. Tadeusz Ereciński, Marcin Dziurda. Warszawa: Wolters Kluwer, 2024.
  20. Flejszar, Radosław. Zasada dyspozycyjności w procesie cywilnym. Warszawa: C.H. Beck, 2016.
  21. Gajda-Roszczynialska, Katarzyna. [w:] Dowody i postępowanie dowodowe w sprawach cywilnych. Komentarz praktyczny z orzecznictwem. Wzory czynności sądowych i pism procesowych, red. Łukasz Błaszczak, Krystian Markiewicz. Warszawa: C.H. Beck, 2015.
  22. Gapska, Edyta. Czynności decyzyjne sądów w postępowaniu cywilnym. Warszawa: Wolters Kluwer, 2010.
  23. Góra-Błaszczykowska, Agnieszka. Postanowienia sądu pierwszej instancji w procesie cywilnym. Warszawa: C.H. Beck, 2002.
  24. Góra-Błaszczykowska, Agnieszka. „Postanowienia sądu podlegające rozpoznaniu przez sąd drugiej instancji w trybie artykułu 380 k.p.c." Palestra, nr 9–10 (1999): 21.
  25. Góra-Błaszczykowska, Agnieszka. [w:] System prawa procesowego cywilnego. Postępowanie procesowe przed sądem pierwszej instancji, t. II, cz. 2, red. Tadeusz Wiśniewski. Warszawa: LexisNexis, 2016.
  26. Gromska-Szuster, Irena. [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz do art. 1–366, t. I, red. Tadeusz Wiśniewski. Warszawa: Wolters Kluwer, 2021.
  27. Hroboni, Jan. „Uchybienia procesowe i ich skutki" Palestra, nr 14–15 (1934): 422–423.
  28. Jakubecki, Andrzej. [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz do art. 1–366, t. I, red. Tadeusz Wiśniewski. Warszawa: Wolters Kluwer, 2021.
  29. Jarocha, Andrzej. „Czy oddalenie wniosku dowodowego stanowi uchybienie przepisom postępowania uzasadniające żądanie wpisania zastrzeżenia do protokołu na podstawie art. 162 k.p.c.?" Polski Proces Cywilny, nr 2 (2011): 99.
  30. Kołakowski, Krzysztof. Środki odwoławcze po nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego z 2000 roku. Warszawa: LexisNexis, 2000.
  31. Krajewski, Jerzy. „Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 1970 r., II CZ 63/70" Orzecznictwo Sądów Powszechnych i Komisji Arbitrażowych, nr 4 (1971): 191.
  32. Krakowiak, Michał. [w:] System postępowania cywilnego. Orzeczenia sądowe, t. 4, red. Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Piotr Osowy. Warszawa: C.H. Beck, 2025.
  33. Kunicki, Ireneusz. [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz do art. 1–366, t. I, red. Andrzej Marciniak, Kazimierz Piasecki. Warszawa: C.H. Beck, 2014.
  34. Kunicki, Ireneusz. Związanie sądu wydanym orzeczeniem w procesie cywilnym. Warszawa: LexisNexis, 2010.
  35. Laskowska-Hulisz, Agnieszka. [w:] System postępowania cywilnego. Dowody w postępowaniu cywilnym, t. 2, red. Łukasz Błaszczak. Warszawa: C.H. Beck, 2021.
  36. Łazarska, Aneta. „Zaufanie jako kategoria prawna w procesie cywilnym" Polski Proces Cywilny, nr 2 (2021): 49–51.
  37. Machnikowski, Piotr. [w:] System prawa prywatnego. Prawo zobowiązań – część ogólna, red. Ewa Łętowska. Warszawa: C.H. Beck, 2013.
  38. Manowska, Małgorzata. Sędziowskie kierownictwo postępowaniem dowodowym w polskim procesie cywilnym. Warszawa: Wolters Kluwer, 2023.
  39. Niejadlik, Jan. Kontrola rewizyjna postanowień poprzedzających wydanie wyroku w procesie cywilnym. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze, 1977.
  40. Obara, Ewa. „Zastrzeżenia wnoszone do protokołu posiedzenia" Przegląd Sądowy, nr 1 (2008): 142–147.
  41. Osowy, Piotr. „Skutki prawne zamknięcia rozprawy sądowej w procesie cywilnym – zarys problematyki" Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio G 50–51 (2003/2004): 139–142.
  42. Osowy, Piotr. „Uchybienia procesowe sądu (uwagi na temat aktualności i przydatności art. 162 k.p.c.)" Przegląd Sądowy, nr 7–8 (2005): 99–108.
  43. Plaskacz, Maciej. Komentarz do art. 359, [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, red. Piotr Rylski, Andrzej Olaś, wyd. 4. Warszawa: C.H. Beck, 2025.
  44. Richter, Marian. Kodeks postępowania cywilnego z przepisami wprowadzającemi oraz pokrewnemi ustawami i rozporządzeniami. Przemyśl–Warszawa, b.r.w., 130–134.
  45. Rudkowska-Ząbczyk, Ewa. Pisemne czynności procesowe w postępowaniu cywilnym. Warszawa: LexisNexis, 2008.
  46. Sawczuk, Mieczysław. „Problem aktywności stron (vigilantibus iura scripta sunt) w postępowaniu cywilnym" Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego, nr 1 (1974): 117.
  47. Siedlecki, Władysław. Uchybienia procesowe w sądowym postępowaniu cywilnym. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze, 1971.
  48. Sobota, Adam. Zastrzeżenia do protokołu w postępowaniu cywilnym. Wrocław: E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2015.
  49. Stawicka, Ewa. „Czy ograniczenie możliwości powoływania się przez stronę na uchybienia proceduralne wynikające z art. 162 k.p.c. dotyczy wszelkich uchybień popełnianych przez sąd?" Palestra, nr 11–12 (2011): 174.
  50. Sychowicz, Marek. „Zwrócenie uwagi sądu na uchybienia przepisom postępowania", [w:] Aurea praxis aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Tadeusza Erecińskiego, t. I, red. Jacek Gudowski, Karol Weitz. Warszawa: LexisNexis, 2011.
  51. Turek, Jan. Czynności dowodowe sądu w procesie cywilnym. Warszawa: Wolters Kluwer, 2011.
  52. Weitz, Karol. „Między systemem dyskrecjonalnej władzy sędziego a systemem prekluzji – ewolucja regulacji prawa polskiego", [w:] Ewolucja polskiego postępowania cywilnego wobec przemian politycznych, społecznych i gospodarczych. Materiały konferencyjne Ogólnopolskiego Zjazdu Katedr Postępowania Cywilnego, Szczecin–Niechorze, 28–30.9.2007 r., red. Henryk Dolecki, Kinga Flaga-Gieruszyńska. Warszawa: C.H. Beck, 2009.
  53. Weitz, Karol. „O znaczeniu zastrzeżeń stron zgłaszanych do protokołu rozprawy na podstawie art. 162 k.p.c." Palestra, nr 1–2 (2006): 217–221.
  54. Wiśniewski, Tadeusz. Przebieg procesu cywilnego. Warszawa: Wolters Kluwer, 2009.
  55. Wiśniewski, Tadeusz. [w:] System prawa procesowego. Środki zaskarżenia, t. III, cz. 1, red. Jacek Gudowski. Warszawa: LexisNexis, b.r.w.
  56. Zientelewicz, Sandra. Ograniczenie rozprawy do poszczególnych zarzutów lub zagadnień wstępnych. Warszawa–Łódź: Wolters Kluwer, 2025.

Downloads

Download data is not yet available.