logo czasopisma

Artykuły

Tom 54 Nr 1 (2025): Prawo i Więź nr 1 (54) 2025

Kolejny oksymoron czy nowa perspektywa dla rodzinnego / rodzimego biznesu? Kilka uwag o pojęciu, charakterze prawnym i funkcjach fundacji rodzinnej

DOI:
https://doi.org/10.36128/PRIW.VI54.1198
Przesłane
5 lutego 2025
Opublikowane
9 maja 2025

Abstrakt

A family foundation is a new type of legal entity introduced in Poland by the Act of 26 January 2023 and modelled on the institutions of the private foundation, the enterprise foundation or the trust known in many foreign jurisdictions. It enables the achievement of a number of important economic goals, with succession planning and asset protection at the leading edge, but at the same time, it is subject to doctrinal criticism, primarily in terms of systemic and structural consistency, adequacy of nomenclature and possible field of application, as well as the adopted method of regulation. The purpose of this paper is to verify these objections.

Bibliografia

  1. Adamus Rafał, „Czy nazwa «fundacja rodzinna» powinna pozostać?” Rzeczpospolita, 9 stycznia 2023.
  2. Adamus Rafał, „Polish Draft Law on «Family Foundations»” Societas et Iurisprudentia, nr 1 (2022): 19-35.
  3. Anheier Helmut K., Toepler, Stefan, „Philantropic Foundations. An International Perspective”, [w:] Private Funds, Public Purpose. Philantropic Foundations in International Perspective, red. Helmut K. Anheier, Stefan Toepler. 3-26. New York: Springer Science & Business Media 1999.
  4. Bieluk Janusz, „Możliwość zastosowania instytucji fundacji rodzinnej w rolnictwie” Przegląd Prawa Rolnego, nr 1 (2023): 81-93.
  5. Bieniak Michał, „Fundacja rodzinna – organizacja i funkcjonowanie” Palestra, nr 3 (2023): 48-60.
  6. Blajer Paweł, Fundacja rodzinna. Pytania i odpowiedzi. Warszawa: Wolters Kluwer, 2023.
  7. Błońska Monika, „Fundacja rodzinna a prawo spadkowe”, [w:] Fundacje rodzinne. Aspekty prawne i podatkowe, red. Adam Mariański. 57-98. Warszawa: Wolters Kluwer, 2023.
  8. Cioch Henryk, „O potrzebie dokonania zmian w polskim prawie fundacyjnym” Gdańskie Studia Prawnicze, nr 5 (1999): 65-74.
  9. Cioch Henryk, „Ustawa o fundacjach – wnioski de lege ferenda”, [w:] Ius est remedium. Księga jubileuszowa Profesora Mieczysława Sawczuka, red. Andrzej Jakubecki, Janusz A. Strzępka. 116-135. Warszawa: Wolters Kluwer, 2010.
  10. Cioch, Henryk, „Pojęcie i rodzaje fundacji (wybrane zagadnienia na tle prawnoporównawczym)” Państwo i Prawo, nr 2 (1987): 62-71.
  11. Cioch, Henryk, Fundacje w ujęciu prawa polskiego na tle porównawczym. Wydawnictwo UMCS: Lublin, 2000.
  12. Feldthusen, Rasmus Kristian, „Denmark: Enterprise Foundation”, [w:] Enterprise Foundation Law in a Comparative Perspective, red. Anne Sanders, Steen Thomsen. 129-156. Cambridge-Antwerp-Chicago: Intersentia, 2023.
  13. Fundacja rodzinna. Aspekty prawne i podatkowe, red. Paweł Tomczykowski. Warszawa: C. H. Beck, 2023.
  14. Fundacje rodzinne. Komentarz. Linia orzecznicza, red. Rafał Adamus, Piotr Stec. Warszawa: C.H. Beck, 2024.
  15. Fundacje rodzinne. Komentarz. Linia orzecznicza, red. Rafał Adamus, Piotr Stec. Warszawa: C. H. Beck, 2024.
  16. Fundacje rodzinne. Komentarz. Linia orzecznicza, red. Rafał Adamus, Piotr Stec. Warszawa: C. H. Beck, 2024.
  17. Grzywaczewska-Łuczkowska Magdalena, „Organy fundacji rodzinnej”, [w:] Fundacje rodzinne. Aspekty prawne i podatkowe, red. Adam Mariański. 223-248. Warszawa: Wolters Kluwer, 2023.
  18. Gura Grzegorz, Fundacje kościelne w prawie polskim i niemieckim. Warszawa: C. H. Beck, 2018.
  19. Haag Maximilian, Michael Tischendorf, „The German family foundation: concept, legal framework, and taxation” Trust & Trustees, nr 6 (202): 534-541.
  20. Hopt Klaus J., „The board of non-profit organizations: some corporate governance thoughts from Europe”, [w:] Comparative Corporate Governance of Non-Profit Organizations, red. Klaus J. Hopt, Thomas von Hippel. 531-563. Cambridge: Cambridge University Press, 2010.
  21. Izdebski Hubert, Fundacje i stowarzyszenia. Komentarz, orzecznictwo, skorowidz. Krasnobród: ECO Anna Piechowiak, 2004.
  22. Kapkowski Rafał, „Problematyka obliczania zachowku w świetle ustawy o fundacji rodzinnej” Palestra, nr 9 (2023): 16-37.
  23. Kappes Aleksander, „Długo oczekiwane dobrodziejstwo czy legislacyjny bubel? Kilka uwag o fundacji rodzinnej” Przegląd Prawa Handlowego, nr 12 (2023): 5-12.
  24. Kappes Aleksander, „Uwagi o następstwie prawnym fundacji rodzinnej” Przegląd Prawa Handlowego, nr 9 (2024): 56-57.
  25. Karpiuk Katarzyna, Jacek Pawłowski, Piotr Woźniakiewicz, „Fundacja rodzinna – przełomowe rozwiązanie dla biznesu rodzinnego” Nowy Przegląd Notarialny, nr 1 (2023): 5-34.
  26. Katner Wojciech J., „O działalności gospodarczej fundacji i fundacji rodzinnej – głos w dyskusji” Przegląd Prawa Handlowego, nr 10 (2024): 40-45.
  27. Kidyba Andrzej, „Prowadzenie działalności gospodarczej przez fundacje” Przegląd Prawa Handlowego, nr 10 (1999): 2-6.
  28. Kidyba Andrzej, Ustawa o fundacjach. Prawo o stowarzyszeniach. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze PWN, 1997.
  29. Kozioł Nikoletta, „Fundacja rodzinna – nowa instytucja w polskim prawie” Przegląd Prawa Handlowego, nr 10 (2024): 18-26.
  30. Krysik Agnieszka, „Fundacja rodzinna – nowy instrument prawny w sukcesji mienia” Temidium – Prawo i Praktyka, nr 9 (2023): 31-38.
  31. Mariański Adam, „Opodatkowanie fundacji rodzinnych czyli dokąd zmierza tzw. uszczelnianie systemu podatkowego” Przegląd Podatkowy, nr 4 (2020): 32-39.
  32. Mariański Adam, „Polska fundacja rodzinna – postulaty legislacyjne” Monitor Prawniczy, nr 3 (2022): 129-134.
  33. Mariański Adam, Adam Żądło, „Opodatkowanie fundacji prywatnych” Przegląd Podatkowy, nr 8 (2018): 21-29.
  34. Meinecke Peter, „The German and the Liechtenstein family foundation after the German foundation law reform” Trust & Trustees, nr 6 (2023): 540-552.
  35. Michalak Sebastian, „Wybrane elementy swobody fundatora w wyposażeniu fundacji rodzinnej w mienie oraz w kształtowaniu treści jej statutu” Monitor Prawniczy, nr 12 (2024): 753-762.
  36. Ogonowski Andrzej, Aldona Gibalska, Fundacje i stowarzyszenia. Funkcjonowanie i opodatkowanie. Kraków: Forum Doradztwa Podatkowego, 2014.
  37. Osajda Konrad, „Szczególne problemy z ustanowieniem fundacji rodzinnej w testamencie” Przegląd Prawa Handlowego, nr 12 (2024): 39-42.
  38. Peter Natalie, „Family Foundations in Switzerland” Trust & Trustees, nr 6 (2020): 580-589.
  39. Rappé Wilhelm Edmund, Fundacje. Warszawa: 1937.
  40. Rusek Joanna, „Wykorzystanie fundacji prywatnej (rodzinnej) w procesie planowania podatkowego” Monitor Podatkowy, nr 11 (2011): 25-30.
  41. Rzetecka-Gil Anna, Ustawa o fundacjach. Komentarz. Warszawa: LEX/el., 2018.
  42. Sanders Anne, „Enterprise Foundations in Germany”, [w:] Enterprise Foundation Law in a Comparative Perspective, red. Anne Sanders, Steen Thomsen. 25-60. Cambridge-Antwerp-Chicago: Intersentia 2023.
  43. Sanders Anne, Thomsen, Steen, „Concluding Observations”, [w:] Enterprise Foundation Law in a Comparative Perspective, red. Anne Sanders, Steen Thomsen. 221-254. Cambridge-Antwerp-Chicago: Intersentia 2023.
  44. Stecki Leopold, Fundacja. Część druga i trzecia. Toruń: Wydawnictwo TNOiK, 1996.
  45. Steinberg Richard, „Principal-Agent theory and nonprofit accountability”, [w:] Comparative Corporate Governance of Non-Profit Organizations, red. Klauss J. Hopt, Thomas von Hippel. 73-125. Cambridge: Cambridge University Press, 2010.
  46. Strożek-Kucharska Magdalena, Michał Mółka, „Fundacja rodzinna na tle innych fundacji? Przyczynek do dyskusji” Przegląd Prawa Publicznego, nr 12 (2023): 112-133.
  47. Suski Paweł, Fundacje i stowarzyszenia. Warszawa: Lexis Nexis, 2008.
  48. Thomsen Steen, „Foundation ownership around the world”, [w:] Enterprise Foundation Law in a Comparative Perspective, red. Anne Sanders, Steen Thomsen. 7-24. Cambridge-Antwerp-Chicago: Intersentia 2023.
  49. Thomsen Stein, Nikolaos Kavadis, „Enterprise Foundations: Law, Taxation, Governance, and Performance” Annals of Corporate Governance, nr 4 (2022): 227-333.
  50. Tim Artur, „Fundacje prywatne jako element liberalizacji polskich przepisów o spadkach. Refleksje na gruncie stanu prawnego Republiki Austrii i Księstwa Liechtenstein” Studia Prawno-Ekonomiczne, t. CIX (2018): 145-158.
  51. Ustawa o fundacjach. Komentarz, red. Andrzej Kidyba. Warszawa: Wolters Kluwer, 2023.
  52. Ustawa o fundacjach. Komentarz, red. Andrzej Kidyba. Warszawa: Wolters Kluwer, 2023.
  53. Ustawa o fundacji rodzinnej. Komentarz, red. Piotr Grabowski, Daria Leszczyk. Warszawa: C. H. Beck, 2023.
  54. Ustawa o fundacji rodzinnej. Komentarz, red. Piotr Grabowski, Daria Leszczyk. Warszawa: C. H. Beck, 2024.
  55. Waszczuk-Napiórkowska Jolanta, „Prowadzenie działalności gospodarczej przez fundację” Prawo w Działaniu. Sprawy cywilne, nr 60 (2024): 96-124.
  56. Wiórek Piotr Marcin, „Ciemna strona fundacji rodzinnej? Uwagi z perspektywy prawa niemieckiego” Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego, nr 11 (2021): 8-15.
  57. Zachariasiewicz Maciej, „Trust w praktyce polskich sądów i notariatu” Rejent, nr 5 (2004): 234-258.
  58. Zachariasiewicz Maciej, „Ustanowienie trustu w testamencie lub za pomocą innej czynności prawnej mortis causa pod rządami polskiego prawa spadkowego” Rejent, nr 2 (2009): 163-191.
  59. Zaporowska Janina, Jacek Mazurkiewicz, „Cel fundacji” Monitor Prawniczy, nr 12 (1994): 355-358.

Downloads

Download data is not yet available.

Inne teksty tego samego autora