logo czasopisma

Articles

Vol. 58 No. 5 (2025): Prawo i Więź nr 5 (58) 2025

The Legal Framework for Remote Witness Testimony in Civil Proceedings

DOI:
https://doi.org/10.36128/stgmg233
Submitted
8 August 2025
Published
18 November 2025

Abstract

The introduction of remote hearings in civil proceedings has opened up new possibilities for presenting evidence, including witness testimony. While the legislator has granted the presiding judge and the witness the right to initiate a remote hearing, the final decision lies with the parties, who can raise a binding objection to the remote examination of a witness. While remote witness examination has several advantages, such as saving time and resources, offering organisational benefits and speeding up proceedings, it also carries certain risks, including technical difficulties, the possibility of influencing the content of testimony and violating personal data protection. The article highlights the above advantages and disadvantages of remote witness examination and notes the legislative shortcomings that need to be addressed.

References

  1. Budniak-Rogala, Aleksandra. “Przeprowadzenie dowodu za pomocą środków porozumiewania się na odległość na zasadzie art. 235 § 2 KPC a realizacja zasady bezpośredniości – uwagi w kontekście nowelizacji KPC z 10.7.2015 r.” cz. 1, Prawo Mediów Elektronicznych, nr 2 (2017): 5 – 15; cz. 2, Prawo Mediów Elektronicznych, nr 3 (2017): 18 – 23.
  2. Dzienis, Paweł. “Pisemna forma dowodu z zeznań świadka w świetle wykładni art. 2711 k.p.c. i jej zastosowanie nie tylko w czasie stanu epidemii.” Polski Proces Cywilny, nr 4 (2020): 691 – 705.
  3. Dziurda, Marcin. “Dowód z zeznań świadka na piśmie.” Palestra, nr 11–12 (2019): 103 – 111.
  4. Dziurda, Marcin. “Postępowanie dowodowe na rozprawie zdalnej w postępowaniu cywilnym.” Lex/el., 2023.
  5. Dziurda, Marcin. Rozprawy zdalne po nowelizacji KPC. Lex/el., 2023.
  6. Fruk, Aleksandra. “E-rozprawa w postępowaniu cywilnym – standaryzacja czy destabilizacja? Dekalog zmian art. 151 k.p.c. wprowadzonych nowelizacją z 2024 r.” Monitor Prawniczy, nr 9 (2024): 529 – 543. https://doi.org/10.32027/MOP.24.9.1.
  7. Fruk, Aleksandra i Joanna May. “Posiedzenie zdalne w postępowaniu cywilnym – geneza, standardy i perspektywy (część 1 – zagadnienia ogólne).” Folia Iuridica Universitatis Wratislaviensis, nr 2 (2023): 134 – 155. https://doi.org/10.34616/150275.
  8. Gil, Izabella. “Zmiany KPC wprowadzone ustawą z 7.07.2023 r. [ZmKPCU23(2)].” Monitor Prawniczy, nr 3, dodatek (2024): 97 – 118. https://doi.org/10.32027/MOP.24.3.17.
  9. Gołaczyński, Jacek i Anna Zalesińska, red. E-Sąd. E-doręczenia, rozprawy zdalne, systemy teleinformatyczne w sądownictwie. Komentarz praktyczny. Warszawa: C.H. Beck, 2024.
  10. Gołaczyński, Jacek i Anna Zalesińska. “Nowe technologie w sądach na przykładzie wideokonferencji i składania pism procesowych i doręczeń elektronicznych w dobie pandemii COVID-19.” Monitor Prawniczy, nr 12 (2020): 637 – 663. https://doi.org/ 10.32027/MOP.20.12.3.
  11. Gołaczyński, Jacek i Maria Dymitruk. “Rozprawa zdalna i doręczenia elektroniczne w dobie pandemii COVID-19 po wejściu w życie nowelizacji z 28.5.2021 r.” Monitor Prawniczy, nr 13 (2021): 685 – 697. https://doi.org/ 10.32027/MOP.21.13.1.
  12. Gołaczyński, Jacek i Sylwia Kotecka-Kral. “Elektronizacja pism procesowych, doręczeń i posiedzeń jawnych w postępowaniu cywilnym w okresie pandemii COVID-19.” Polski Proces Cywilny, nr 4 (2020): 637 – 664.
  13. Jabłońska-Bonca, Jolanta. “Wejście do sali rozpraw. Analiza porównawcza norm zachowania uczestników rozprawy zdalnej i tradycyjnej.” Prawo i Więź, nr 2 (2023): 73 – 105. https://doi.org/10.36128/PRIW.VI45.697.
  14. Jasińska, Katarzyna. “E-rozprawa w postępowaniu cywilnym a możliwość obrony swych praw w kontekście problemów z jej przeprowadzeniem.” W Prawo sztucznej inteligencji i nowych technologii 2, red. Bogdan Fischer, Adam Pązik i Marek Świerczyński, 47 – 62. Warszawa: Wolters Kluwer, 2022.
  15. Jasińska, Katarzyna. “Ocena wiarygodności bez emocji, czyli przesłuchania na piśmie i podczas e-rozpraw.” W Emocje i motywacja w prawie. Wybrane aspekty, red. Julia Stanek, 95 – 121. Kraków: Oficyna Wydawnicza KAAFM, 2022.
  16. Karaś, Grzegorz. “Zdalne i pisemne zeznania świadków i przesłuchania stron - pułapki procedury cywilnej. Część 7.” Radca Prawny, nr 4 (2024): 20 – 23.
  17. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, wyd. 35, red. Elwira Marszałkowska-Krześ i Izabella Gil. Warszawa: C.H. Beck, 2024.
  18. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, wyd. 3, red. Piotr Rylski, cz. 3, red. Andrzej Olaś. Warszawa: C.H. Beck, 2024.
  19. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom 1. Postępowanie rozpoznawcze, wyd. 5, red. Tadeusz Ereciński. Warszawa: Wolters Kluwer, 2016.
  20. Kodeks postępowania cywilnego. Tom 2. Komentarz. Art. 2051–42412, red. Andrzej Marciniak. Warszawa: C.H. Beck, 2019.
  21. Kościółek, Anna i Aneta Arkuszewska. “Zdalne posiedzenia sądowe – ewolucja czy rewolucja.” W Prawo nowych technologii. Księga z okazji jubileuszu 20-lecia działalności Centrum Badań Problemów Prawnych i Ekonomicznych Komunikacji Elektronicznej i Studenckiego Koła Naukowego – Blok Prawa Komputerowego, red. Jacek Gołaczyński, 60 – 71. Warszawa: C.H. Beck, 2022.
  22. Kurosz, Krzysztof i Wiktor P. Matysiak. “Refleksje na temat rozprawy zdalnej w postępowaniu cywilnym i zasady suwerenności terytorialnej.” W Nowoczesne technologie – szansa czy zagrożenie dla funkcjonowania przedsiębiorców w obrocie prawnym i postępowaniach sądowych, red. Andrzej Kidyba i Adam Olejniczak, 103 – 130. Warszawa: Wolters Kluwer, 2022.
  23. Kwiatkowska, Ewa M. “Rozprawy hybrydowe a wykluczenie cyfrowe.” Państwo i Prawo, nr 4 (2024): 92 – 107.
  24. Kwiatkowska, Ewa M. “Zdalne rozprawy – zapewnienie równości wobec zjawiska wykluczenia cyfrowego.” Krytyka Prawa. Niezależne Studia nad Prawem, nr 3 (2023): 205 – 221. https://doi.org/10.7206/kp.2080-1084.629.
  25. Litowski, Jakub. “Ograniczenie jawności postępowania cywilnego z uwagi na stan epidemii wywołany wirusem COVID-19.” Monitor Prawniczy, nr 2 (2021): 68 – 79. https://doi.org/ 10.32027/MOP.21.2.1.
  26. Litowski, Jakub. “Zakres zmian art. 15zzs1 ustawy z 2.3.2020 r. – uwagi na tle stanu prawnego obowiązującego od 3.7.2021 r.” Monitor Prawniczy, nr 2 (2022): 72 – 80.
  27. Łazarska, Aneta. “Zdalne rozprawy cywilne – wyzwanie czy zagrożenie dla rzetelnego procesu?” W Nowoczesne technologie – szansa czy zagrożenie dla funkcjonowania przedsiębiorców w obrocie prawnym i postępowaniach sądowych, red. Andrzej Kidyba i Adam Olejniczak, 131 – 169. Warszawa: Wolters Kluwer, 2022.
  28. Łuczak-Noworolnik, Lucyna i Anna Żebrowska. “Przeprowadzenie rozprawy i postępowania dowodowego drogą elektroniczną – założenia, cele, przyjęte rozwiązania.” Polski Proces Cywilny, nr 3 (2018): 54 – 69.
  29. Machnikowska, Anna. “Zasada jawności w postępowaniu procesowym – modernizacja czy marginalizacja? Wybrane zagadnienia.” Polski Proces Cywilny, nr 1 (2022): 80 – 124.
  30. Markiewicz, Krystian. “Informatyzacja postępowania cywilnego – de lege lata i de lege ferenda.” w: Postępowanie rozpoznawcze w przyszłym Kodeksie postępowania cywilnego. Materiały Ogólnopolskiego Zjazdu katedr i Zakładów Postępowania Cywilnego w Katowicach-Kocierzu (26–29 września 2013 r.), red. Krystian Markiewicz i Andrzej Torbus, 403 – 440. Warszawa: C.H. Beck, 2014.
  31. Mucha, Joanna. “Pisemne zeznania świadka w kontekście dążenia sądu do ustalenia prawdy i postulatu szybkości postępowania.” Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, nr 3 (2020): 77 – 93. https://doi.org/10.14746/rpeis.2020.82.3.6.
  32. Muliński, Maciej i Michał Krakowiak. “Przesłuchanie świadka w postępowaniu cywilnym za pomocą środków nowoczesnej techniki – postulat de lege ferenda.” Przegląd Sądowy, nr 3 (2005): 64 – 72.
  33. Piątek, Wojciech. “Rozprawa w formie zdalnej przed sądem administracyjnym – nieunikniona przyszłość czy rozwiązanie tymczasowe na czas pandemii?” Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, nr 2 (2022): 17 – 33.
  34. Pietrasz, Piotr. “Konstrukcje zdalnej rozprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym.” Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, numer specjalny (Ius est ars boni et aequi. Studia ofiarowane Profesorowi Romanowi Hauserowi Sędziemu Naczelnego Sądu Administracyjnego) (2021): 397 – 409.
  35. Płaziuk, Jakub. “Konieczność odstąpienia od przeprowadzenia posiedzenia zdalnego w przypadku wyznaczenia rozprawy lub posiedzenia jawnego w czasach COVID-19.” Polski Proces Cywilny, nr 1 (2022): 247 – 267.
  36. Posłowska, Ewa. “Posiedzenia zdalne w sprawach cywilnych jako odpowiedź na sytuację kryzysową wywołaną przez COVID-19.” Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, Sectio G, vol. 71, nr 2 (2024): 91 – 108. https://doi.org/ 10.17951/g.2024.71.2.91-108.
  37. Śliwińska, Paulina. “Pisemne zeznania świadków w praktyce sądowej.” Monitor Prawniczy, nr 9 (2022): 464 – 468. https://doi.org/ 10.32027/MOP.22.9.1.
  38. Świder, Maciej. “Posiedzenia zdalne w trybie art. 15zzs[1] KoronawirusU w kontekście prawa do rzetelnego procesu.” Monitor Prawniczy, nr 19 (2022): 997 – 1007.
  39. Telusiewicz, Piotr. “Dowód z zeznań świadka w formie pisemnej – praktyczne aspekty dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu.” Krytyka Prawa, nr 2 (2021): 145 – 157. https://doi.org/ 10.7206/kp.2080-1084.454.
  40. Uliasz, Marcin. “Rozprawa zdalna w Kodeksie postępowania cywilnego (art. 151 KPC).” W Postępowanie cywilne w czasie pandemii. E-doręczenia, rozprawa zdalna, posiedzenia niejawne, składanie pism procesowych, red. Jacek Gołaczyński, 92 – 107. Warszawa: C.H. Beck, 2022.
  41. Warecka, Katarzyna. Rozprawa on-line a prawo do rzetelnego procesu. Omówienie wyroku ETPC z 2.12.2021 r., 36516/19 (Jallow). Lex/el., 2021.
  42. Wiśniewski, Tadeusz. “O niektórych teoretycznych i praktycznych dylematach rozpraw zdalnych w świetle standardów rzetelnego procesu cywilnego.” Krytyka Prawa, nr 1 (2023): 34 – 57. https://doi.org/10.7206/kp.2080-1084.570.
  43. Zalesińska, Anna. “Przesłuchanie na odległość w Polsce – postulaty de lege lata i de lege ferenda na tle konstrukcji prawnych przyjętych w innych krajach.” E-Biuletyn CBKE, nr 2 (2007): 1 – 14.
  44. Zalesińska, Anna. Wpływ informatyzacji na założenia konstrukcyjne procesu cywilnego. Warszawa: C.H. Beck, 2016.
  45. Zembrzuski, Tadeusz. “Ograniczenia jawności postępowania w sprawach cywilnych w dobie pandemii – potrzeba chwili czy trwałe rozwiązania?” Forum Prawnicze, nr 3 (2021): 3 – 18.
  46. Ziemianin, Karolina. “Przeprowadzenie postępowania sądowego na odległość według prawa polskiego i niemieckiego.” Prawo Mediów Elektronicznych, nr 1 (2016): 16 – 20.
  47. Zinkiewicz-Będźmirowska, Olga. “Rozprawy zdalne jako odpowiedź na wyzwania nowoczesnego sądownictwa.” Przegląd Prawa Handlowego, nr 2 (2024): 43 – 49.
  48. Żółtak, Urszula i Marcin Szwed. “Rozprawy zdalne a prawo jednostki do sądu w procesie cywilnym.” W Wymiar sprawiedliwości w państwie prawie. Wyzwania, red. Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska, 293 – 323. Sopot: Arche, 2021.

Downloads

Download data is not yet available.