Accessibility for Persons with Special Needs from an Administrative Law Perspective - Torbus, Urszula; Małecka-Łyszczek, Magdalena (PRAWO i WIĘŹ, 2023)
Obowiązek zapewnienia dostępności ma dla osób ze szczególnymi potrzebami istotne znaczenie. Wynika on zarówno z Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych z 2006 roku, jak i ustawy z 2019 roku o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (ustawa o dostępności). Na gruncie prawa polskiego pojęcie dostępności odnosi się do wszystkich osób ze szczególnymi potrzebami, a nie tylko do osób z niepełnosprawnością. Artykuł ma na celu rozważenie dostępności z perspektywy prawa administracyjnego. Wyjaśnia, że w odniesieniu do ustawowego uregulowania problematyki dostępności ze specjalnymi potrzebami należy posługiwać się terminem szerszym aniżeli "podmiot publiczny", tj. terminem „podmiot administrujący”, aby objąć zakresem podmiotowym wszystkie podmioty zobowiązane do zapewnienia dostępności osobom o specjalnych potrzebach, w tym podmioty niepubliczne realizujące zadania finansowane ze środków publicznych. Ponadto, działania jednostek sektora finansów publicznych związane z zapewnieniem dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami przez te podmioty należy uznać za element kontroli zarządczej przewidzianej w przepisach ustawy o finansach publicznych. W celu egzekwowania obowiązku zapewnienia dostępności ustawa wprowadziła procedurę skargową związaną z brakiem dostępności. Obejmuje ona możliwość poinformowania podmiotu publicznego o braku dostępności oraz wniosek o zapewnienie dostępności. W przypadku, gdy podmiot publiczny nie zapewni osobie wnioskującej dostępności z powodu naruszenia prawa, osobie uprawnionej służy prawo złożenia skargi na brak dostępności. W takim przypadku Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) może nakazać podmiotowi publicznemu zapewnienie dostępności w drodze decyzji. W razie braku realizacji nakazu w terminie stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące grzywny w celu przymuszenia. Jest to istotne wzmocnienie w porównaniu do obowiązku zapewnienia niezbędnych racjonalnych dostosowań przewidzianych w dyrektywie 2000/78/WE oraz odpowiednich przepisach prawa polskiego.