logo czasopisma

Artykuły

Tom 54 Nr 1 (2025): Prawo i Więź nr 1 (54) 2025

Ewolucja zasad zadośćuczynienia w polskim prawie cywilnym

DOI:
https://doi.org/10.36128/PRIW.VI54.745
Przesłane
5 września 2023
Opublikowane
9 maja 2025

Abstrakt

The paper presents the evolution of the principles of reparation by referring to its origins, which still date back to Roman law. The process of implementation of the rules indicated by Roman law and German law is presented. Then, the evolution of the principles of compensation in Polish civil law from the early Polish legislation through the period of partitions, the years of World War I and World War II, to the present legislation is presented. The core of the paper is a consideration of the evolution and perception of the principles of compensation over the years. It indicated how Polish legislation has drawn on and modelled itself on other European legislation, creating its own legislation. The paper also indicated how the perception of redress by the greatest representatives of European jurisprudence has changed. Referring to modern times, the provisions of Article 445, Article 446 § 4, and Article 448 of the Civil Code were analysed. In particular, it shows the most recent jurisprudence on compensation for the death of a loved one, a provision that is currently widely commented on in doctrine and jurisprudence. Financial compensation in the light of the rules of Article 446 § 4 is still not well established, and increasing inflation directly affects the amount of compensation awarded for the death of a close relative.

Bibliografia

  1. Bardach Juliusz, Bogusław Leśnodorski, Michał Pietrzak, Historia ustroju i prawa polskiego. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze PWN, 1996.
  2. Bokwa Krzysztof, „Odszkodowanie oraz zadośćuczynienie w prawie austriackim i polskim”, [w:] Pomniki prawa na przestrzeni wieków, red. Kacper Górski, Jakub Pokoj, Damian Szczepaniak, Łukasz Szymura. 131-139. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2016.
  3. Bojarski Władysław, Prawo rzymskie. Toruń: TNOiK, 1999.
  4. Bosek Leszek, Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Komentarz. Warszawa: C. H. Beck, 2020.
  5. Busnelli Francesco Donato, Conrad Comandć, „Non-Pecuniary Loss Under Italian Law”, [w:] Damages for Non-Pecuniary Loss in a Comparative Perspective, red. V. Horton Rogers, Ewa Bagińska. 141-147. Wien-New York: Springer, 2001.
  6. Cousy Henry, Dough Droshout, „Non-Pecuniary Loss Under Belgian Law”, [w:] Damages for Non-Pecuniary Loss in a Comparative Perspective, red. V. Horton Rogers, Ewa Bagińska. 37-42. Wien-New York: Springer, 2001.
  7. Casals Miguel Martin, John Ribot, John Solc, „Non-Pecuniary Loss In Spanish Law”, [w:] Damages for Non-Pecuniary Loss in a Comparative Perspective, red. V. Horton Rogers, Ewa Bagińska.198-204. Wien-New York: Springer, 2001.
  8. Dębiński Antoni, Rzymskie prawo prywatne. Kompendium. Warszawa: Nexis Lexis, 2003.
  9. Janiszewska Beata, „Głosy w dyskusji w ramach panelu pierwszego” Studia i Analizy Sądu Najwyższego, t. V (2017): 35-39.
  10. Kaufmann Ekkehard, „Das spätmittelalterliche deutsche Schadenersatzrecht und die Rezeption der actio iniuriarum aestimatoria” ZSS (GA), (1961): 93.
  11. Personal injury in Comparative Perspective, Tort and Insurance Law, vol. IV, red. Bartłomiej Koch, Henryk Kozioł. Vienna-New York: Springer, 2003.
  12. Jarra Eugeniusz, Szkody moralne a polski kodeks zobowiązań. Warszawa: Themis Polska. 1935.
  13. Łapicki Robert, „Zadośćuczynienie za szkodę niematerialną w projekcie polskiego prawa zobowiązań” Palestra, nr 5 (1925): 761-770.
  14. Litewski Wiesław, Rzymskie prawo prywatne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994.
  15. Manfredini Arrigo Diego, Contributi allo studio dell' ‘iniuria’ in età republicana. Milano: Da Libreria Oreste Gozzini , 1977.
  16. Najstarszy zwód prawa polskiego, oprac. Józef Matuszewski, Jacek Matuszewski. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 1995.
  17. Mróz Tomasz, Justyna Matys, „Zadośćuczynienie pieniężne jako podstawowy środek współczesnej ochrony dóbr osobistych. W gruncie prawa prywatnego w Polsce”, [w:] Uomo e Ambiente. Dissertationes, II ln Cintro ionico-polleci, red. Mario Casola, Vincenzo Perrone, Sławomir Piotr Kursa, Karol Szczygielski. 1066-1087. Taranto 2007.
  18. Moosheimer Thomas, Die actio injuriarum aestimatoria im 18 und 19 Jahrhundert. Eine Untersuchung zu den Gründen ihrer Abschaffung. Tübingen: Mohr Siebeck, 1997.
  19. Kodeks cywilny. Komentarz, t. III, Zobowiązania – część ogólna, red. Andrzej Kidyba. Warszawa: Wolters Kluwer, 2014.
  20. Pfaff Leopold, Josef von Schey, Vincenz Krupsky, Sammlung von Zivilrechtliche Entscheidungen des k.k. Obersten Gerichtshofes, t. XLV. Wien: Mainz, 1910.
  21. Pfaff Leopold, Josef von Schey, Vincenz Krupsky, Sammlung von Zivilrechtliche Entscheidungen des k.k. Obersten Gerichtshofes, t. L. Wien: Mainz, 1915.
  22. Radwański Zbigniew, Zadośćuczynienie pieniężne za szkodę niemajątkową. Rozwój i funkcja społeczna. Poznań: PWN, 1956.
  23. Sobczyk Marek, „Ewolucja charakteru prawnego roszczenia o zadośćuczynienie pieniężne z tytułu naruszenia dóbr osobistych” Studia prawnoustrojowe, z. 45 (2019): 295-311.
  24. Stoll Hans, „Consequences of Liability: Remedies”, [w:] International Encyclopedia of Comparative Law, vol. XI. Tübingen-Boston-Leiden: Mohr Siebeck-Martinus Nijhoff Publishers, 1986.
  25. Szpunar Adam, Zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową. Bydgoszcz: „Branta”, 1999.
  26. Tabak Adrian, „Nauka prawa w ujęciu niemieckiej szkoły historycznej” Biuletyn SAWP KUL, nr 2 (2018): 291-300.
  27. Till Ernest, „Projekt o wynagrodzeniu szkody z czynów bezprawnych” Przegląd Prawa i Administracji, nr 1 (1921): 53.
  28. Ulpianus, „D.47, 10,5”, [w:] Pécule de Capacité Patrimoniale. Lyon, 1932.
  29. Zimmermann Reinhard, The Law of Obligations. Roman Foundations of the Civilian Tradition. Cape Town-Wetton-Johannesburg: Juta & Co, 1990.
  30. Zoll Fryderyk, „Prawa osobiste U zarysie ze stanowiska prawa prywatnego austriackiego” Czasopismo Prawnicze i Ekonomiczne, nr 1-4 (1903): 542-547.
  31. Żak Elżbieta, „Niedziedziczność pasywna skarg wynikających z deliktów w rzymskim prawie klasycznym”, [w:] Współczesna romanistyka prawnicza w Polsce, red. Antoni Dębiński, Monika Wójcik. 295-311. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2004.
  32. Vergau Hans-Joachim, Der Ersatz immateriellen Schäden in der Rechtsprechung des 19. Jahrhunderts zum französischen und zum deutschen Deliktsrecht. Potsdam: Universitätsverlag Potsdam, 2006.

Downloads

Download data is not yet available.