logo czasopisma

Articles

Vol. 54 No. 1 (2025): Law and Social Bonds nr 1 (54) 2025

Between Intentionality and Intention. Philosophical Reminiscences in Criminal Law

DOI:
https://doi.org/10.36128/PRIW.VI54.1193
Submitted
23 January 2025
Published
9 May 2025

Abstract

The main premise of this paper was to determine whether the elements of intent, as established in criminal law and accompanying the perpetrator of a crime, can be traced back to the philosophical phenomenon of intentionality. For this purpose, the essence of intentionality was first defined, taking into account the properties that this phenomenon integrates on a philosophical level. Next, the essence of intentionality was characterized by identifying the dimensions that manifest in its construction (the intellectual and volitional dimensions) from the perspective of criminal law. The final part of the study compared the elements and characteristics of the structures studied. On the basis of this comparison, it was shown that the structure of intentionality, as described by philosophers, is reflected in the structure of intention in criminal law. The paper also identifies the characteristics that differentiate the structures studied.

References

  1. Andrejew Igor, Polskie prawo karne w zarysie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1986.
  2. Brentano Franz, Deskriptive Psychologie. Hamburg: Meiner, 1982.
  3. Brentano Franz, Psychologia z empirycznego punktu widzenia, tłum. Włodzimierz Galewicz. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1999.
  4. Budyn-Kulik Magdalena, Umyślność w prawie karnym i psychologii. Teoria i praktyka sądowa. Warszawa: Wolters Kluwer, 2015.
  5. Chrudzimski Arkadiusz, „Ingarden on Modes of Being”, [w:] Object and Pseudo – Objects: ontological Deserts and Jungles from Brentano to Carnap, red. Bruno Leclercq, Sebastien Richard, Denis Seron. 199-222. Berlin: De Gruyter, 2015.
  6. Chrudzimski Arkadiusz, „Intencjonalność”, [w:] Przewodnik po kognitywistyce, red. Józef Bremer. 13-14. Kraków: WAM, 2015.
  7. Chrudzimski Arkadiusz, „Roman Ingarden o intencjonalności i znaczeniu” Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria, nr 4 (2020): 347-348.
  8. Cieślak Marian, Polskie prawo karne. Zarys systemowego ujęcia. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1994.
  9. Didier Julia, Słownik filozofii. Katowice: Wydawnictwo Książnica, 1995.
  10. Dreyfus Hubert Lederer, Husserl, Intentionality and Cognitive Science. Cambridge, Mass: The MIT Press, 1982.
  11. Giezek Jacek, „Komentarz do art. 9”, [w:] Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz. 48-49. Wrocław: Kolonia Limited, 2000.
  12. Giezek Jacek, „Komentarz do art. 9”, [w:] Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz. 56-59. Warszawa: Wolters Kluwer, 2012.
  13. Giezek Jacek, Świadomość sprawcy czynu zabronionego. Warszawa. Wolters Kluwer, 2013.
  14. Gubiński Arnold, Zasady prawa karnego. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1996.
  15. Henry Michel, Phenomenologie materielle. Paris: PUF, 1990.
  16. Husserl Edmund, Badania logiczne, t. I-II, tłum. Janusz Sidorek. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 2006.
  17. Husserl Edmund, Idee czystej fenomenologii i fenomenologicznej filozofii. Księga pierwsza, tłum. Danuta Gierulanka. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975.
  18. Husserl Edmund, Idee czystej fenomenologii i fenomenologicznej filozofii. Księga druga, tłum. Danuta Gierulanka. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1974.
  19. Husserl Edmund, Wykłady z fenomenologii wewnętrznej świadomości czasu, tłum. Janusz Sidorek. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1989.
  20. Ingarden Roman, Spór o istnienie świata, t. I-III. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987.
  21. Ingarden Roman, U podstaw teorii poznania. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971.
  22. Ingarden Roman, Z badań nad filozofią współczesną. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1963.
  23. Ingarden Roman, Z teorii języka i filozoficznych podstaw logiki. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1972.
  24. Jędrzejewski Zbigniew, „Z problematyki zamiaru ewentualnego w teorii i praktyce” Państwo i Prawo, nr 10 (1983): 51.
  25. Kaczmarek Tomasz, „Sporne problemy umyślności”, [w:] Umyślność i jej formy: pokłosie VII Bielańskiego Kolokwium Karnistycznego, red. Jarosław Majewski. 30-31. Toruń: Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa „Dom Organizatora”, 2011.
  26. Kodeks karny. Komentarz, t. I, (art. 1 – 116), red. Oktawia Górniok, Stanisław Hoc, Michał Kalitowski, Stanisław M. Przyjemski, Zofia Sienkiewicz, Jerzy Szumski, Leon Tyszkiewicz, Andrzej Wąsek. Gdańsk: Wydawnictwo Arche, 2005.
  27. Kodeks karny. Komentarz, t. I, (art. 1 – 31). Gdańsk: Wydawnictwo Arche, 1999.
  28. Kopaliński Władysław, Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1968.
  29. Kowalewska Magdalena, „Strona podmiotowa czynów zabronionych popełnianych z tzw. świadomością pełną w świetle zasady nullum crimen sine lege”, [w:] Nullum crimen sine lege, red. Iwona Sepioło. 198-199. Warszawa: C. H. Beck, 2013.
  30. Krokos Jan, Odsłanianie intencjonalności. Stare Kościeliska: Wydawnictwo Liberi Libri, 2013.
  31. Królikowski Michał, „Komentarz do art. 9”, [w:] Kodeks karny. Część ogólna, t. I, Komentarz do art. 1 - 31, red. Michał Królikowski, Robert Zawłocki. 382-393. Warszawa: C. H. Beck, 2010.
  32. Lachowski Jerzy, „Strona podmiotowa czynu zabronionego”, [w:] System Prawa Karnego, Nauka o przestępstwie. Zasady odpowiedzialności 3, red. Ryszard Dębski. 535-557. Warszawa: C. H. Beck, 2013.
  33. Leszczyński Damian, „Ingarden, intencjonalność i inwazja porywaczy dusz” Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria, nr 4 (2020): 438-439.
  34. Maciejczak Marek, „Edmunda Husserla próba nadania filozofii naukowego charakteru” Studia Philosophiae Christianae, Nr 2 (2003): 122-123.
  35. Makota Janina, „Intencjonalność”, [w:] Słownik pojęć filozoficznych Romana Ingardena, red. Andrzej J. Nowak, Leszek Sosnowski. Kraków: Wydawnictwo Universitas, 2001.
  36. Nawrocki Mariusz, „Ustalanie zamiaru popełnienia przestępstw umyślnych”, Prawo w Działaniu. Sprawy karne, nr 43 (2020): 58.
  37. Pacholik-Żuromska Anita, „Intencjonalność – rozumienie – samowiedza. Problem poznania w świetle nauk kognitywnych”, [w:] Umysł. Prace z filozofii i kognitywistyki. 150 – 155. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2016.
  38. Patryas Wojciech, Interpretacja karnistyczna. Studium metodologiczne. Poznań: Wydawnictwo im. Adama Mickiewicza, 1988.
  39. Pisarkowa Krystyna, Język według Junga; oczytaniu intencji. Kraków: Wydawnictwo PAN, 1994.
  40. Pokropski Marek, „Husserl i Henry – spór o intencjonalność” Przegląd Filozoficzno – Literacki, nr 3 (2012): 229-249.
  41. Rejman Genowefa, Zasady odpowiedzialności karnej. Art. 8 – 31 k.k. Komentarz. Warszawa: C. H. Beck, 2009.
  42. Roxin Claus, Strafrecht Allgemeiner Teil, t. I, Grundlagen. Der Aufbau der Verbrechenslehre. 311-313. Monachium: C. H. Beck, 1992.
  43. Wolter Władysław, Nauka o przestępstwie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973.
  44. Wolter Władysław, Prawo karne. Zarys wykładu systematycznego. Część ogólna. t. I. 159-161. Warszawa: Wydawnictwo Gebethner i Wolf, 1947.
  45. Wolter Władysław, Zarys systemu prawa karnego. Część ogólna, t. I. Kraków: Wydawca Leon Frommer, 1933.
  46. Wójtowicz-Dacka Małgorzata, Ludmiła Zając-Lamparska, O świadomości. Wybrane zagadnienia. Wprowadzenie. 137-138. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, 2007.
  47. Wróbel Włodzimierz, Andrzej Zoll, Polskie prawo karne. Część ogólna. Kraków: Znak, 2010.
  48. Zalta Edward, Intensional Logic and The Metaphysics of Intentionality. Cambridge, Mass: The MIT Press, 1988.
  49. Zoll Andrzej, „Komentarz do art. 9”, [w:] Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz do art. 1 – 116 k.k., t. I, red. Andrzej Zoll. 144-148. Warszawa, Wolters Kluwer, 2012.

Downloads

Download data is not yet available.