logo czasopisma

Articles

2026: online-first

25 Years of the Activity of the Ombudsman for Children: An Attempt to Assess Successes and Failures

DOI:
https://doi.org/10.36128/ces8yp33
Submitted
22 June 2026
Published
4 November 2026

Abstract

The purpose of this article is to summarize the 25 years of operation of the institution of the Ombudsman for Children in Poland. The Ombudsman for Children has constitutional status, and its powers are defined by law. Over the past 25 years, its powers have expanded, which has positively impacted its effectiveness. The Office of the Ombudsman for Children has also undergone a transformation. The article presents the most significant achievements in amending legal provisions for children and selected issues that ended in failure. The discussion concludes with de lege ferenda proposals for the constitutional and legislative authorities.

References

  1. Andrzejewski Marek, „Wokół projektu Kodeksu rodzinnego przedłożonego w lipcu 2018 r. przez Rzecznika Praw Dziecka” Prawo w Działaniu. Sprawy Cywilne, nr 40 (2019): 9–42.
  2. Bieńkowska Ewa, Lidia Mazowiecka, Prawa ofiar przestępstw. Warszawa: Wolters Kluwer Polska, 2009.
  3. Biuro Rzecznika Praw Dziecka, Oświadczenie z dnia 11 czerwca 2026 r. w sprawie nieprawdziwych doniesień dotyczących funkcjonowania Urzędu. https://brpd.gov.p l/2026/06/11/oswiadczenie-biura-rzecznika-praw-dziecka-w-sprawie-nieprawdziwych-doniesien-dotyczacych-funkcjonowania-urzedu/.
  4. Czabański Adam, Halszka Witkowska, Raport. Samobójstwa i próby samobójcze w Polsce w latach 2020–2025 na podstawie danych Komendy Głównej Policji na dzień 20.01.2026.
  5. https://tinyurl.com/Raport-Samob-2020-25.
  6. Drab Daria, „Certyfikaty Przyjaznych Pokoi Przesłuchań Dzieci” Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, nr 1 (2010): 118–122.
  7. Florczak-Wątor Monika, „Komentarz do art. 72”, [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. Piotr Tuleja. 261–264. Warszawa: Wolters Kluwer, 2023.
  8. Informacja Rzecznika Praw Dziecka o działalności za rok 2000.
  9. Informacja Rzecznika Praw Dziecka o działalności za rok 2001 oraz uwagi o stanie przestrzegania praw dziecka.
  10. Informacja Rzecznika Praw Dziecka o działalności za rok 2003 oraz uwagi o stanie przestrzegania praw dziecka.
  11. Informacja Rzecznika Praw Dziecka o działalności za rok 2004 oraz uwagi o stanie przestrzegania praw dziecka.
  12. Informacja Rzecznika Praw Dziecka o działalności za rok 2007 oraz uwagi o stanie przestrzegania praw dziecka.
  13. Informacja Rzecznika Praw Dziecka o działalności za rok 2010 oraz uwagi o stanie przestrzegania praw dziecka.
  14. Informacja Rzecznika Praw Dziecka o działalności za rok 2015 oraz uwagi o stanie przestrzegania praw dziecka.
  15. Informacja Rzecznika Praw Dziecka o działalności za rok 2016 oraz uwagi o stanie przestrzegania praw dziecka.
  16. Informacja Rzecznika Praw Dziecka o działalności za rok 2017 oraz uwagi o stanie przestrzegania praw dziecka.
  17. Informacja o działalności Rzecznika Praw Dziecka w 2019 roku oraz uwagi o stanie przestrzegania praw dziecka w Polsce.
  18. Informacja Rzecznika Praw Dziecka o działalności za rok 2021 oraz uwagi o stanie przestrzegania praw dziecka w Polsce.
  19. Informacja Rzecznika Praw Dziecka o działalności za rok 2022 oraz uwagi o stanie przestrzegania praw dziecka w Polsce.
  20. Informacja Rzecznika Praw Dziecka o działalności za rok 2023 oraz uwagi o stanie przestrzegania praw dziecka w Polsce.
  21. Informacja o działalności Rzecznika Praw Dziecka w 2025 roku oraz uwagi o stanie przestrzegania praw dziecka w Polsce.
  22. Jaros Paweł J., Rzecznik Praw Dziecka w Polsce. Warszawa: Biuro Rzecznika Praw Dziecka, 2013.
  23. Koalicja Organizacji Pozarządowych monitorujących wdrażanie Konwencji o prawach dziecka w Polsce, UNICEF, Zalecenia Komitetu Praw Dziecka
  24. ONZ dla Polski. Ocena realizacji i rekomendacje dla władz. Warszawa, 2025. https://tinyurl.com/UNICEF-dla-Polski.
  25. Najwyższa Izba Kontroli, NIK i Rzecznik Praw Dziecka zacieśniają współpracę. https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/nik-wspolnie-z-rzecznikiem-praw-dziecka.html.
  26. Najwyższa Izba Kontroli, Wystąpienie pokontrolne P/23/001.Wykonanie budżetu państwa w 2022 r. w części 14 – Rzecznik Praw Dziecka. Warszawa, 2023. https://tinyurl.com/NIK-RPD-2022.
  27. Najwyższa IzbaKontroli,Wystąpienie pokontrolneP/24/001.Wykonanie budżetu państwa w 2023 r. w części 14 – Rzecznik Praw Dziecka. Warszawa, 2024. https://tinyurl.com/NIK-RPD-2023.
  28. Najwyższa Izba Kontroli, Wystąpienie pokontrolne P/25/001.Wykonanie budżetu państwa w 2024 r. w części 14 – Rzecznik Praw Dziecka. Warszawa, 2025. https://tinyurl.com/
  29. NIK-RPD-2024.
  30. Nazar Mirosław,„Niektóre zagadnienia małżeństwa i rodziny w świetle unormowań Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r.” Rejent, nr 5 (1997): 100–125.
  31. Nazar Mirosław, „Projekt kodeksu rodzinnego i postulaty gałęziowego wyodrębnienia prawa rodzinnego” Przegląd Sądowy, nr 7–8 (2019): 7–25.
  32. Ordo Iuris, Ideologia zamiast prawa – projekt Kodeksu rodzinnego przygotowany przez Rzecznika Praw Dziecka. https://ordoiuris.pl/analiza/ideologia-zamiast-prawa-projekt-kodeksu-rodzinnego-przygotowany-przez-rzecznika-praw-dziecka/.
  33. Rzecznik Praw Dziecka, Poczet Rzeczników w Polsce. https://brpd.gov.pl/poczet-rzecznikow-w-polsce/.
  34. Rzecznik Praw Obywatelskich, Obywatele mają prawo do informacji o działaniach
  35. Rzecznika Praw Dziecka. RPO pisze do Kancelarii Sejmu. https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-informacja-roczna-rzecznika-praw-dziecka-prawo-do-informacji.
  36. Senat RP, Petycja z dnia 9 grudnia 2020 r. w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej wyrażającej zgodę na ratyfikację przez Polskę Protokołu fakultatywnego do Konwencji o prawach dziecka w sprawie procedury składania zawiadomień (P10-127/20). https://www.senat.gov.pl/prace/petycje/wykaz-tematow-petycji/petycja,551.html.
  37. Seroka Martyna, „Ochrona zdrowia małoletniego przed następstwami korzystania z solarium”, [w:] Prawa dziecka. Perspektywa publicznoprawna, red. Dagmara Jaroszewska-Choraś, Agnieszka Kilińska-Pękacz, Agnieszka Wedeł-Domaradzka. 183–191. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, 2019.
  38. Spurek Sylwia, Przeciwdziałanie przemocy domowej. Komentarz. Warszawa: Wolters Kluwer, 2023.
  39. Stębelski Marcin, „Opinie w przedmiocie odwołania Rzecznika Praw Dziecka i projektu nowelizacji ustawy o RPD” Przegląd Sejmowy, nr 6 (2008): 209–224.
  40. Szef Kancelarii Sejmu, Pismo SPS.170.0001.2021.2 do Rzecznika Praw Obywatelskich z 14.04.2021 r. https://bip.brpo.gov.pl/sites/default/files/Odpowiedz_Sejm_14.04.2021.pdf.
  41. Szuleka Małgorzata, Maciej Kalisz, Prawa dziecka w cieniu kryzysu praworządności. Funkcjonowanie urzędu Rzecznika Praw Dziecka w latach 2015–2022. Warszawa: Helsińska Fundacja Praw Człowieka, 2022.
  42. UNICEF Polska, III Protokół do Konwencji o prawach dziecka – na drodze do lepszej ochrony najmłodszych. https://tinyurl.com/UNICEF-III-Protokol.
  43. Witkowska Halszka, Zachowania samobójcze wśród dzieci i młodzieży. Raport za lata 2012–2021 na podstawie danych Komendy Głównej Policji. https://tinyurl.com/Raport-Samob-2012-21.
  44. Wybrańczyk Daniela, Sytuacja prawna małoletniego dziecka rozwodzących się rodziców. Warszawa: Wolters Kluwer, 2022.
  45. Zieliński Adam, „Instytucja Rzecznika Praw Dziecka w świetle Konstytucji”, [w:] W trosce o rodzinę. Księga pamiątkowa ku czci Profesor Wandy Stojanowskiej, red. Mirosław Kosek, Jerzy Słyk. 617–627. Warszawa: C.H. Beck, 2008.

Downloads

Download data is not yet available.