logo czasopisma

Articles

Vol. 63 No. 4 (2026): Law&Social Bonds

The Triad of Benefits of Criminal Mediation: The Victim, the Offender and the Justice System

DOI:
https://doi.org/10.36128/b84caz52
Submitted
12 January 2026
Published
9 August 2026 — Updated on 24 September 2026

Abstract

The article presents an analysis of the benefits of criminal mediation in Poland in the context of restorative justice. The first part presents mediation as a form of restorative justice and compares it with traditional retributive justice, pointing out the key differences between them. In the next part, the author presents the benefits of mediation for the justice system and crime victims, as well as the impact of positive outcomes of criminal mediation on the perpetrator obtaining real procedural benefits in the form of more lenient penalties. The study applies the dogmatic-legal method, based on the views presented in the literature on the subject and in the case law of Polish courts.

References

  1. Bieńkowska, Ewa. Mediacja w sprawach karnych. Warszawa: Ministerstwo Sprawiedliwości, 2011.
  2. Bieńkowska, Ewa. Poradnik mediatora [mediacja od A do Z; wzory pism; akty prawne]. Warszawa: Wydawnictwo Zrzeszenia Prawników Polskich, 1999.
  3. Bilewicz, Małgorzata. „Preventing secondary victimization of disabled people." Resocjalizacja Polska, nr 16 (2018): 39-48. https://doi.org/10.22432/pjsr.2018.16.04.
  4. Ciepły, Filip. „O dowartościowanie retrybutywnej racjonalizacji kary." W Hominum causa omne ius constitutum est. Księga Jubileuszowa ku czci Profesor Alicji Grześkowiak, red. Antoni Dębiński, Małgorzata Gałązka, Radosław Hałas i Krzysztof Wiak, 231-246. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2006.
  5. Ciepły, Filip. „Sprawiedliwość naprawcza wobec przestępstwa." W Mediacja w teorii i praktyce, red. Andrzej Gretkowski i Danuta Karbarz, 189-200. Stalowa Wola: Oficyna Wydawnicza Fundacji Uniwersyteckiej, 2009.
  6. Consedine, Jim. Sprawiedliwość naprawcza. Przywrócenie ładu społecznego, tłum. Michał Wołodźko, Kacper Gradoń. Warszawa: Polskie Stowarzyszenie Edukacji Prawnej, 2004.
  7. Foucault, Michel. Nadzorować i karać: narodziny więzienia, tłum. Tadeusz Komendant. Warszawa: Wydawnictwo Aletheia, 2009.
  8. Hanas, Katarzyna. „Sprawiedliwość naprawcza w Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE ustanawiającej normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw oraz zastępującej decyzję ramową Rady 2001/220/WSiSW a unormowania polskie." Prokuratura i Prawo, nr 5 (2015): 45-59. https://www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa/numer-5-2015.
  9. Hollósvölgyi, Máté. „What does restorative justice promise?" European Journal of Probation 17, nr 1 (2025): 21-34. https://doi.org/10.1177/20662203251319907.
  10. Hypś, Sławomir. „Komentarz do art. 66." W Kodeks karny. Komentarz, red. Alicja Grześkowiak i Krzysztof Wiak, 719-725. Warszawa: C.H. Beck, 2026.
  11. Hypś, Sławomir. „Komentarz do art. 69." W Kodeks karny. Komentarz, red. Alicja Grześkowiak i Krzysztof Wiak, 735-741. Warszawa: C.H. Beck, 2026.
  12. Kania-Chramęga, Agnieszka. „Znaczenie naprawienia szkody oraz pojednania pomiędzy pokrzywdzonym a sprawcą w procesie sądowego wymiaru kary. Uwagi na tle wybranych regulacji karnomaterialnych." ADR. Arbitraż i Mediacja, nr 2(38) (2017): 65-76. https://journals.indexcopernicus.com/api/file/viewByFileId/295910.
  13. Kokot, Rajnhard. „Idea sprawiedliwości naprawczej z perspektywy projektowanych zmian kodeksu karnego." Ius Novum 7, nr 2 (2013): 27-47. https://iusnovum.lazarski.pl/iusnovum/article/view/221/430.
  14. Kruk, Marzena. „Mediacja między pokrzywdzonym a sprawcą przestępstwa jako forma rozwiązywania konfliktów." Archiwum Kryminologii XXIX-XXX (2008): 837-851. https://doi.org/10.7420/ak2007-2008bn.
  15. Lewandowska-Pierzynka, Iwona. „Wpływ mediacji na wymiar wychowawczy nieletnich sprawców." W Mediacja: sztuka kompromisu, red. Marcin Romanowski, 101-119. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości, 2023.
  16. Łukawska-Malicka, Magdalena. „Czym jest sprawiedliwość naprawcza? Istota i zarys problematyki." Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio G. Ius 69, nr 2 (2022): 43-59. https://journals.umcs.pl/g/article/viewFile/14299/10159.
  17. Marek, Andrzej. „Funkcje kary pozbawienia wolności na tle zmian polityki karnej." W X lat obowiązywania Kodeksu karnego wykonawczego, red. Stefan Lelental i Grażyna B. Szczygieł, 61-76. Białystok: Temida 2, 2009.
  18. Marshall, Tony F. Restorative Justice: An Overview. London: Home Office, 1999.
  19. Płatek, Monika. „Wstęp I, czyli o miejscu i roli sprawiedliwości naprawczej w systemie sprawiedliwości karnej." W Sprawiedliwość naprawcza. Idea. Teoria. Praktyka, red. Monika Płatek i Michał Fajst, 9-31. Warszawa: Liber, 2005.
  20. Różyńska, Joanna. „Koncepcja sprawiedliwości naprawczej." Jurysta, nr 1 (2005): 5-14.
  21. Siedlecka-Andrychowicz, Agnieszka. „Mediacja w sprawach karnych i sprawach o wykroczenia." W Mediacje. Teoria i praktyka, red. Ewa Gmurzyńska i Rafał Morek, 381-406. Warszawa: Wolters Kluwer, 2024.
  22. Siedlecka-Andrychowicz, Agnieszka. „Wykorzystanie mediacji oraz programów sprawiedliwości naprawczej w konfliktach występujących w środowisku akademickim – przykład Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej i Polski." W Mediacja: od rozmowy do porozumienia, red. Marcin Romanowski, 115-128. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości, 2022.
  23. Sitarska, Anna. „Przemoc w rodzinie a mediacja." Prokuratura i Prawo, nr 1 (2006): 56-74. https://www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa/numer-1-2006.
  24. Sitarz, Olga. „Bariery prawne szerszego rozwoju mediacji w sprawach karnych i postulaty de lege ferenda." W Mediacja: sztuka kompromisu, red. Marcin Romanowski, 13-24. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości, 2023.
  25. Skrobotowicz, Grzegorz. „Mediacja karna w Polsce – ponad dwadzieścia lat działania instytucji – próba oceny." W Mediacja: od rozmowy do porozumienia, red. Marcin Romanowski, 61-78. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości, 2022.
  26. Skrobotowicz, Grzegorz. Mediacja karna w świetle badań. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2017.
  27. Skrobotowicz, Grzegorz. „Zalety mediacji karnej." Prokuratura i Prawo, nr 2 (2012): 128-145. https://www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa/numer-2-2012.
  28. Steinborn, Sławomir. Porozumienia w polskim procesie karnym. Skazanie bez rozprawy i dobrowolne poddanie się odpowiedzialności karnej. Kraków: Zakamycze, 2005.
  29. Suchanek, Marek. „Mediacja jako metoda rozwiązywania konfliktów społecznych." Studia Administracyjne, nr 10 (2018): 129-147. http://dx.doi.org/10.18276/sa.2018.10-09.
  30. Walczak, Beata. „Mediacja w sprawach karnych." Zeszyty Naukowe Instytutu Administracji AJD w Częstochowie 2, nr 6 (2012): 119-137. http://dlibra.bg.ajd.czest.pl:8080/Content/1555/Gubernaculum_02_6-119.pdf.
  31. Waluk, Janina. „Mediacja jako forma sprawiedliwości naprawczej – korzyści dla stron." Archiwum Kryminologii XXIX-XXX (2008): 871-883. https://czasopisma.inp.pan.pl/index.php/ak/article/view/309/waluk_mediacja_jako_forma_spra_2007-2008BQ.pdf.
  32. Wójcik, Dobrochna. „Rola mediacji między pokrzywdzonym a sprawcą przestępstwa." W System Prawa Karnego. Zagadnienia ogólne, t. 1, red. Andrzej Marek, 350-413. Warszawa: C.H. Beck, Instytut Nauk Prawnych PAN, 2010.
  33. Zielińska, Eleonora. Mediacja w sprawach karnych o przemoc w rodzinie – skala i efektywność w praktyce polskiego wymiaru sprawiedliwości. Warszawa: Instytut Wymiaru Sprawiedliwości, 2017. https://old.iws.gov.pl/wp-content/uploads/2018/08/IWS_Zieli%C5%84ska-E._Mediacja-w-spr.-karnych-o-przemoc-w-rodzinie.pdf.
  34. Zielińska, Eleonora i Joanna Klimczak. Zakres stosowania mediacji w sprawach karnych w praktyce wymiaru sprawiedliwości. Warszawa: Instytut Wymiaru Sprawiedliwości, 2020. https://old.iws.gov.pl/wp-content/uploads/2020/04/IWS_Zieli%C5%84ska-E.-Klimczak-J-Zakres-stosowania-mediacji-w-sprawach-karnych-w-praktyce-wymiaru-sprawiedliwo%C5%9Bci.pdf.

Downloads

Download data is not yet available.