PRAWO i WIĘŹ
type: channel
description: Prawo i Więź ukazuje się regularnie od 2012 roku, a od grudnia 2015 roku znajduje się na ministerialnej liście czasopism punktowanych. Od 2024 r. Prawo i Więź jest dwumiesięcznikiem publikowanym w cyklu wydawniczym: luty, kwiecień, czerwiec, sierpień, październik, grudzień. W Prawie i Więzi publikowane są teksty ze wszystkich dziedzin prawa prawa materialnego i procesowego oraz z teorii, filozofii i socjologii prawa. Czasopismo przyjmuje do publikacji teksty w języku polskim i angielskim, przygotowane w formule artykułów, glos lub recenzji monografii naukowych. Czasopismo dąży do rozszerzenia zakresu polskiej debaty prawniczej poprzez wprowadzenie do niej niedostatecznie zbadanych problemów, a także umieszczenie krajowych zagadnień w szerszym kontekście międzynarodowym. Redakcja preferuje artykuły, które przedstawiają szerszy kontekst międzynarodowy i perspektywę prawnoporównawczą, jak również wprowadzają idee, zagadnienia i problemy prawne, które nie były dotychczas szeroko omawiane w Polsce. Prawo i Więź jest indeksowane w SCOPUS, European Reference Index for the Humanities and Social Sciences (ERIH PLUS) i The Central European Journal of Social Sciences and Humanities (CEJSH). Prawo i Więź jest adresowane przede wszystkim do przedstawicieli środowiska naukowego. Gorąco zachęcamy Czytelników do zapoznawania się kolejnymi numerami czasopisma, a Autorów do współpracy! Wersja pierwotna Online Dostęp Open Access (OA) MNiSW 100 pkt DOI 10.36128 ISSN 2299-405X online ISSN 2719-3594 Wskaźnik odrzuceń 34%
publisher: Wydawnictwo Spółdzielczego Instytutu Naukowego
language: pl
publication name: PRAWO i WIĘŹ
issn: 2299-405X
items: Between Legalism and Compromise: Mediation in Administrative Proceedings in Poland and Hungary
items: Wiążące opinie indywidualne organu nadzoru AI a system urzędowych interpretacji w prawie gospodarczym. Fikcja pozytywnego rozstrzygnięcia jako technika legislacyjna
items: Cel nabycia nieruchomości jako kryterium różnicowania ochrony nabywcy w ustawie deweloperskiej
items: Determinanty uchwalenia ustawy o ekonomii społecznej
items: Taksonomia działalności gospodarczej a ekonomia społeczna.
items: Aksjologia ekonomii społecznej a aksjologia rynku finansowego.
items: Zmiany strukturalne (Strukturwandel) w niemieckim prawie cywilnym a perspektywa polska
items: Ochrona karna i administracyjna przed inwazyjnymi gatunkami obcymi w Polsce
items: Rola państwa w dążeniu do rozwoju ekonomii społecznej na przykładzie francuskiej koncepcji ESS (économie sociale et solidaire).
items: https://prawoiwiez.edu.pl/index.php/piw/article/view/1821
items: Pozbawienie strony zdolności postulacyjnej w postępowaniu cywilnym jako forma „wykluczenia” konsumenta
items: Bezpieczeństwo rynku pracy a prawne uwarunkowania zatrudnienia cudzoziemców na przykładzie nadmorskich województw w Polsce
items: Na co odpowiada deregulacja? Inflacja prawa a nadregulacja
items: Sovereignty by Design: Embedding Fiscal Risk Intelligence in Europe’s Defence-Digital Strategy
items: Wojny memiczne jako zagrożenie dla bezpieczeństwa kognitywnego. Podejścia prawne i zabezpieczenia pozaprawne na gruncie polskim
items: Rewolucja węgierska 1956 r. a Ustawa Zasadnicza Węgier z 2011 r. – program wolności i sprawiedliwości
items: Legality in Pre-trial Detention: A Legal Analysis of ECHR Case Law
items: Nowe kierunki rozumienia zaburzeń osobowości w świetle modelu dymensjonalnego i ich implikacje prawno-medyczne dla instytucjonalnego środowiska pracy
items: Między azylem dyplomatycznym a kanonicznym posłuszeństwem. Analiza prawna pobytu kardynała Józsefa Mindszentyego w placówce dyplomatycznej Stanów Zjednoczonych Ameryki
items: Imre Nagy – komunista, który stał się symbolem i bohaterem antykomunistycznej rewolucji węgierskiej 1956 r.
items: Upamiętnienie rewolucji węgierskiej 1956 r. w systemach prawnych Węgier i Polski
items: Triada korzyści mediacji karnej: ofiara - sprawca – wymiar sprawiedliwości.
items: Bohaterowie azylu dyplomatycznego czasów rewolucji węgierskiej w „Dziennikach” Sándora Máraiego
items: Rekonstrukcja i ocena reżimów nadzwyczajnych w państwie socjalistycznym (na przykładzie powstania węgierskiego 1956 r.)
items: Restytucja mienia osób represjonowanych po powstaniu węgierskim 1956 r. – analiza cywilnoprawna
items: Stosowanie art. 115 k.c. do obliczania upływu terminu przedawnienia uwagi na tle orzecznictwa Sądu Najwyższego
items: Doręczenie odpisu zarządzenia zabezpieczenia w kontekście uchwały NSA, sygn. III FPS 1/25
items: Integration of Indigenous Peoples’ Protection with Environmental Sustainability as an Impact of Environmental Change
items: Rethinking WTO Subsidy Disciplines for Sustainable Development
items: Green Blindness in the Digital Age: Towards a Regulatory Agenda for Digital Environmental Justice

Between Legalism and Compromise: Mediation in Administrative Proceedings in Poland and Hungary
type: item
description: The article compares mediation in administrative proceedings in Poland and Hungary. Both introduced it into their general codes of administrative procedure (Hungary in 2005, Poland in 2017) with opposite trajectories: Poland retained and recently expanded the institution, Hungary de-institutionalised it as a general tool in 2018, confining it to sectoral regimes. Using the dogmatic and comparative methods, it reconstructs both models and confronts their design with the evidence of practice. The decisive constraints prove structural, not technical: the principle of legality narrows the space for genuine negotiation, procedural time limits penalise consensual methods, and the culture of unilateral decision-making discourages authorities. Formal institutionalisation, unaccompanied by informational, organisational and cultural measures, does not translate into actual use.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: mediacja, postępowanie administracyjne, alternatywne metody rozwiązywania sporów, administracja konsensualna, zasada legalizmu, Polska, Węgry.
  topic: keywords
creator: Jarosław Kostrubiec
creator: István Hoffman
creator: Agata Przylepa-Lewak
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Jarosław Kostrubiec, Professor, Dr. https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-09-01
publication date: 2026-09-01
doi: 10.36128/xxhzms53

Wiążące opinie indywidualne organu nadzoru AI a system urzędowych interpretacji w prawie gospodarczym. Fikcja pozytywnego rozstrzygnięcia jako technika legislacyjna
type: item
description: Artykuł analizuje instytucję wiążących opinii indywidualnych, którą ustawa o systemach sztucznej inteligencji powierza Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI), łącząc brak wydania opinii w terminie z fikcją prawną akceptacji stanowiska wnioskodawcy. Autorzy stawiają tezę, że konstrukcja ta przenosi na grunt prawa nowych technologii model interpretacji indywidualnych znany z Ordynacji podatkowej oraz ustawy Prawo przedsiębiorców, czyniąc to jednak w warunkach nieporównywalnie wyższej niepewności technicznej, co podważa ochronną funkcję tej instytucji. Tezie głównej towarzyszy teza pomocnicza, zgodnie z którą milczące załatwienie sprawy w materii systemów sztucznej inteligencji stanowi ryzykowną technikę legislacyjną. Analizie poddano zakres związania organu opinią, zbieg opinii KRiBSI z rozstrzygnięciami innych organów oraz dopuszczalność weryfikacji fikcji pozytywnej w trybach nadzwyczajnych. Artykuł zamyka zestaw postulatów de lege ferenda mających dostosować tę instytucję do specyfiki systemów sztucznej inteligencji.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: sztuczna inteligencja, interpretacja indywidualna, milczące załatwienie sprawy, fikcja prawna, KRiBSI, AI Act,
  topic: keywords
subject: Prawo publiczne gospodarcze
  topic: keywords
creator: Bogdan Fischer
creator: Piotr Pietrasz
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Bogdan Fischer, Piotr Pietrasz https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-06
publication date: 2026-08-06
doi: 10.36128/5nmsb283

Cel nabycia nieruchomości jako kryterium różnicowania ochrony nabywcy w ustawie deweloperskiej
type: item
description: Aksjologiczną przesłanką uchwalenia pierwszej ustawy deweloperskiej było zapewnienie szczególnej ochrony nabywcy nieruchomości mieszkalnej. Przyjęta w ustawie konstrukcja pojęcia „nabywcy” koresponduje z cywilnoprawnym pojęciem konsumenta, opartym na założeniu istnienia asymetrii informacyjnej i ekonomicznej pomiędzy stronami stosunku deweloperskiego. Punktem wyjścia dla analiz prowadzonych w niniejszym artykule jest stwierdzenie, że ustawa deweloperska nie różnicuje sytuacji prawnej osób fizycznych nabywających nieruchomość dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych oraz osób fizycznych nabywających nieruchomość w celach inwestycyjnych, zwłaszcza w celu lokowania kapitału. Zdaniem autorki taki stan prawny może prowadzić do zapewnienia ochrony nieuzasadnionej, a nawet sprzecznej z celem ustawy. Artykuł zmierza do wykazania, iż podmiot nabywający kolejną nieruchomość w celach tezauryzacyjnych nie znajduje się w pozycji „słabszej strony” stosunku deweloperskiego, a tym samym nie wymaga szczególnej, wzmocnionej ochrony, jaką gwarantuje nabywcy ustawa deweloperska. W szczególności rozważona zostanie zasadność nowelizacji ustawy deweloperskiej polegającej na dopuszczeniu możliwości wprowadzania do umów deweloperskich klauzul umożliwiających monitorowanie statusu prawnego nieruchomości po przeniesieniu jej własności, a także ewentualnego czasowego ograniczenia uprawnień nabywcy do czerpania korzyści majątkowych z nieruchomości (np. na podstawie stosunku najmu). Podejmowana problematyka oraz proponowane postulaty zmierzają do zainicjowania dyskusji nad koniecznością przywrócenia równowagi kontraktowej w stosunku deweloperskim. Dyskusja ta powinna uwzględniać poszanowanie zasady proporcjonalności ingerencji w prawa konsumenta oraz unikać nadmiernego rozszerzania ochrony na podmioty, które nie zaspokajają rzeczywistej potrzeby mieszkaniowej. Zagadnienie to ma istotne znaczenie z perspektywy badań nad zrównoważonym rozwojem mieszkalnictwa w Polsce, rozumianym jako wyważ…
subject: Artykuły
  topic: section
subject: ustawa deweloperska
  topic: keywords
subject: nabywca nieruchomości
  topic: keywords
subject: ochrona konsumenta
  topic: keywords
subject: tezauryzacja mieszkań
  topic: keywords
subject: cel nabycia nieruchomości
  topic: keywords
creator: Natalia Pliszka
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Natalia Pliszka https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-07-21
publication date: 2026-07-21
doi: 10.36128/30acjs13

Determinanty uchwalenia ustawy o ekonomii społecznej
type: item
description: Celem opracowania jest ukazanie determinantów uchwalenia ustawy o ekonomii społecznej. Ekonomia społeczna to ustawowe pojęcie o szerokim zakresie znaczeniowym. W ustawie wskazano, że ekonomia społeczna to działalność na rzecz społeczności lokalnej, polegająca na aktywności w trzech zasadniczych płaszczyznach: 1. płaszczyzna społeczna i zawodowa reintegracja, 2. ma wymiar solidarnościowy i realizowana jest przez podmioty ekonomii społecznej, 3 sfera usług społecznych. Analizie zostały poddane determinanty społeczne (tworzenie nowych miejsc pracy dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym oraz rozwijanie udziału podmiotów ekonomii społecznej w realizacji usług społecznych na rzecz społeczności lokalnej), gospodarcze (Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju, Krajowy Program Rozwoju Ekonomii Społecznej oraz Program Dostępność Plus), finansowe (środki pochodzące z perspektywy finansowej na lata 2021–2027 w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego+, a także ok. 200 mln zł w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Odporności) i prawne (Konwencja z dnia 13 grudnia 2006 r. o prawach osób niepełnosprawnych oraz potrzeba określenia katalogu podmiotów ekonomii społecznej i zdefiniowania przedsiębiorstwa społecznego).
subject: Artykuły
  topic: section
subject: ekonomia społeczna, przedsiębiorstwo społeczne, determinanty uchwalenia ustawy
  topic: keywords
creator: Elżbieta Małecka
creator: Robert Frey
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Elżbieta Małecka, Robert Frey https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-06
publication date: 2026-08-06
doi: 10.36128/71axm834

Taksonomia działalności gospodarczej a ekonomia społeczna.
type: item
description: Europejski Zielony Ład zaimplementował do unijnej gospodarki nowe instytucje prawne, w tym taksonomię działalności gospodarczej. Ułatwia ona porównywanie podmiotów na rynku oceniając je pod kryterium środowiskowym, ale jednocześnie może przesądzać o utrudnieniu w prowadzeniu działalności czy wykluczeniu z dostępu do finansowania, ostatecznie wypadnięciu z rynku. Standardowa taksonomia opiera się na sześciu celach środowiskowych i jedynie pośrednio można się w nich dopatrywać kwestii społecznych. Można byłoby zatem dokonać takich zmian w regulacji ustanawiającej taksonomię działalności gospodarczej aby ujmowała ona także cele ekonomii społecznej i jej podmioty. Szczególnie predysponowane są do tego art. 17, 18 i pośrednio 3 Rozporządzenia 2020/852. Idąc dalej można zaproponować opracowanie osobnej „taksonomii społecznej”, która w miejsce celów środowiskowych prezentowałaby cele społeczne. Takie rozwiązanie, które wydaje się dość prawdopodobne w przyszłej legislacji Unii Europejskiej, promowałoby podmioty ekonomii społecznej wysokiej jakości ułatwiając ich funkcjonowanie na rynku. Wywód poprowadzony w oparciu o metodę dogmatyczno-prawną oparty został na literaturze z zakresu gospodarczego prawa środowiska oraz aktach prawnych aktualnych na dzień 30 kwietnia 2026 roku.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: Taksonomia działalności gospodarczej
  topic: keywords
subject: Ekonomia społeczna
  topic: keywords
subject: Taksonomia społeczna
  topic: keywords
creator: Tomasz Bojar-Fijałkowski
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Tomasz Bojar-Fijałkowski https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-05
publication date: 2026-08-05
doi: 10.36128/861egz75

Aksjologia ekonomii społecznej a aksjologia rynku finansowego.
type: item
description: Celem niniejszego artykułu jest zbadanie możliwych interakcji wartości stanowiących fundamenty ekonomii społecznej z wartościami przynależnymi rynkowi finansowemu. Dla uporządkowania czynionych rozważań, pierwsza część opracowania przybliża samo pojęcie ekonomii społecznej i zbiór rudymentarnych dla niej wartości. Następnie uwaga skupiona została na aksjologii rynku finansowego, gdyż to właśnie zbiór swoistych mu wartości jest spoiwem regulacji ustawowych przyjmowanych na poziomie poszczególnych segmentów rynku finansowego. Analizy niniejsze skłoniły do poszukiwania obszaru wspólnego, łącznika - wartości istotnych dla obu badanych obszarów, pozwalających na wzajemną osmozę i budowanie relacji pomiędzy sieciami społecznymi a sieciami finansowymi, umacniając ich wzajemny potencjał. W opracowaniu wykorzystano metodę dogmatyczno-prawną, jak również aksjologiczno-prawną.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: ekonomia społeczna
  topic: keywords
subject: rynek finansowy
  topic: keywords
subject: aksjologia
  topic: keywords
subject: wartości
  topic: keywords
creator: Magdalena Małecka-Łyszczek
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Magdalena Małecka-Łyszczek https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-16
publication date: 2026-08-16
doi: 10.36128/00cbk826

Zmiany strukturalne (Strukturwandel) w niemieckim prawie cywilnym a perspektywa polska
type: item
description: The paper analyses the German concept of structural change (Strukturwandel) in civil law and assesses the prospects for its occurrence in Polish civil law. This concept is based on inductive reasoning and consists in the observation of the evolving meaning of legal principles and institutions in response to socio-economic transformations. The research thesis of the paper holds that structural changes in both German and Polish law find their justification in the pursuit of contractual balance. The paper employs three research methods: the theoretical-legal method – in the analysis of German legal scholarship; the comparative method – through references to German civil law; and the dogmatic-legal method – in the analysis of the norms of Polish civil law. The conclusions indicate that structural change is not an exclusively Germanic phenomenon, but affects all systems of civil law responding to the need to strengthen the protection of the weaker parties to obligational relationships. The common denominator of this change in both legal orders remains the safeguarding of contractual balance.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: zmiana strukturalna
  topic: keywords
subject: równowaga kontraktowa
  topic: keywords
subject: ekwiwalentność świadczeń
  topic: keywords
subject: niemieckie prawo cywilne
  topic: keywords
creator: Dominik Bierecki
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Dominik Bierecki https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-07-25
publication date: 2026-07-25
doi: 10.36128/4gemyj42

Ochrona karna i administracyjna przed inwazyjnymi gatunkami obcymi w Polsce
type: item
description: Artykuł został poświęcony problematyce ochrony przed inwazyjnymi gatunkami obcymi, które stanowią jedno z głównych zagrożeń dla różnorodności biologicznej oraz funkcjonowania ekosystemów. Celem tego opracowania była analiza instrumentów karnoprawnych i administracyjnych służących ochronie środowiska przed inwazyjnymi gatunkami obcymi (IGO), ze szczególnym uwzględnieniem przykładu szopa pracza. W związku z powyższym sformułowano pytanie badawcze: czy obowiązujące w Polsce karne i administracyjne instrumenty są wystarczająco skuteczne, aby przeciwdziałać zagrożeniom wynikającym z obecności IGO, a w szczególności szopa pracza. Przyjęto następującą hipotezę: karnoprawne i administracyjne instrumenty, co do zasady są wystarczające do ochrony przed IGO, ale za nie w pełni efektywne uznać należy działania organów administracji publicznej odpowiedzialnych za realizację zadań związanych z tą ochroną. Autorzy oparli się przede wszystkim na metodzie dogmatyczno-prawnej polegającej na analizie przepisów prawa unijnego (rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1143/2014) i krajowego (ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o gatunkach obcych oraz rozporządzeń wykonawczych dotyczących list gatunków inwazyjnych) oraz dokonali krytycznej analizy literatury przedmiotu. Przeanalizowali też dane empiryczne w oparciu o raporty instytucji publicznych (w tym dane Najwyższej Izby Kontroli). Artykuł zawiera liczne wnioski naukowe i postulaty zmian. Sformułowana na wstępie badań hipoteza badawcza znalazła potwierdzenie i przyjęła postać jednoznacznej tezy. Autorzy doszli do wniosku, że główny kierunek działań ze strony organów administracji publicznej powinien uwzględniać stały monitoring populacji IGO, cykliczne uaktualnianie list tych gatunków, które stanowią zagrożenie dla Polski i UE, a także ich zdecydowaną eliminację z rodzimych ekosystemów (w tym o charakterze letalnym).
subject: Artykuły
  topic: section
subject: środowisko naturalne, ekosystem, rodzime gatunki fauny i flory, inwazyjny gatunek obcy, odpowiedzialność administracyjna, odpowiedzialność karna.
  topic: keywords
creator: Igor Zgoliński
creator: Aneta Łyżwa
creator: Rafał Łyżwa
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Igor Zgoliński, Aneta Łyżwa, Rafał Łyżwa https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-17
publication date: 2026-08-17
doi: 10.36128/xw2rpg36

Rola państwa w dążeniu do rozwoju ekonomii społecznej na przykładzie francuskiej koncepcji ESS (économie sociale et solidaire).
type: item
description: Niniejszy artykuł stanowi element szerszych badań porównawczych Autora odnoszących się do regulacji prawa francuskiego. W tym przypadku przedmiotem analizy uczyniono bowiem specyficzny koncepcję ESS (économie sociale et solidaire), która to została wprowadzona do francuskiego ustawodawstwa w 2014 roku, a zatem niemal dziesięć lat wcześniej niż w Polsce. Wspomniana koncepcja ESS, którą można przetłumaczyć jako „gospodarka społeczna i solidarna” to we Francji ważny sektor łączący działalność gospodarczą i działalność społeczną, obejmujący stowarzyszenia, spółdzielnie, towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych i fundacje, który generują około 10% PKB i zatrudnia 13-14% pracowników w sektorze prywatnym. Charakteryzuje się współrządzeniem i ograniczoną rentownością, odgrywając kluczową rolę w rozwiązywaniu problemów społecznych i środowiskowych poprzez działania lokalne, integracyjne i oparte na solidarności. Wskazanie Francji jako elementu do porównawczej analizy pozwolił na realizację podstawowego celu niniejszej publikacji w postaci wskazania pewnych odrębności w omawianym zakresie, które mogą zwłaszcza z punktu widzenia polskiego ustawodawcy okazać się asumptem do refleksji nad potencjalnymi zmianami ustawowymi. Metoda porównawcza, pozwalająca na analizę prawa w szerszym niż tylko krajowym aspekcie, pozwoliła również na wyprowadzenie wniosków co do potencjalnych kierunków zmian o ogólnym charakterze lub też w zakresie rozwiązań szczegółowych. Jednym z takich wniosków jest przyznanie przez francuskiego ustawodawcę znacznie bardziej kluczowej roli niż przez jego polskiego odpowiednika, podmiotom mającym za cel rozwój ekonomii społecznej.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: ekonomia społeczna, prawo francuskie, bankowość spółdzielcza, prawo porównawcze
  topic: keywords
creator: Michał Mariański
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Michał Mariański https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-06
publication date: 2026-08-06
doi: 10.36128/8jfhzr68

https://prawoiwiez.edu.pl/index.php/piw/article/view/1821
type: item
title: Glosa do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie MJ vs. AA z dnia 24 marca 2026 r., sygn. akt C-521/21 dotyczącego możliwości wyłączenia sędziego sądu powszechnego od orzekania z powodu okoliczności jego powołania
description: The judgment of the Court of Justice of the European Union under discussion concerns the compatibility of the appointment of judges in Poland after 2018 with the second subparagraph of Article 19(1) of the TEU and the second paragraph of Article 47 of the Charter of Fundamental Rights of the European Union. The Court held that, although the National Council of the Judiciary in its new composition does not provide sufficient guarantees of independence to dispel all reasonable doubts as to the regularity of the procedures for appointing judges, and although the right to appeal resolutions of the National Council of the Judiciary to the Supreme Court (Chamber of Extraordinary Control and Public Affairs) in the nomination process cannot be considered an effective remedy, other relevant circumstances surrounding the appointment of a given judge must also be examined tolegitimately conclude that he or she does not meet the requirement of an “independent and impartial court.” The authors take a critical stance towards the conclusions drawn from the above judgment, which, in their view, does not resolve the validity of judicial appointments made after 2018. The Court of Justice’s calls for this issue to be resolved through legislation are clear, but they do not bring us any closer to resolving the existing tension and conflict.
subject: Glosy
  topic: section
subject: powołanie sędziów
  topic: keywords
subject: Krajowa Rada Sądownictwa
  topic: keywords
subject: prerogatywa Prezydenta RP
  topic: keywords
subject: test bezstronności
  topic: keywords
subject: niezależność sądów
  topic: keywords
subject: zasada państwa prawnego
  topic: keywords
creator: Bartosz Wojciechowski
creator: Bartosz Liżewski
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Bartosz Wojciechowski, Bartosz Liżewski https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-07-24
publication date: 2026-07-24
doi: 10.36128/ee9d5y68

Pozbawienie strony zdolności postulacyjnej w postępowaniu cywilnym jako forma „wykluczenia” konsumenta
type: item
description: The right of an action and the capacity to sue are the foundations (not the only ones) of the right to a court, and are extremely important elements of it. They enable a party or a participant in the civil procedure to act personally before the court. However, the capacity to sue is not absolute, as it can be excluded for factual or legal reasons. Therefore, the someone is not authorized to personally appear in court as a party to the proceedings. In this context, the duty of a obligatory assistance of an advocate is particularly important, i.e. the duty to appoint a professional legal representative when the law so requires. The article aims to answer the question whether, in the case of a consumer who is the weaker party to a legal relationship with an entrepreneur (arising primarily from a contract), the deprivation of the capacity to sue can be a form of their exclusion from the process, making it impossible or at least significantly hindering the enforcement of rights before a court.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: konsument, przedsiębiorca, zdolność procesowa, zdolność postulacyjna, przymus adwokacko-radcowski
  topic: keywords
creator: Tomasz Szanciło
rights: Prawa autorskie (c) 2025 dr hab. prof. ucz. https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-05
publication date: 2026-08-05
doi: 10.36128/6dtf1b06

Bezpieczeństwo rynku pracy a prawne uwarunkowania zatrudnienia cudzoziemców na przykładzie nadmorskich województw w Polsce
type: item
description: W dobie globalizacji problematyka migracji w aspekcie ekonomicznym nabiera wymiernego znaczenia, zarówno dla państw-źródeł migracji jak i państw-miejsc migracji. Współczesne przesłanki migracyjne są zróżnicowane i są traktowane jako najbardziej aktywny czynnik aktywności ludzkiej. Celem artykułu było wyeksponowanie skali problemu wynikającego z samej istoty migracji obywateli państw Europy Wschodniej na przykładzie województw nadmorskich. Autorzy artykułu podjęli próbę analizy skali zatrudnienia cudzoziemców wschodnich w różnych sektorach polskiego rynku pracy według typów zezwoleń, grup zawodowych i zawodów oraz wybranych sektorów gospodarki wynikających z Klasyfikacji Zawodów i Specjalności oraz Polskiej Klasyfikacji Działalności.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: social security, labor market security, employment law, migration, labor market, foreigners
  topic: keywords
creator: Klaudia Skelnik
creator: Marcin JURGILEWICZ
creator: Mateusz ZIĘTARSKI
creator: Karol KACZANOWICZ
creator: Zbigniew WITASZEK
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Klaudia Skelnik, Marcin JURGILEWICZ, Mateusz ZIĘTARSKI, Karol KACZANOWICZ, Zbigniew WITASZEK https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-04
publication date: 2026-08-04
doi: 10.36128/rshx4963

Na co odpowiada deregulacja? Inflacja prawa a nadregulacja
type: item
description: Polan‘’s accession to the European Union triggered an intense wave of debate concerning the phenomenon of legal inflation. Various diagnoses of the problem were soon followed by proposed remedies. In legal theory and legislative studies, these remedies were primarily linked to the conviction that the law-making process itself required substantial improvement. In public discourse, however, hope was predominantly placed on deregulation. Nevertheless, both the conceptual contours of "deregulation” and the very notion of legal inflation have remained remarkably vague and blurred in most of these discussions. The purpose of this paper is to examine the issue of “deregulation” not from the perspective of the legislative process or its constitutional dimension, but rather by focusing on the object of deregulation — that is, the phenomenon (or set of phenomena) variously described as “legal inflation,” “over-regulation,” and numerous other terms. The paper defines the concepts of legal inflation sensu stricto and sensu largissimo, and also indicates the possibility of defining legal inflation sensu largo. The core concept – legal inflation sensu stricto – encompasses not only cases of “excessive regulation” but also, and crucially, a decline in the quality of law. It refers to the enactment of provisions that are non-normative (i.e. that do not express legal norms or fragments necessary for their interpretation, or do so in a defective manner), including so-called duplicate rules, widow rules, orphan rules, and poorly drafted provisions, as well as law that is unclear, incoherent, or ineffective.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: deregulacja
  topic: keywords
subject: inflacja prawa
  topic: keywords
subject: hiperinflacja prawa
  topic: keywords
subject: nadregulacja
  topic: keywords
subject: przyrost prawa
  topic: keywords
subject: normatywność
  topic: keywords
subject: zbędność
  topic: keywords
subject: dublerzy
  topic: keywords
subject: wdowy
  topic: keywords
subject: sieroty
  topic: keywords
subject: partacze
  topic: keywords
subject: jakość prawa
  topic: keywords
creator: Bartłomiej Wróblewski
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Bartłomiej Wróblewski https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-07-24
publication date: 2026-07-24
doi: 10.36128/av6gxq80

Sovereignty by Design: Embedding Fiscal Risk Intelligence in Europe’s Defence-Digital Strategy
type: item
description: The European Union confronts structural uncertainty across defence and digital sectors. Fiscal governance still relies on stability-oriented frameworks that cannot handle volatility. This paper argues that strategic autonomy requires integrating actuarial reasoning – quantification, pricing and systemic treatment of uncertainty – into existing EU budgeting and investment tools. The approach does not require new institutions or treaty changes. It requires a change in decision logic inside the Multiannual Financial Framework, the European Defence Fund, the Digital Europe Programme and the European Investment Bank. Empirical work in cyber-risk insurance, cyber-threat forecasting and development finance demonstrates that uncertainty can be modelled and priced. Actuarial governance emerges as a necessary foundation for credible European sovereignty.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: defence
  topic: keywords
subject: cyberspace
  topic: keywords
subject: cybersecurity
  topic: keywords
subject: fiscal risk
  topic: keywords
creator: Dominik Bierecki
creator: Małgorzata Czuryk
creator: Christophe Gaie
creator: Jean Langlois-Berthelot
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Dominik Bierecki, Małgorzata Czuryk, Christophe Gaie, Jean Langlois-Berthelot https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-04-17
publication date: 2026-04-17
doi: 10.36128/2z2k7566

Wojny memiczne jako zagrożenie dla bezpieczeństwa kognitywnego. Podejścia prawne i zabezpieczenia pozaprawne na gruncie polskim
type: item
description: W niniejszym artykule przeanalizowano zjawisko „wojny memicznej” jako rosnące zagrożenie dla bezpieczeństwa kognitywnego i procesów demokratycznych. Autorzy wskazują, że memy – ze względu na swój potencjał do rozprzestrzeniania, prostotę i humorystyczny wydźwięk – mogą być skutecznym narzędziem manipulacji narracyjnej, umożliwiającym kształtowanie opinii publicznej, pogłębianie polaryzacji społecznej oraz wzmacnianie propagandy politycznej i ekstremistycznej. Rozwój sztucznej inteligencji ułatwia masową dystrybucję memów, zwiększając skalę i tempo ich oddziaływania. W przestrzeni prawnej wyzwaniem pozostaje zachowanie równowagi między ochroną przestrzeni informacyjnej a poszanowaniem wolności słowa i twórczości artystycznej, zwłaszcza w kontekście satyry i parodii. W artykule omówiono potencjalne prawne i pozaprawne sposoby reagowania na wojnę memiczną. Autorzy uwypuklili znaczenie zwalczania nieautentycznych zachowań w sieci, wzmacniania odporności społecznej i poznawczej, monitorowania narracji oraz komunikacji strategicznej. Skuteczna obrona wymaga bowiem wielowymiarowego podejścia obejmującego regulacje i technologie, rozwijanie odpowiedzi na gruncie psychologicznym i aktywnego udziału społeczeństwa w kształtowaniu przestrzeni informacyjnej.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: wojny memiczne, memy, dezinformacja, zagrożenia kognitywne, Akt o usługach cyfrowych
  topic: keywords
creator: Mateusz Łabuz
creator: Katarzyna Mika-Łabuz
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Mateusz Łabuz, Katarzyna Mika-Łabuz https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-09-01
publication date: 2026-09-01
doi: 10.36128/0zdzfz89

Rewolucja węgierska 1956 r. a Ustawa Zasadnicza Węgier z 2011 r. – program wolności i sprawiedliwości
type: item
description: The Hungarian Revolution of 1956 was an attempt to set Hungary on a path of democratic transformation aimed at building freedom and improving the country’s economic situation. The national uprising, brutally suppressed, remained deeply embedded in the collective memory of Hungarians for many years. The Fundamental Law of Hungary of 25 April 2011, in its currently binding version, seeks to preserve national memory and to implement the demands that were articulated at that time. This article constitutes an attempt to identify references to the ideas that were formulated in 1956.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: rewolucja
  topic: keywords
subject: rozliczenie zbrodni
  topic: keywords
subject: wolność
  topic: keywords
subject: demokratyczne wybory
  topic: keywords
creator: Anna Surówka-Pasek
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Anna Surówka-Pasek https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-05-09
publication date: 2026-05-09
doi: 10.36128/tyxkwc37

Legality in Pre-trial Detention: A Legal Analysis of ECHR Case Law
type: item
description: The article examines the legality of applying a preventive measure in the form of detention in Ukraine in the context of the ECHR case law. The purpose of the study is to analyze the compliance of the criminal procedure legislation of Ukraine and domestic case law with the requirements of Article 5 of the Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms, taking into account the conditions of martial law. The methodological framework includes formal-legal, comparative-legal, doctrinal and forecasting methods. As a result, the study revealed systemic violations of the principles of proportionality, effective judicial control, and risk assessment in the selection of a preventive measure. The analysis of ECHR cases demonstrates the ineffectiveness of appellate review, the formalistic nature of judicial decisions, the neglect of the health of suspects, and procedural abuse. The article proposes comprehensive reforms of legislation, judicial practice, and the system of free legal aid drawing on the experience of Council of Europe member states. The research concludes that it is necessary to move from declarative to substantive control over the observance of human rights in the field of preventive detention.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: preventive detention
  topic: keywords
subject: legality requirements
  topic: keywords
subject: detention
  topic: keywords
subject: preventive measure
  topic: keywords
subject: ECHR
  topic: keywords
creator: Oleksandr Omelchenko
creator: Mariia Soroka
creator: Olena Babikova
creator: Maksym Chernenok
creator: Mykola Miahkov
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Oleksandr Omelchenko, Mariia Soroka, Olena Babikova, Maksym Chernenok, Mykola Miahkov https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-05-09
publication date: 2026-05-09
doi: 10.36128/9rhatt33

Nowe kierunki rozumienia zaburzeń osobowości w świetle modelu dymensjonalnego i ich implikacje prawno-medyczne dla instytucjonalnego środowiska pracy
type: item
description: The paper analyses new directions in understanding personality disorders in light of the ICD-11 dimensional model and their legal and medical implications for the workplace. The authors present the evolution from the traditional categorical model to the dimensional model, which allows for more precise diagnosis and personalisation of therapy. Using a dogmatic-legal method and a review of the literature, the researchers argue that the new diagnostic model allows for better identification of psychosocial risks in organisations. However, effective prevention requires legislative changes.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: model dymensjonalny
  topic: keywords
subject: stosunek pracy
  topic: keywords
subject: zaburzenia osobowości
  topic: keywords
subject: zdrowie psychiczne
  topic: keywords
creator: Marzena Świstak
creator: Kamil Bielak
creator: Katarzyna Kamińska
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Marzena Świstak, Kamil Bielak, Katarzyna Kamińska https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-07-24
publication date: 2026-07-24
doi: 10.36128/3cv6g014

Między azylem dyplomatycznym a kanonicznym posłuszeństwem. Analiza prawna pobytu kardynała Józsefa Mindszentyego w placówce dyplomatycznej Stanów Zjednoczonych Ameryki
type: item
description: The article provides a comprehensive analysis of Cardinal József Mindszenty’s stay at the United States diplomatic mission in Hungary, taking into account both international law and canon law perspectives. Drawing on unique beatification records and Vatican sources, the authors examine the Cardinal’s spiritual and moral motivations, emphasizing his fidelity to the norms of canon law, which played a decisive role in shaping his decisions and conduct. The text further addresses issues concerning the legal status of the diplomatic mission, the interpretation of the institution of diplomatic asylum, and the controversies surrounding its application in state practice. The analysis demonstrates that the resolution of the diplomatic impasse that gradually arose from the Cardinal’s long-term refuge at the U.S. diplomatic mission was facilitated by his heroic obedience to the Pope – a virtue that matured over the fifteen years of his presence at the American diplomatic mission.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: heroiczność cnót
  topic: keywords
subject: nietykalność misji dyplomatycznej
  topic: keywords
subject: prawo azylu
  topic: keywords
subject: proces beatyfikacyjny
  topic: keywords
subject: schronienie
  topic: keywords
creator: Lidia Fiejdasz-Buczek
creator: Anna Szarek-Zwijacz
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Lidia Fiejdasz-Buczek, Anna Szarek-Zwijacz https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-05-09
publication date: 2026-05-09
doi: 10.36128/8p46jd40

Imre Nagy – komunista, który stał się symbolem i bohaterem antykomunistycznej rewolucji węgierskiej 1956 r.
type: item
description: To understand Imre Nagy’s significance for the 1956 Hungarian Revolution, we must place him in a specific context. To assess why he made the decisions he made, we must consider the entirety of his life and work. He was no random street radical. Throughout his life, he was a committed Marxist who simply believed he could reform something that was irreformable. Through the course of events, he was placed in a position where he had to balance the demands of the protesters who had just overthrown his predecessor with those of the USSR. Imre Nagy served Soviet interests for decades. He spent his life serving a brutal, oppressive system, enforcing Moscow’s will at every turn. Working as an NKVD informant, he reported over 200 of his colleagues to the secret police. As Minister of the Interior, he participated in the brutal ethnic cleansing of German-speaking Hungarians and contributed to the dismantling of democratic institutions and traditional family structures that had existed in Hungary for centuries. He carried out collectivization, which devastated Hungarian agriculture and destroyed centuries-old rural communities. Imre Nagy exemplified the utopian pursuit of a model of “humanitarian socialism”, an artificial construct, an ideology that never existed and had no right to materialize. In this sense, Tibor Meray was right, when he wrote in his book about the Hungarian Prime Minister that: “Imre Nagy wanted to be a good communist and a good patriot, he wanted to be a good Hungarian and a sincere friend of the Soviet Union, and that was impossible”. In a sense, Imre Nagy exemplifies an astonishing transformation – from an orthodox communist apparatchik, Stalinist, informer, and Bolshevik agent with a highly inglorious past of imposing the communist yoke on Hungarian society – to the somewhat accidental, tragic, and heroic leader of the 1956 uprisings, elevated to a pedestal by movements of social resistance to the terror of communism. It is not without reason that Imre …
subject: Artykuły
  topic: section
subject: historia Imrego Nagya
  topic: keywords
subject: rewolucja węgierska 1956 r.
  topic: keywords
subject: system komunistyczny
  topic: keywords
subject: represje polityczne
  topic: keywords
subject: przemoc państwowa
  topic: keywords
subject: immunitet dyplomatyczny
  topic: keywords
creator: Robert Śliwa
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Robert Śliwa https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-05-09
publication date: 2026-05-09
doi: 10.36128/bfk3za47

Upamiętnienie rewolucji węgierskiej 1956 r. w systemach prawnych Węgier i Polski
type: item
description: The 1956 Hungarian Revolution occupies a unique position in the historical memory of Central and Eastern Europe. Its significance goes beyond the historical dimension and is reflected in the legal systems of the states of the region. This article analyses the legal mechanisms used to preserve the memory of the 1956 events in the legal orders of Hungary and Poland. The analysis covers constitutional and statutory provisions, parliamentary resolutions, acts of symbolic law, as well as regulations concerning memorial days and places of remembrance. The article also takes into account the standards of freedom of expression under the European Convention on Human Rights and the case law of the European Court of Human Rights related to so-called memory laws. The aim of the article is to demonstrate the role of law as a tool for shaping collective memory and to indicate how the legal framing of the 1956 Revolution may contribute to strengthening Polish-Hungarian relations.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: rewolucja węgierska 1956
  topic: keywords
subject: upamiętnienie
  topic: keywords
subject: Polska
  topic: keywords
creator: Paulina Ledwoń
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Paulina Ledwoń https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-05-09
publication date: 2026-05-09
doi: 10.36128/h3eb9584

Triada korzyści mediacji karnej: ofiara - sprawca – wymiar sprawiedliwości.
type: item
description: W artykule zaprezentowana została analiza korzyści wynikających z instytucji mediacji karnej w Polsce, ukazana w kontekście sprawiedliwości naprawczej. W pierwszej części przedstawiono instytucję mediacji jako formę realizacji sprawiedliwości naprawczej oraz zestawiono ją z tradycyjną sprawiedliwością retrybutywną, wskazując na kluczowe różnice między nimi. W kolejnej części autorka przedstawiła zyski wynikające z mediacji dla systemu wymiaru sprawiedliwości, ofiary przestępstwa oraz wpływ pozytywnych wyników mediacji karnej na uzyskanie przez sprawcę realnych korzyści procesowych w postaci zastosowania łagodniejszych środków penalnych. W opracowaniu posłużono się metodą dogmatyczno-prawną, prowadzoną z wykorzystaniem poglądów prezentowanych w literaturze przedmiotu oraz orzecznictwie sądów polskich.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: mediacja, mediacja karna, sprawiedliwość naprawcza, ofiara, sprawca, nadzwyczajne złagodzenie kary, środki probacyjne.
  topic: keywords
creator: Agata Wiak
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Mgr Agata Wiak https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-15
publication date: 2026-08-15
doi: 10.36128/b84caz52

Bohaterowie azylu dyplomatycznego czasów rewolucji węgierskiej w „Dziennikach” Sándora Máraiego
type: item
description: The aim of this article is to present asylum cases (including lesser-known ones) involving the use of diplomatic asylum that took place during the Hungarian Revolution of 1956. At the same time, the text analyzes the assessment of these cases through the prism of the observations of the leading Hungarian émigré writer and poet Sándor Márai. He is currently one of the most famous Hungarian artists in Poland (his works have been made widely available to Polish readers by the Czytelnik publishing house). Márai observed the Hungarian Revolution while living in the US at the time, and for obvious reasons, he was deeply affected by these events. He included his assessment of the heroes of this revolution (primarily Imre Nagy and Cardinal József Mindszenty) in excerpts from his “Diaries”. This assessment is quite critical, especially towards Prime Minister Nagy. Undoubtedly, Sándor Márai judges him to be a communist, has no faith in his “conversion”, does not sympathize with him, and considers the tragic twists and turns of his fate to be gangster-like reprisals by the communists. On the other hand, he perceives Cardinal Mindszenty differently, but does not believe in his intellectual or political abilities. He does not appreciate his religious attitude. However, he does appreciate his behavior, which secured him a rightful place in history.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: azyl dyplomatyczny
  topic: keywords
subject: ochrona dyplomatyczna
  topic: keywords
subject: rewolucja węgierska 1956 r.
  topic: keywords
subject: emigracyjna twórczość Sándora Máraiego
  topic: keywords
creator: Paweł Czubik
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Paweł Czubik https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-05-09
publication date: 2026-05-09
doi: 10.36128/n18ef810

Rekonstrukcja i ocena reżimów nadzwyczajnych w państwie socjalistycznym (na przykładzie powstania węgierskiego 1956 r.)
type: item
description: The article examines the mechanisms for introducing, operating, and legitimizing emergency regimes in the realities of a socialist state in the context of the Hungarian uprising of 1956. According to the author, emergency regimes in socialist states were fundamentally political, not legal. They served to maintain the communist party’s monopoly and monolithic power, even at the expense of its formally declared legality. The experience of the Hungarian uprising reveals a structural contradiction between the ideology of “socialist legality” and the practice of applying emergency measures. An analysis of the 1956 case allows the author to draw conclusions about the comprehensive nature of such regimes in socialist states, pointing to their exemplary form.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: stan nadzwyczajny
  topic: keywords
subject: reżim nadzwyczajny
  topic: keywords
subject: powstanie węgierskie 1956 r.
  topic: keywords
subject: konstytucja Węgierskiej Republiki Ludowej z 1949 r.
  topic: keywords
subject: konstytucjonalizm socjalistyczny
  topic: keywords
creator: Krzysztof Prokop
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Krzysztof Prokop https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-05-09
publication date: 2026-05-09
doi: 10.36128/04q9sy36

Restytucja mienia osób represjonowanych po powstaniu węgierskim 1956 r. – analiza cywilnoprawna
type: item
description: The article discusses the civil law aspects of property restitution for persons repressed after the 1956 Hungarian Uprising. The policy of the communist government, created as a result of the Soviet invasion, aimed to impose numerous repressive measures on participants in the uprising and all those deemed enemies of the “people’s government”. A key element of this was the confiscation of property. Therefore, after the overthrow of the communist regime in 1989, the question arose as to how to implement the restitution of property seized from its original owners. This process was limited in nature and consisted of providing compensation in the form of so-called compensation vouchers. In the author’s opinion, these vouchers did not fully fulfill their role as a compensation instrument. However, the limited scope of compensation was justified by the need to protect acquired rights, ensure the stability of property relations, and address state budget constraints.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: restytucja mienia
  topic: keywords
subject: bony kompensacyjne
  topic: keywords
subject: roszczenia odszkodowawcze
  topic: keywords
subject: bezpodstawne wzbogacenie
  topic: keywords
subject: prywatyzacja
  topic: keywords
creator: Paweł Bucoń
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Paweł Bucoń https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-05-09
publication date: 2026-05-09
doi: 10.36128/dhd2s176

Stosowanie art. 115 k.c. do obliczania upływu terminu przedawnienia uwagi na tle orzecznictwa Sądu Najwyższego
type: item
description: The purpose of the article is to analyze the issue of applying Article 115 of the Polish Civil Code to the calculation of the limitation period. The subject of the considerations is to determine whether the limitation period may be regarded as a “time limit for performing an act” within the meaning of Article 115 of the Civil Code, and what legal consequences arise from adopting a different classification. In this respect, the article examines the current positions of legal doctrine and the case law of the Supreme Court. As a result of the analysis, it is indicated that the lapse of the limitation period ex lege gives rise to the debtor’s competence to raise the defence of limitation, regardless of statutory non-working days. The novelty of the article lies in the comprehensive comparison and systematization of doctrinal views and judicial decisions in the light of the amendment to Article 118 of the Civil Code, thereby contributing to a more in-depth understanding of the function of limitation periods in the Polish civil law system.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: przedawnienie
  topic: keywords
subject: termin
  topic: keywords
subject: dni wolne od pracy
  topic: keywords
subject: czynność prawna
  topic: keywords
creator: Julia Synak
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Julia Synak https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-05-09
publication date: 2026-05-09
doi: 10.36128/8dyfsn34

Doręczenie odpisu zarządzenia zabezpieczenia w kontekście uchwały NSA, sygn. III FPS 1/25
type: item
description: Uchwała z dnia 16 czerwca 2025 r., sygn. III FPS 1/25 ostatecznie zakończyła spór orzeczniczy co do kwestii doręczenia odpisu zarządzenia, tj. czy powinien on być doręczony zobowiązanemu, czy pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie głównej (wymiarowej). Dla praktyki obecnie szczególnie ważne są jej skutki proceduralne. Należy bowiem pamiętać - doręczenie tego odpisu skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zapewne w dużej ilości postępowań, czy to wciąż trwających, czy już zakończonych doszło do wadliwości w tym zakresie. Trzeba więc rozważyć, czy doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu oraz, jeżeli decyzja jest już prawomocna, czy można stwierdzić jej nieważność.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: odpis zarządzenia zabezpieczenia, bieg przedawnienia, zawieszenie, nieważność decyzji
  topic: keywords
creator: Justyna Skwirowska
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Justyna Skwirowska https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-15
publication date: 2026-08-15
doi: 10.36128/5qws9289

Integration of Indigenous Peoples’ Protection with Environmental Sustainability as an Impact of Environmental Change
type: item
description: Climate change is not merely an environmental phenomenon but a profound challenge to the relationship between law and social justice. In Indonesia, Indigenous Peoples, whose cultural survival and livelihoods are tied to forests and ecosystems, face disproportionate risks from rising temperatures, deforestation, and extractive industries. Communities such as the Dayak in Kalimantan, the Baduy in Banten, and the Orang Rimba in Jambi exemplify how environmental degradation intersects with long-standing marginalization and weak legal recognition of customary rights. This paper examines how Indonesia’s legal framework mediates the nexus between climate governance and social justice. It focuses on the tension between the Job Creation Law (Law No. 11/2020), which prioritizes investment through centralized licensing and reduced environmental safeguards, and the Draft Law on Indigenous Peoples (RUU MA), which aims to formalize recognition of customary territories, participatory rights, and the principle of Free, Prior and Informed Consent (FPIC). Employing a normative and literature-based analysis, the study draws upon constitutional jurisprudence, international human rights instruments (UNDRIP, ILO Convention No. 169), and climate justice frameworks (UNFCCC, Cancun Safeguards) to evaluate how law can either perpetuate or mitigate social inequality. The findings indicate that regulatory incoherence weakens constitutional guarantees and fractures the social bond linking law, environment, and vulnerable communities. The paper proposes a rights-based model of climate governance that positions Indigenous Peoples as partners in climate solutions, reaffirming law’s potential to foster, not fracture, social cohesion and justice.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: Indigenous Peoples’ Rights
  topic: keywords
subject: Climate Justice Free Prior and Informed Consent (FPIC)
  topic: keywords
subject: Job Creation Law
  topic: keywords
subject: REDD+ Safeguards
  topic: keywords
subject: Law and Social Bonds
  topic: keywords
creator: Kristianto Halomoan
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Kristianto Halomoan https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-04-17
publication date: 2026-04-17
doi: 10.36128/xkyk8h78

Rethinking WTO Subsidy Disciplines for Sustainable Development
type: item
description: This paper examines the WTO legal framework governing subsidies and reviews recent reform proposals concerning the identification and categorization of subsidies under the SCM Agreement. It argues that the prevailing trade-distortion-centred approach to subsidy regulation is increasingly misaligned with the WTO’s sustainable development mandate. The paper therefore proposes a reform of WTO subsidy disciplines in which alignment with sustainable development objectives becomes a central criterion, alongside trade effects, for assessing the permissibility of subsidies, while preserving the fundamental principles of the multilateral trading system.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: subsidies
  topic: keywords
subject: WTO
  topic: keywords
subject: international trade law
  topic: keywords
subject: sustainable development
  topic: keywords
creator: Ha Pham Loc
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Ha Pham Loc https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-04-17
publication date: 2026-04-17
doi: 10.36128/8sn4zt38

Green Blindness in the Digital Age: Towards a Regulatory Agenda for Digital Environmental Justice
type: item
description: The twin transitions of green and digital transformation are redefining sustainable development agendas, yet current digital innovation often suffers from “green blindness,” the neglect of environmental externalities and justice concerns. This oversight can lead to significant environmental harm and exacerbate inequalities, as recent analyses have warned, highlighting that environmental issues are being sidelined in favor of digital growth. This study examines the legal aspects of this issue, situating the discussion within a global context and employing a comparative lens on developing countries. In Vietnam, for example, a booming digital economy coupled with pressing environmental challenges highlights the need for integrated governance to avoid high resource consumption and other sustainability risks. The paper introduces the concept of digital environmental justice, to ensure that the benefits and burdens of digital transformation are distributed equitably, and ecological impacts are mitigated. It examines how emerging technologies, including artificial intelligence, blockchain, and big data systems, intersect with climate and environmental goals, identifying gaps where regulatory frameworks lag behind technological advancements. By bridging digital rights and environmental law, the paper argues for a more equitable, inclusive, and sustainable digital age, guiding the twin transitions toward both green and just outcomes.
subject: Artykuły
  topic: section
subject: digital environmental justice
  topic: keywords
subject: green blindness
  topic: keywords
subject: twin transition
  topic: keywords
subject: environmental law
  topic: keywords
subject: sustainable digital governance
  topic: keywords
creator: Phuc Gia Dao
creator: Le Vu Nam
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Phuc Gia Dao, Le Vu Nam https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-04-17
publication date: 2026-04-17
doi: 10.36128/8gpcx489