Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Nr 1 (39)

DOI:https://doi.org/10.36128/priw.vi39

Published 31 marca 2022

Pełny numer

Artykuły

  1. Współczesny abolicjonizm więzień

    Idea likwidacji instytucji więzienia jest obecna od kilku dekad w teorii prawa karnego, kryminologii, jak również obszarze zainteresowań ruchów i organizacji społecznych. Artykuł zawiera omówienie aktualnie rozwijanych nurtów idei abolicjonizmu więzień. Poza przedstawieniem poszczególnych odmian koncepcji abolicjonistycznych autor referuje taktykę polityczną proponowaną przez zwolenników abolicjonizmu oraz wskazywane przez nich alternatywy kary pozbawienia wolności. Przedstawiane w artykule odmiany idei zniesienia więzień to abolicjonizm: rasowy, prozdrowotny, rewalidacyjny, feministyczny, LGBTQ+, anarchistyczny, ekologiczny i imigrancki.

  2. W obronie nauki administracji

    Artykuł dotyczy aktualnej sytuacji nauki administracji. W tym celu ukazano jej losy w powojennej Polsce. Omówiono początkowy zmierzch nauki administracji w okresie stalinizmu, a następnie oderwanie jej od nauki prawa administracyjnego. Wskazano zmiany jej zakresu rzeczowego pod wpływem koncepcji radzieckiego budownictwa, a przede wszystkim polskiej szkoły prakseologii, co doprowadziło w latach 60 i 70 do renesansu nauki administracji, a następnie w połowie lat 80. do jej usamodzielnienia jako dyscypliny naukowej.

    Przez ponad 30 lat nauka administracji funkcjonowała jako wyodrębniony formalnie dział wiedzy naukowej, zaliczany do nauk prawnych, którego przedstawiciele samodzielnie czy to w kooperacji z innymi badaczami zgłębiali administrację jako zjawisko.

    Ten stan rzeczy zmieniła reforma systemu nauki i szkolnictwa wyższego realizowana pod hasłem Konstytucji 2.0, która doprowadziła do formalnej likwidacji omawianej dyscypliny naukowej. Skutki tej reformy są widoczne w zakresie badań naukowych i procesu dydaktycznego.

    Mimo potrzeby naukowego badania rzeczywistości administracyjnej i przekazywania wiadomości o tym studentom i słuchaczom, przyjęty system nauki i szkolnictwa wyższego przyczynia się do wygaszania tego zainteresowania.

    Aktualna sytuacja nauki o administracji przypomina jej zmierzch z okresu stalinizmu.

    Artykuł jest przyczynkiem do dyskusji nad dalszymi losami nauki administracji i autor stoi na stanowisku, że nadal powinna ona być uprawiana i to w sposób niepodzielny, a nie rozproszony

  3. Enforcement of Court Decisions as a Social Guarantee of Protection of Citizens Rights and Freedoms

    The relevance of research is due to transformational changes in the enforcement of court decisions, the
    need to build fast and efficient enforcement processes, and simplification of access to the profession of public and private executors, which ultimately aims to implement social guarantees to protect the rights and freedoms of citizens. The purpose of the article is to, based on the analysis of current legislation, research, generalization of law enforcement practice, domestic and foreign experience to investigate the situation and identify problematic aspects that affect the provision of social guarantees for the protection of civil rights and freedoms. The methodological basis of this problem is the use of general and special methods of cognition of legal phenomena and processes. The article presents the results of research on problematic issues of execution of court decisions in Ukraine and the world; shortcomings in the activities of the State Executive Service of Ukraine were revealed; the reasons for non-execution of court decisions concerning the provision of social guarantees of the state in terms of protection of the rights and freedoms of citizens are revealed; proposals have been developed to increase the effectiveness and efficiency of the execution of court decisions. The provisions set out in the article are of practical value for researchers and practitioners dealing with the enforcement of court decisions, for teachers of higher education institutions in the training of highly qualified personnel, as well as for other stakeholders who are to some extent related to this sphere.

  4. To What Extent Do Human Rights Provide an Appropriate Approach to Achieving Environmental Protection?

    Brak jest legalnej definicji praw człowieka. Pojęcie to może być postrzegane na wiele sposobów. Celem praw człowieka jest ochrona tych wartości, które postrzegane są jako cenne dla człowieka. W rezultacie, pojawiają się opinie, zgodnie z którymi zasoby naturalne, takie jak: woda, czyste powietrze czy gleba mogą być uznawane za prawa człowieka, ale tylko do tego stopnia, do którego są niezbędne dla ludzkiego życia i godności, a nie jako wartość sama w sobie. Ludzie są w jednak pośrodku środowiska i każde działanie na nie nakierowane – czy to pozytywne czy negatywne, będzie oddziaływać na życie człowieka. Jako że środowisko jest ważną częścią życia, nie powinno budzić wątpliwości, że będzie miało wpływ na różne dziedziny prawa – w tym także na prawa człowieka. Głównym celem niniejszych rozważań będzie dokonanie oceny czy prawa człowieka stanowią odpowiedni środek do osiągnięcia ochrony środowiska. Po pierwsze, by to ocenić, należy zastanowić się nad głównym celem, dla którego istnieją prawa człowieka. By udzielić odpowiedzi na powyższe pytanie niezbędnym będzie także rozważenie jakie rodzaje praw człowieka mogą być wykorzystywane jako środek zmierzający do ochrony środowiska. By w pełni zrozumieć zarówno możliwości jak i ograniczenia, jakie wiążą się z wykorzystywaniem praw człowieka do ochrony środowiska, należy również przeanalizować punkty wspólne oraz sprzeczności pomiędzy prawami człowieka a ochroną środowiska.

  5. Reżim prawny umowy o zakazie konkurencji zawartej z członkiem organu zarządzającego w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami

    W celu udzielenia odpowiedzi na pytanie jaki jest, poza przepisami ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami (dalej: u.z.k.w.), reżim prawny umowy o zakazie konkurencji uregulowanej w tejże ustawie, konieczne jest  przede wszystkim przeanalizowanie art. 8 ust. 2 u.z.k.w. Niestety ustalenie reżimu prawnego umowy o zakazie po ustaniu stosunku będącego podstawą pełnienia funkcji przez członka organu zarządzającego nie jest intuicyjnie i może nastręczać wielu trudności. Na tym tle widoczne są również duże wątpliwości interpretacyjne w nauce prawa, co tylko wzmaga potrzebę dokładnych badań. W niniejszym opracowaniu szczegółowo określono, które przepisy prawa pracy znajdą zastosowanie do tytułowej konstrukcji prawnej, a także określono pozostałe obszary normatywne, które stanowią o jej reżimie prawnym.

  6. Selected Issues of Subsidy for Employment of Persons with Disabilities

    The provision of the subsidy for employment of PWD is one of the tools used by the state to support the employment of disabled persons. However, the design of this subsidy is not optimally set up and only very general legal regulations
    concerning the process of its provision, including the obligations of the applicant for this subsidy, give a large scope for arbitrary assessment of applications and the
    creation of administrative behaviour. The administrative behaviour is therefore faced with the need to adjust the granting of this grant from the perspective of a consistent administrative behaviour moving secundum et intra legem. For this reason, the article discusses the answers to specific questions often faced by applicants for this subsidy and identifies the ‘sensitive’ points of current administrative behaviour in the granting of this subsidy.

  7. The Infringement of the Author's Moral Rights In the Perspective of Making Spatial Copies of Works In Formats Accessible to People with Disabilities

    The catalogue of copyright exceptions and limitations that allow the making of copies and exchanges of works in formats accessible to people with disabilities is one
    of the greatest achievements of the modern copyright system. The creation of such a catalogue was not only a response to the needs of persons with disabilities but also
    a signal for the further development of digital technologies to assist persons with disabilities to participate in society on an equal and non-discriminatory basis. Nevertheless, progress in the field of new digital technologies supporting the transformation of the content of works into accessible formats – especially as regards the production of spatial forms – has not been properly systematised within the international law, which may result in infringements
    of authors’ moral rights. The author points to the legal grounds for transforming works into spatially accessible formats and the resulting potential infringements of the original work author’s moral rights.

  8. The Problem of Normative Reflection (Consolidation) of Causation in the Criminal Law of Ukraine and Some Foreign Countries

    The author raises up an issue of normative reflection (consolidation) of causation in the criminal law of Ukraine and some foreign countries.The author emphasizes that to
    characterize of causation which is a criminal law category, one must reflect this connection or its prediction in the norms of the Criminal Code of Ukraine and some foreign countries, which belong to the continental legal family. The author provides a comprehensive analysis of the problem of reflecting the causal link in criminal law. He begins by analyzing the concept of legal construction and then he analyzes the terminological problems of causation both in the post-Soviet countries (Georgia, Moldova, Ukraine) and in the EU countries (Spain, France, etc.). The article states that the legal construction of „causation” is reflected in particular in Article 8 of the Criminal Code of Georgia, where the emphasis is put on the fact that causation exists when the act has entailed illegal consequences or created a specific danger of illegal consequences. Within the Criminal Code of Ukraine, a set of commonly used special technical terms is used to reflect the causal link. In this case, the causal link is reflected by these terms within the articles of the Special Part of the Criminal Code of Ukraine and their
    parts. Within the framework of criminal codified acts of some foreign countries, the reflection of causation is achieved by emphasizing the harmful consequences of the act.

  9. Oczywista bezzasadność powództwa w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego

    Autor niniejszego artykułu dokonuje analizy wprowadzonych do Kodeksu postępowania cywilnego w 2019 r. przepisów regulujących postępowanie sądu w przypadku wniesienia oczywiście bezzasadnego powództwa. Analiza ta przeprowadzana jest przede wszystkim z perspektywy konstytucyjnej. Autor – odwołując się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego – sprawdza, czy wprowadzenie tych przepisów jest uzasadnione na podstawie art. 45 Konstytucji oraz innych przepisów dotyczących postępowania sądowego. 

  10. Sprzeciw prokuratora od postanowienia sądu o zastosowaniu tzw. warunkowego tymczasowego aresztowania i jego skutki (art. 257 § 3 k.p.k.).

    Przedmiotem artykułu jest sprzeciw prokuratora od postanowienia sądu w przedmiocie zastosowania tak zwanego warunkowego tymczasowego aresztowania. Jest to nowa instytucja procesowa wprowadzona nowelizacją z dnia 19 lipca 2019 roku. Głównym celem niniejszej publikacji jest prezentacja istoty sprzeciwu prokuratorskiego i próba wykładni art. 257 § 3 k.p.k., a także zajęcie stanowiska w toczącej się dyskusji nad zasadnością wprowadzenia wyżej wskazanego przepisu do polskiego porządku prawnego.

     

     

  11. O potrzebie kompatybilności przepisów regulujących wyzysk w Kodeksie Cywilnym i w Kodeksie Karnym

    Wyzysk jest zagrożony sankcją cywilnoprawną (art. 388 k.c.), a dodatkowo stanowi czyn zabroniony (art. 304 k.k.). Równoległe obowiązywanie cywilnoprawnej i karnoprawnej regulacji stanowi asumpt rozważań co do ich kompatybilności oraz odmienności (uwzględniając przy tym specyfikę dziedziny prawa).W pracy omówiono relację „ugruntowanych” przepisów art. 388 k.c. i art. 304 § 1 k.k. odnosząc się do kręgu podmiotowego obu regulacji wyzysku, przesłanek ich stosowania oraz z punktu widzenia zagadnień związanych z procedowaniem na gruncie obu przepisów, w tym przewidzianej przez ustawodawcę sankcji. Szczególną uwagę w tym kontekście zwrócono na art. 304 § 2-3 k.k. stanowiący rezultat niedawnej nowelizacji k.k. Celem przeprowadzonej analizy jest wykazanie, że kompatybilność przepisów regulujących wyzysk jest pożądana, a występujące odmienności powinny spotkać się z reakcją ustawodawcy. Przeprowadzone rozważania prowadzą do wniosku, że przepisy art. 388 k.c. i art. 304 k.k. nie są zsynchronizowane. Taka sytuacja nie wzbudza zaufania do prawa i jego funkcji ochronnej. Występujące sprzeczności powodują m.in., że stan faktyczny wpisujący się w wyzysk na gruncie art. 388 k.c., nie stanowi czynu penalizowanego na gruncie art. 304 k.k. Szczególnym przypadkiem jest sytuacja, gdy z uwagi na upływ terminu z art. 388 § 2 k.c. czynność prawna jest w pełni skuteczna i niewzruszalna, podczas gdy karalność przestępstwa jeszcze nie ustała (art. 101 § 1 pkt 4 k.k. w zw. z art. 102 k.k.). Duże zastrzeżenia wzbudza art. 304 § 2-3 k.k., ten bowiem nie tylko odbiega od cywilnoprawnego ujęcia wyzysku, ale przede wszystkim nie stanowi logicznej i spójnej całości z art. 304 § 1 k.k.

  12. Zasada równości praw i obowiązków członków spółdzielni: Uwagi na tle orzecznictwa Sądu Najwyższego

    Artykuł dokonuje systematyzacji licznego orzecznictwa Sądu Najwyższego, dotyczącego zasady równości praw i obowiązków członków spółdzielni. W artykule podporządkowano wyrażone w tym orzecznictwie poglądy pod ogólne tezy dotyczące przedmiotowej zasady. Zasada ta wynika z norm prawa spółdzielczego, a odstępstwa od niej podlegają konstytucyjnemu zakazowi dyskryminacji. Zasada równości dotyczy praw i obowiązków z członkostwa oraz pochodnych od niego. Normy prawne ustanawiające omawianą zasadę i zakazujące ze względu na nią dyskryminacji stanowią ustawową granicę swobody umów. Zasada równości może być również rozumiana w znaczeniu dyrektywalnym i służyć pomocniczo w wykładni przepisów regulujących prawa i obowiązki członków spółdzielni.

  13. „Rozszerzenie” ochrony przedsiębiorców na gruncie umów bankowych zawierających klauzule abuzywne

    Ustawą z 31.07.2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych wprowadzono art. 3855 k.c., na mocy którego  przepisy dotyczące konsumenta, zawarte w art. 3851-3853 k.c., stosuje się do przedsiębiorców indywidualnych. Tym samym rozszerzono gwarancję ochrony interesów uczestników rynku poprzez uznawanie niektórych z postanowień umownych kształtujących treść stosunków prawnych zarówno w obrocie konsumenckim, jak i gospodarczym za niedozwolone. Zabieg ten ma szczególne znaczenie dla umów bankowych, ponieważ od 1.01.2021 r. wszyscy kontrahenci banku, którzy nie zajmują się zawodowo świadczeniem usług bankowych, powinni być uznawani za „słabszą” stronę stosunku prawnego, tak ekonomicznie, jak również pod względem doświadczenia i posiadanej wiedzy. W konsekwencji tego na banki nałożono dodatkowe obowiązki (informacyjne, formalne, gwarancyjne) wobec „przedsiębiorców-konsumentów”, które muszą być spełnione, aby doszło do skutecznego nawiązania wiążącego stosunku zobowiązaniowego.

  14. Law on Corporate Social Responsibility for Consumers in Vietnam

    The law on corporate social responsibility (CSR) toward consumers was codified in Vietnam in the Law on Protection of Consumer Rights 2010. After more than ten years, in addition to the achieved results, certain limitations
    of the law have been revealed, including provisions related to the responsibility of enterprises in protecting the interests of consumers. In response, on March 29, 2021,
    the Ministry of Industry and Trade submitted statement No. 1695/Ttr-BCT, which proposes the development of amendments to the law. It is in this context that the authors focus on clarifying the legal provisions and the practice of law enforcement regarding CSR for consumers. In doing so, they set out the advantages and limitations of the law as well as its practical implementation. At the same time,
    it provides recommendations for improving the law on corporate responsibility to protect the interests of consumers.

  15. Zawarcie małżeństwa pod wpływem groźby : Część. 2 Przesłanki groźby prawnie doniosłej jako wady oświadczenia osoby zawierającej małżeństwo

    Artykuł dotyczy problematyki uregulowanej w art. 151 § 1 pkt 3 k.r.o., zgodnie z którym małżeństwo może być unieważnione, jeżeli oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński lub oświadczenie przewidziane w art. 1 § 2 k.r.o. zostało złożone pod wpływem bezprawnej groźby drugiej strony lub osoby trzeciej, jeżeli z okoliczności wynika, że składający oświadczenie mógł się obawiać, że jemu samemu lub innej osobie grozi poważne niebezpieczeństwo osobiste. W drugiej części artykułu, uwzględniając dorobek orzecznictwa i nauki, Autorka przedstawia ustawowe przesłanki groźby jako wady oświadczenia osoby zawierającej małżeństwo, przy czym niektóre elementy panującej wykładni poddaje krytycznej ocenie oraz prezentuje postulat de lege ferenda.

  16. Examination of the Right of a Female Child to Inheritance: Eastern Nigeria Context

    Currently, the nation (Nigeria) is no doubt, in its worst economic periods because of the global economic downturn which brought about the economic recession (slacking of business and industrial activity). Those at the helm of affairs grapple daily with the numerous problems that are attendant on economic depression to save the country from total collapse. In addition to the economic depression is the growing cases of disputes emanating from the female child inheritance in Eastern Nigeria which covers Anambra, Abia, Enugu, Imo, and Ebonyi States. The status of women has, through the ages, been a cause for grave concern in every culture and every clime. In some areas of the globe, it has passed the stage of sympathetic concern and has entered an era of aggressive feminism.
    In Eastern Nigeria, the right to inherit property is determined by the customary law which did not accord any recognition on a woman except as property of her husband or parents (chattel). This paper examines the right of a female child to inherit property in Eastern Nigeria, states categorically the weaknesses of customary laws in protecting the interest of a female child, the current position of Superior Courts of record in Nigeria examines both local and international instruments put together for the protection of women and makes recommendations.