Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Artykuły

2026: online-first

Efektywność orzecznicza Trybunału Stanu a realizacja zasady odpowiedzialności konstytucyjnej

DOI:
https://doi.org/10.36128/q9x57546
Przesłane
1 lutego 2026
Opublikowane
25 października 2026 — zaktualizowane 25 października 2026
Wersje

Abstrakt

Artykuł stanowi głos w dyskusji nad potrzebą reformy Trybunału Stanu. Zawiera krytyczną analizę funkcjonowania tego organu, wskazując na jego strukturalną niewydolność oraz postępujący paraliż decyzyjny, co wyraźnie godzi w zasadę odpowiedzialności konstytucyjnej. Autor stawia tezę, że jakkolwiek Trybunał jest organem umocowanym w Konstytucji, to w praktyce stał się „teatrem politycznym”, w którym trwanie postępowań stało się bardziej istotne niźli realne pociągnięcie do odpowiedzialności. W tekście wskazano najważniejsze mankamenty obecnych rozwiązań prawnych oraz propozycje ich zmian.

Bibliografia

  1. Bień-Kacała Agnieszka, „Kilka uwag w kwestii regulaminów Trybunału Stanu i Trybunału Konstytucyjnego”, [w:] Trzecia władza. Sądy i trybunały w Polsce, red. Andrzej Szmyt. 283–291. Gdańsk: Wydawnictwo UG, 2008.
  2. Granat Mirosław, „Normatywny model odpowiedzialności konstytucyjnej w praktyce”, [w:] Sądy i trybunały w konstytucji i w praktyce, red. Wiesław Skrzydło. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 2005.
  3. Groszyk Henryk, „Uwagi o potrzebie i kierunkach zmian ustawowej regulacji Trybunału Stanu (w związku z art. 236 ust. 1 Konstytucji RP)”, [w:] Konstytucja, ustrój, system finansowy państwa. Księga pamiątkowa ku czci prof. Natalii Gajl, red. Teresa Dębowska-Romanowska, Adam Jankiewicz. 65–78. Warszawa: Biuro Trybunału Konstytucyjnego, 1999.
  4. Kardas Piotr, „Determinanty ciężaru dowodu i ciężaru (obowiązku) dowodzenia w procesie karnym”, [w:] Ciężar dowodu i obowiązek dowodzenia w procesie karnym, red. Wojciech Jasiński, Jerzy Skorupka. 78–87. Warszawa: Wolters Kluwer, 2017.
  5. Kraluk Wojciech, „Niektóre problemy dotyczące wszczęcia postępowania przed Trybunałem Stanu”, [w:] Konstytucjonalizm polski. Refleksje z okazji jubileuszu 70-lecia urodzin i 45-lecia pracy naukowej profesora Andrzeja Szmyta, red. Agnieszka Gajda, Krzysztof Grajewski, Anna Rytel-Warzocha, Piotr Uziębło, Marcin Michał Wiszowaty. 343–353. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2020.
  6. Majewski Jarosław, „Komentarz do art. 9”, [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. Jarosław Majewski. Warszawa: Wolters Kluwer, 2024. LEX.
  7. Odrowąż-Sypniewski Wojciech, „Odpowiedzialność konstytucyjna członków organów kolegialnych” Przegląd Sejmowy, nr 6 (2006): 99.
  8. Pietrzak Michał, Odpowiedzialność konstytucyjna w Polsce. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1992.
  9. Serowaniec Maciej, „Instytucjonalne gwarancje niezależności najwyższych organów kontroli państwowej”, [w:] Potentia non est nisi ad bonum. Księga Jubileuszowa dedykowana Profesorowi Zbigniewowi Witkowskiemu, red. Maciej Serowaniec, Agnieszka Bień-Kacała, Aleksandra Kustra-Rogatka. Toruń: Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa „Dom Organizatora”, 2018.
  10. Szyszkowski Wacław, „Odpowiedzialność konstytucyjna i Trybunał Stanu w Polsce”, [w:] Prawo konstytucyjne, red. Jan Galster, Wacław Szyszkowski, Zofia Wasik, Zbigniew Witkowski. Toruń: Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa „Dom Organizatora”, 1995.
  11. Wiatr Jerzy, „Odpowiedzialność konstytucyjna prezydenta RP: historia i teraźniejszość” Europejski Przegląd Prawa i Stosunków Międzynarodowych, nr 2 (2024): 18.
  12. Włoch Wojciech, Agnieszka Bień-Kacała, „Cnotliwi sędziowie. Kilka słów o powściągliwości sędziów Trybunału Konstytucyjnego”, [w:] Potentia non est nisi ad bonum. Księga Jubileuszowa dedykowana Profesorowi Zbigniewowi Witkowskiemu, red. Maciej Serowaniec, Agnieszka Bień-Kacała, Aleksandra Kustra-Rogatka. Toruń: Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa „Dom Organizatora”, 2018.
  13. Zaleśny Jacek, Odpowiedzialność konstytucyjna. Praktyka III RP. Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, 2004.
  14. Zubik Marek, „Trybunał Stanu – stan Trybunału (słów kilka o polskim sądzie nad notablami)”, [w:] Trzecia władza. Sądy i trybunały w Polsce, red. Andrzej Szmyt. 41–58. Gdańsk: Wydawnictwo UG, 2008.

Downloads

Download data is not yet available.

Inne teksty tego samego autora