logo czasopisma

Articles

2026: online-first

A Few Comments on the Legal Basis forthe Use of Firearms by a State Official at the State Border of the Republic of Poland in the Context of Taking a Person’s Life

DOI:
https://doi.org/10.36128/k4q70830
Submitted
31 January 2025
Published
4 November 2026

Abstract

The study aims to assess the amendment of Article 45(1)(d) of the Act of 24 May 2013 on Means of Direct Coercion and Firearms, which regulates on of the cases in which state officials may use service firearms. The Act of 26 July 2024 amending certain acts in order to improve the operation of the Polish Armed Forces, the Police and the Border Guard in the event of a threat to state security, which entered into force on 31 August 2024, extended this provision. A firearm may now be used when it is necessary to repel a direct, unlawful attack on the inviolability of the state border by a person who forces the crossing of the border using a vehicle, firearm or other dangerous object, or acts in another manner directly threatening the life, health or freedom of the authorised officer or another person, or acts jointly with another person who uses such a weapon, object or method, where the circumstances require immediate action. The author argues that the added reference to acting “in another manner” largely duplicates Article

45(1)(a), that an interpretation permitting the intentional deprivation of life under the amended provision would be incompatible with Articles 38 and 31(3) of the Polish Constitution, and that an unintentional loss of life resulting from the absolutely necessary use of force falls within the standard of Article 2 of the European Convention on Human Rights.

References

  1. Buchała Kazimierz, Andrzej Zoll, Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz do art. 1–116 Kodeksu karnego. Kraków: Zakamycze, 1998.
  2. Jagielski Mariusz, „Użycie środków przymusu bezpośredniego – standardy konstytucyjne”, [w:] Użycie broni palnej jako środka przymusu bezpośredniego. Aspekty prawne, red. Robert Netczuk. Katowice: Szkoła Policji w Katowicach, 2015.
  3. Jarmoszka Marcin, „Kryzys migracyjny w kontekście unijnym a poszanowanie tożsamości narodowej państw członkowskich” Prawo i Więź, nr 6 (2024): 455–483.
  4. Kapusta Monika, „Ochrona życia a podstawowe zasady użycia broni palnej przez Policję” Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica, numer specjalny (2023): 115–122. https://doi.org/10.18778/0208-6069.S.2023.10.
  5. Kłak Czesław,„Odpowiedzialność karna za nadużycie władzy (art. 231 k.k.) a ochrona prawa do dobrej administracji” Prawo i Więź, nr 3 (2020): 111–140.
  6. Kocaj Olga, „Praktyczne problemy oceny odpowiedzialności karnej za niewłaściwe użycie środków przymusu bezpośredniego”, [w:] Użycie broni palnej jako środka przymusu bezpośredniego. Aspekty prawne, red. Robert Netczuk. Katowice: Szkoła Policji w Katowicach, 2015.
  7. Kodeks karny. Komentarz, red. Alicja Grześkowiak, Krzysztof Wiak. Warszawa: C.H. Beck, 2024.
  8. Konstytucje Rzeczypospolitej oraz komentarz do Konstytucji RP z 1997 roku, red. Jan Boć. Wrocław: Kolonia Limited, 1998.
  9. Marek Andrzej, Jacek Satko, Okoliczności wyłączające bezprawność czynu. Przegląd problematyki.Orzecznictwo (SN1918–99). Piśmiennictwo. Kraków: Zakamycze, 2000.
  10. Nowicki Marek Antoni, Europejski Trybunał Praw Człowieka, t. II, Prawo do życia i inne prawa. Kraków: Zakamycze, 2002.
  11. Prawa człowieka i ich ochrona, red. Tadeusz Jasudowicz. Toruń: TNOiK „Dom Organizatora”, 2005.
  12. Prusak Feliks, „Kontratyp czynności operacyjno-rozpoznawczych” Zeszyty Prawnicze, nr 1 (2013): 7–35. https://doi.org/10.21697/zp.2013.13.1.01.
  13. Stefański Ryszard A., „Przepadek pojazdu mechanicznego a zasady proporcjonalności i humanitaryzmu”, [w:] In dubio pro humanitate. W stulecie urodzin Profesora Mariana Cieślaka, red. Wojciech Cieślak, Marta Romańczuk-Grącka, Michał Kurzyński. Olsztyn: Wydawnictwo UWM, 2023.
  14. Szczucki Krzysztof, Wykładnia prokonstytucyjna prawa karnego. Warszawa: Wolters Kluwer, 2015.
  15. Śliwowski Jerzy, Prawo karne. Warszawa: PWN, 1979.
  16. Wiącek Marcin, Stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia działań Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Policji oraz Straży Granicznej na wypadek zagrożenia bezpieczeństwa państwa (druk senacki nr 125, druki sejmowe nr 471, 471-A, 505 i 505-A). Warszawa, 19 lipca 2024 r.
  17. Wróbel Włodzimierz, Andrzej Zoll, Polskie prawo karne. Część ogólna. Kraków: Znak, 2010.

Downloads

Download data is not yet available.