logo czasopisma

Artykuły

Tom 54 Nr 1 (2025): Prawo i Więź nr 1 (54) 2025

Sztuczna inteligencja a usprawnienie postępowania przed sądami administracyjnymi. Kilka refleksji na tle doświadczeń wybranych systemów prawnych

DOI:
https://doi.org/10.36128/PRIW.VI54.1161
Przesłane
17 grudnia 2024
Opublikowane
9 maja 2025

Abstrakt

The study attempts to present the potential impact of artificial intelligence algorithms on streamlining administrative court procedures in the near future. The main objective of the study is to examine which areas of administrative court operations could be supported or replaced by computer programs in the future, in order to relieve the administrative staff, assistant corps and judicial staff of the tasks they currently perform. The replacement of highly qualified court officials in the simplest, repetitive and time-consuming activities related to the initiation, conduct and conclusion of proceedings before an administrative court, and the performance of numerous activities supporting or supplementing the judicial process, such as the determination of formalities, the sending of correspondence or the anonymisation of the reasons for judgments issued by the court, may in the future free up space for people working in the court. Consequently, at least in principle, this should contribute to the streamlining of administrative court proceedings in Poland. The answer to this question will be supplemented by an examination of the current experience of several legal systems which, in my opinion, are experimenting the most with the use of artificial intelligence in the judiciary or are introducing pilot programmes.

Bibliografia

  1. Ashley Kevin, Artificial Intelligence and Legal Analytics, Cambridge University Press, 2017.
  2. Chlebny Jacek, „Standard unijny ochrony sądowej”, [w:] System prawa sądownictwa administracyjnego, red. Grzegorz Łaszczyca. Wojciech Piątek, 309-335. Warszawa: Wolters Kluwer, 2023.
  3. Dauter Bogusław, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego. Warszawa: Wolters Kluwer, 2018.
  4. Drachal Janusz, Aleksandra Wiktorowska i Stankiewicz Rafał, „Komentarz do art. 193 p.p.s.a.”, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. Roman Hauser, Marek Wierzbowski. 836-837. Warszawa: C. H. Beck, 2019.
  5. Emewu Ikenna, Shanghai courts start to replace clerks with AI assistants. https://africachinapresscentre.org/2020/04/01/shanghai-courts-start-to-replace-clerks-with-ai-assistants/.
  6. Fisher Bogdan, „Współdzielenie danych jak niezbędny warunek rozwoju sztucznej inteligencji”, [w:] Prawo sztucznej inteligencji i nowych technologii, red. Bogdan Fisher, Adam Pązik, Marek Świerczyński. 91-109. Warszawa: Wolters Kluwer, 2021.
  7. Galligan Denis, Marcin Matczak, Strategie orzekania sądowego – o wykonywaniu władzy dyskrecjonalnej przez sędziów sądów administracyjnych sprawach gospodarczych podatkowych. Warszawa: Sprawne Państwo Program Ernst&Young, 2005.
  8. Gudowski Jacek, „Przedmowa”, [w:] Iwona Rzucidło, Uzasadnienie orzeczenia sądowego. Ujęcie teoretyczne, a poglądy orzecznictwa. 11-21. Warszawa: Wolters Kluwer, 2020.
  9. Hajos-Iwańska Agnieszka, „Sztuczna inteligencja jako uczestnik obrotu gospodarczego”, [w:] Prawo sztucznej inteligencji i nowych technologii, red. Bogdan Fisher, Adam Pązik, Marek Świerczewski. 401-408 Warszawa: Wolters Kluwer, 2021.
  10. Kowalski Michał, „Między jawnością a sprawnością postępowania przed sądem administracyjnym - kilka refleksji związanych z pandemią i jej zakończeniem” Państwo i Prawo, nr 12 (2023): 126-140.
  11. Kowalski Michał, „Standard światowy ONZ”, [w:] System prawa sądownictwa administracyjnego, t. I, red. Grzegorz Łaszczyca, Wojciech Piątek. 270-290. Warszawa: Wolters Kluwer, 2023.
  12. Kowalski Michał, „The impact of artificial intelligence on the future functioning of administrative courts” Prawo i Więź, nr 12 (2024): 95-110.
  13. Kowalski Michał, Prawo do sądu administracyjnego. Standard międzynarodowy i konstytucyjny oraz jego realizacja. Warszawa: Wolters Kluwer, 2019.
  14. Kowalski Michał, Sądownictwo administracyjne gwarantem praworządności oraz ochrony praw człowieka. Wybór orzecznictwa Najwyższego Trybunału Administracyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Warszawa: Wydawnictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, 2022.
  15. Łętowska Ewa, „Między Scyllą i Charybdą – sędzia polski między Strasburgiem i Luksemburgiem” Europejski Przegląd Sądowy, nr 1 (2005): 3-10.
  16. Łętowska Ewa, Krzysztof Pawłowski, O prawie i mitach. Warszawa: Wolters Kluwer, 2013.
  17. Lewandowski Sławomir, Retoryczne i logiczne podstawy argumentacji prawniczej. Warszawa: Wolters Kluwer, 2015.
  18. Michał Kowalski, Prawo pomocy w systemie ochrony praw człowieka. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 2013.
  19. Rzucidło Iwona, Uzasadnienie orzeczenia sądowego. Ujęcie teoretyczne, a poglądy orzecznictwa. Warszawa: Wolters Kluwer, 2020.
  20. Sadłowski Andrzej, „Sztuczna inteligencja jak system predykcyjny”, [w:] Prawo sztucznej inteligencji i nowych technologii, red. Bogdan Fisher, Adam Pązik, Marek Świerczewski. 393-400. Warszawa: Wolters Kluwer, 2021.
  21. Sourdin Tania, „Judge v robot ? Artifical intelligence and Judicial decision-making” UNSW Law Journal, nr 4 (2018): 1114-1133.
  22. Traple Elżbieta. „Granice eksploracji tekstów i danych na potrzeby maszynowego uczenia się przez systemy sztucznej inteligencji”, [w:] Prawo sztucznej inteligencji i nowych technologii, red. Bogdan Fisher, Adam Pązik, Marek Świerczewski. 19-39. Warszawa: Wolters Kluwer, 2021.
  23. Tuleja Piotr, „Dlaczego sędzia nie może być ustami ustawy? Prawa człowieka, a ustrojowa pozycja sądu”, [w:] Dylematy wokół prawa do sądu, red. Jerzy Ciapała, Robert Piszko, Agata Pyrzyńska, 81-93. Warszawa: C. H. Beck, 2022.
  24. Wielec Marcin, Ewa Aleksandra Płocha, „Sztuczna inteligencja jako narzędzie pracy biegłego w procesie karnym”, [w:] Prawo sztucznej inteligencji i nowych technologii, red. Bogdan Fisher, Adam Pązik, Marek Świerczewski. 193-208. Warszawa: Wolters Kluwer, 2021.
  25. Wininger Aaron, Beijing Internet Court Releases Translation of Li vs. Liu Recognizing Copyright in Generative AI. www.chinaiplawupdate.com.
  26. Yu Cheryl, Barbara Li, AI explained: AI regulations and PRC court decisions in China. www.reedsmith.com.

Downloads

Download data is not yet available.

Inne teksty tego samego autora