logo czasopisma

Artykuły

Tom 59 Nr 6 (2025): Prawo i Więź nr 6 (59) 2025

Different and Unequal. About Legal Exclusion in the System of International Protection in Poland

DOI:
https://doi.org/10.36128/x580h146
Przesłane
19 czerwca 2024
Opublikowane
19 grudnia 2025 — zaktualizowane 23 grudnia 2025
Wersje

Abstrakt

This paper aims to demonstrate the impact of cultural differentiation related to the country of origin of refugees on their legal status and fundamental human rights and freedoms when entering Poland between 2021 and 2023. Due to the broad nature of the topic, the paper presents a selection of examples to illustrate the legal exclusion of certain groups seeking international protection in Poland. There is a demonstrable correlation between particular instances of human rights violations and the process of formulating and implementing legislation. Due to the multidimensionality of this issue, the paper is not intended to be exhaustive, but rather to outline a situational framework and background for more detailed analyses concerning systemic solutions for differentiating between refugees and migrants according to their country of origin when admitting them to a country and providing them with support.

Bibliografia

  1. Behr Jolanta, Jolanta Blicharz, Ochrona prawna przed wykluczeniem społecznym. Wrocław: Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2018.
  2. Cywiński Zbigniew, “Walka i sprawiedliwość- wykluczenie prawne w skargach do Fundacji Helsińskiej,” [in:] Prawo i wykluczenie. Studium empiryczne, ed. Anna Turska. 335. Warszawa: C.H. Beck, 2010.
  3. Czarnowski Stefan, “Ludzie zbędni w służbie przemocy,” Głos współczesny, No. 1 (1935): 1-2.
  4. Davies Margaret, “Exclusion and Identity of Law” Macquarie Law Journal, Vol. 5 (2005). http://classic.austlii.edu.au/au/journals/MqLawJl/2005/2.html.
  5. Dworkin Roland, Biorąc prawa poważnie. trans. Tomasz Kowalski. Warsaw: PWN, 1998.
  6. Greenhill Kelly, Weapons of Mass Migration: Forced Displacement, Coercion, and Foreign Policy. New York: Cornell University Press, 2010.
  7. Greenhill Kelly, When Migrants Become Weapons. https://www.foreignaffairs.com/articles/europe/2022-02-22/when-migrants-become-weapons.
  8. Frieske Kazimierz W., “Marginalność społeczna,” [in:] Encyklopedia socjologii, t. II. Warszawa: Oficyna Naukowa, 1999.
  9. Frieske Kazimierz W., “Społeczne wykluczenie: o nicowaniu pojęć,” [in:] Ubóstwo i wykluczenie społeczne. Badania, metody, wyniki, ed. Stanisława Golinowska. Warsaw: Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, 2005.
  10. Kapuściński Ryszard, The Other. New York-London: Verso, 2008.
  11. Klaus Witold, „Prawo jako instrument mający zapewnić równość w społeczeństwie,” [in:] Różni, ale równi. Prawo a równe traktowanie cudzoziemców w Polsce, ed. Witold Klaus. 14. Warsaw: Stowarzyszenie Interwencji Prawnej, 2013.
  12. Kojder Andrzej, “Dyskretne formy wykluczenia prawnego,” [in:] Naznaczeni i napiętnowani. O wykluczeniu politycznym, ed. Maria Jarosz. 58. Warsaw: Oficyna Naukowa, 2008.
  13. Kojder Andrzej, “Wykluczenie prawne jako fakt społeczny,” [in:] Prawo i wykluczenie. Studium empiryczne, ed. Anna Turska. 20. Warsaw: C. H. Beck, 2010.
  14. Kowalak Tadeusz, Marginalność i marginalizacja społeczna. Warsaw: Dom Wydawniczy ELIPSA, 1998.
  15. Lesińska Magdalena, “Upolitycznienie emigracji i diaspory. Analiza dyskursu politycznego w Polsce w latach 1991–2015” Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, No. 3 (2016): 11-30. https://www.migracje.uw.edu.pl/wp-content/uploads/2017/03/SM-PP-2016.pdf.
  16. Liszkowska Dominika, “Procesy sekuratyzacji i desekuratyzacji migracji w Polsce w kontekście migracji z Ukrainy po wybuchu wojny rosyjsko- ukraińskiej (2022)” Sprawy międzynarodowe, No. 2 (2023): 89-112. https://czasopisma.isppan.waw.pl/sm/article/view/2305/2012.
  17. Łachacz Olga, “Zasada non-refoulement w międzynarodowym prawie uchodźczym– zwyczaj międzynarodowy czy też peremptoryjna norma prawa międzynarodowego?,” Problemy Współczesnego Prawa Międzynarodowego, Europejskiego i Porównawczego, Vol. XV (2017): 134-142. https://europeistyka.uj.edu.pl/documents/3458728/138959185/O.+%C5%81achacz.pdf.
  18. Mahler Fred, “Maldevelopment and Marginality,” [in:] Insights into Maldevelopment. Reconsidering the Idea of Progress, ed. Jan Danecki. 193. Warsaw: Instytut Polityki Społecznej UW, 1993.
  19. Majdzińska Katarzyna, “Wykluczenie prawne jako fakt społeczny,” [in:] Ubóstwo i wykluczenie społeczne. Wymiar ekonomiczny, społeczny i polityczny, ed. Agnieszka Grzędzińska, Karolina Majdzińska, Anna Sulowska. 416-417. Warsaw: Bramasole, 2010.
  20. Niedźwiedzki Dariusz, Jacek Schmidt, Maciej Stępka, Przemysław Tacik, Strzeżone ośrodki dla cudzoziemców w Polsce jako kultura organizacyjna. Analiza prawna, politologiczna, socjologiczna i antropologiczna Ekspertyza przygotowana na zlecenie Komitetu Badań nad Migracjami Polskiej Akademii Nauk. Kraków-Poznań: Polska Akademia Nauk, 2021. https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/284042/niedzwiedzki_schmidt_stepka_tacik_strzezone_osrodki_dla_cudzoziemcow_w_polsce_2021.pdf.
  21. Odpowiedź na interpelację nr 341 w sprawie stosowania push-backów na granicy polsko-białoruskiej. https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=CZYFKR&view=null.
  22. Ośrodek dla cudzoziemców w Wędrzynie nie spełnia standardów ochrony ich praw. Wnioski po trzeciej wizytacji BRPO. https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-wedrzyn-cudzoziemcy-osrodek-standardy.
  23. Ośrodki dla cudzoziemców ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej. https://www.gov.pl/web/udsc/osrodki-dla-cudzoziemcow-ubiegajacych-sie-o-udzielenie-ochrony-miedzynarodowej.
  24. Piotrowicz Anna, Małgorzata Witaszek-Samborska, “Wykluczenie i wykluczony we współczesnej polszczyźnie,” [in:] Język polski – między tradycją a współczesnością. Księga Jubileuszowa z okazji stulecia Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego, ed. Ewa Horyń, Ewa Młynarczyk, Piotr Żmigrodzki. 139-140. Kraków: Wydawnictwo Naukowe UP, 2021.
  25. Poprawić stan przestrzegania praw człowieka na granicy polsko-białoruskiej. Marcin Wiącek pisze od premiera – odpowiada MSWiA. https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-komisarz-praw-czlowieka-pushbacki-granica-odpowiedz.
  26. Przygotowanie organów państwa na wypadek masowego napływu cudzoziemców do Polski. Wystąpienie Pokontrolne D/21/506. Warsaw: Najwyższa Izba Kontroli, 2022.
  27. Raport AIDA (Asylum Information Database). Raport krajowy: Polska 2021. https://asylumineurope.org/wp-content/uploads/2022/05/AIDA-PL_2021update_summary_Polish.pdf.
  28. Rękawek-Pachwicewicz Marta, Sprawozdanie z panelu dyskusyjnego w Sądzie Okręgowym w Białymstoku nt. “Praktyczne aspekty oraz problemy wyłaniające się na tle stosowania przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach oraz ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej”. https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://prawomiedzynarodowe.ms.gov.pl/api/files/view/1955543.pdf&ved=2ahUKEwiFjOL32cuGAxVjbPEDHcjND6YQFnoECBYQAQ&usg=AOvVaw2K2soD8zq_GAFfooRkF4_9.
  29. Rumieńczyk Bartosz, Prezydent dziękuje Straży Granicznej. Ależ nie ma za co… https://oko.press/prezydent-dziekuje-strazy-granicznej-alez-nie-ma-za-co.
  30. Turska Anna, “Wykluczenie jako fakt prawny- założenia badawcze,” [in:] Prawo i wykluczenie. Studium empiryczne, ed. Anna Turska. 33. Warsaw: C. H. Beck, 2010.
  31. Silver Hilary, “Social Exclusion and Social Solidarity: Three Paradigms” International Labour Review, No. 6-8 (1994/1995): 531-578. https://www.bristol.ac.uk/poverty/ESRCJSPS/downloads/research/uk/1%20UK-Poverty,%20Inequality%20and%20Social%20Exclusion%20(General)/Articles%20(UK%20general)/Silver-Social%20Exclusion%20and%20Social%20Solidarity.pdf.
  32. Sitorus Alhamudin Maju Hamonangan, “Disability and Social Exclusion in the Legal Process: Women as Victims of Sexual Violence” Marwah: Journal Perempuan, Agama dan Jender, No. 1 (2022): 37-51. https://ejournal.uin-suska.ac.id/index.php/marwah/article/view/16508. Doi: 10.24014/ Marwah.v21i1.16508.
  33. Sytuacja cudzoziemców w ośrodkach strzeżonych w dobie kryzysu na granicy Polski i Białorusi. Raport z wizytacji Krajowego Mechanizmu Prewencji Tortur. Warsaw: Rzecznik Praw Obywatelskich, 2022. https://bip.brpo.gov.pl/sites/default/files/2022-06/Raport%20KMPT%20-Sytuacja%20cudzoziemc%C3%B3w%20w%20o%C5%9Brodkach%20strze%C5%BConych%20w%20dobie%20kryzysu%20na%20granicy%20Polski%20i%20Bia%C5%82orusi.pdf.
  34. UNHCR apeluje o zakończenie impasu na granicy polsko-białoruskiej. https://www.unhcr.org/pl/13303-unhcr-apeluje-o-zakonczenie-impasu-na-granicy-polsko-bialoruskiej.html.
  35. Wormser Richard, The Rise and Fall of Jim Crow St. New York: Martin’s Press, 2003.
  36. Zestawienia roczne Urzędu do Spraw Cudzoziemców. https://www.gov.pl/web/udsc/zestawienia-roczne.

Downloads

Download data is not yet available.