
Od 7 listopada 2019 r. w kodeksie postępowania cywilnego, oprócz regulacji prawnej klauzuli dobrych obyczajów, klauzuli zgodności z zasadami współżycia społecznego, obowiązuje także klauzula nadużycia prawa procesowego. Na tym tle może powstać pytanie o znaczenie tych klauzul, celowość ich wprowadzenia do kodeksu postępowania cywilnego i relacje między nimi zachodzące, zakres stosowania oraz skutki prawne niezastosowania się do nich przez ich adresatów. Wiele wątpliwości wywoływać może zwłaszcza kwestia stosunku czynności sprzecznej z dobrymi obyczajami do czynności stanowiącej nadużycie prawa procesowego. Z tych względów w artykule tym podjęto przede wszystkim próbę przedstawienia skutków prawnych sprzeczności czynności procesowych z dobrymi obyczajami w kontekście oceny takiej czynności z punktu widzenia nadużycia prawa procesowego.