Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Artykuły

2026: online-first

Pełnienie służby wojskowej przez osoby w spektrum autyzmu w Siłach Zbrojnych RP – status quo i perspektywy

DOI:
https://doi.org/10.36128/r06r3755
Przesłane
15 października 2026
Opublikowane
17 listopada 2026

Abstrakt

W artykule tym dokonano analizy możliwości pełnienia służby wojskowej w Siłach Zbrojnych RP przez osoby w spektrum autyzmu w kontekście obowiązujących przepisów oraz faktycznych uwarunkowań i specyfiki zadań wykonywanych przez Wojsko Polskie. Z jednej strony polskie ustawodawstwo, co do zasady, umożliwia podjęcie służby wojskowej przez osoby z niepełnosprawnościami, a w tym i przez osoby w spektrum autyzmu, ale dostrzegalny jest deficyt w zakresie określenia zasad mających regulować omawianą problematykę. Powyższe może implikować szereg problemów i wskazywać na istniejące luki prawne. Brak jest jednak szczegółowych – już podustawowych – rozwiązań dotyczących wykorzystania potencjału tychże osób. W opracowaniu dokonano także syntetycznego przedstawienia wykorzystania potencjału osób w spektrum autyzmu w Siłach Obronnych Izraela, m.in. w ramach Jednostki 9900, co pokazuje, iż działania takie są możliwe, a szczególne zdolności takich osób mogą być przydatne w siłach zbrojnych

Bibliografia

  1. Ahronheim, Anna. „IDF Aims to Recruit 500 Soldiers with Autism by End of 2022.” The Jerusalem Post, 8.11.2021. https://www.jpost.com/israel-news/idf-aims-to-recruit-500-soldiers-with-autism-by-the-end-of-2022-684354.
  2. Bulira, Joanna, Artur Jagnieża, Eugeniusz Krempeć, Hubert Królikowski i Filip Seredyński. Obrona Ojczyzny. Komentarz. Warszawa: Wolters Kluwer, 2023.
  3. Delacato, Carl H. Dziwne, niepojęte. Autystyczne dziecko. Warszawa: Fundacja Synapsis, 1995.
  4. Frucht, Leora Eren. „An IDF Program for Teens on the Autism Spectrum.” Hadassah Magazine, 28.09.2017. https://www.hadassahmagazine.org/2017/09/28/idf-program-teens-autism-spectrum/.
  5. Gałkowski, Tadeusz i Joanna Kossewska. Autyzm wyzwaniem naszych czasów. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, 2004.
  6. Ginsburg, Mitch. „Soldiers with Autism Give Army Rare View into Intel, and Disorder.” The Times of Israel, 8.03.2015. https://www.timesofisrael.com/soldiers-with-autism-give-army-rare-view-into-intel-and-disorder/.
  7. Glińska, Paulina. „Będzie ustawa o obronie.” Polska Zbrojna, 26.10.2021. https://polska-zbrojna.pl/home/articleshow/35649.
  8. Heller, Udi. „Autistic IDF Soldiers Breaking through Glass Ceiling.” ynet Global,12.11.2022. https://www.ynetnews.com/magazine/article/bjuzoz7ui.
  9. Karczmarek, Adam. Opinia prawna dotycząca możliwości pełnienia służby wojskowej przez osoby z niepełnosprawnościami. BEOS-WP-277/25. Warszawa: Biuro Ekspertyz
  10. i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu RP, 2025.
  11. Karska, Elżbieta i Karol Karski. „The Child and International Law: General Remarks.” International Community Law Review 27, nr 6 (2025): 527–536.
  12. Karska, Elżbieta, Karol Karski i Konrad Wnorowski. „The Status of Women in the Armed Forces: Polish Solutions in the Light of Human Rights Standards Defined by Selected International Organizations.” International Community Law Review 25, nr 6 (2023): 605–626.
  13. Karska, Elżbieta i Bartłomiej Oręziak. „European Paradigm of the Protection of Aliens: Categorisation of Foreigners Seeking International Protection in the European Union.” International Community Law Review 26, nr 3 (2024): 211–226.
  14. Kliś, Maria i Joanna Kossewska. Studies on Empathy. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, 2000.
  15. Kossewska, Joanna. Kompleksowe wspomaganie rozwoju uczniów z autyzmem i zaburzeniami pokrewnymi. Kraków: Wydawnictwo Impuls, 2011.
  16. Oksztulski, Maciej i Aleksandra Niczyporuk. „Kultura dostępności jako warunek realizacji praw człowieka osób ze spektrum autyzmu.” Kultura i Edukacja, nr 1(151)
  17. (2026): 105–123.
  18. Oksztulski, Maciej i Maciej Perkowski. „Wykształcony autysta na polskim rynku pracy a międzynarodowy standard traktowania.” W Dorobek i rozwój myśli polskiej w świetle wyzwań XXI wieku. Księga dedykowana pamięci Profesora Bogusława Cudowskiego, red. Paweł Nowik, Iwona Sierocka, Wioletta Witoszko i Katarzyna Żywolewska, 239–253. Białystok: Temida 2, 2022.
  19. Oksztulski, Maciej, Maciej Perkowski i Wojciech Zoń. „Autistic Persons in the Labour Market in the Light of ECtHR Case-law.” International Community Law Review 25, nr 6 (2023): 546–560.
  20. Perkowska, Marta, Maciej Oksztulski, Maciej Perkowski i Konrad Wnorowski. „Prawo do nauki osób z autyzmem w polskim szkolnictwie wyższym – założenia i doświadczenia praktyczne na przykładzie projektu NO-AUTism.” Chowanna 48, nr 1 (2017): 219–244.
  21. Perkowski, Maciej, Maciej Oksztulski, Wojciech Zoń i Izabela Kaczyńska. Wykształcone osoby w spektrum autyzmu na rynku pracy. Status quo i perspektywy. Białystok: Temida 2, 2024.
  22. Piechota, Sławomir. „Zrozumienie kluczem do Konwencji.” Niepełnosprawni.pl, 27.08.2025. https://niepelnosprawni.pl/artykuly/zrozumienie-kluczem-do-konwencji-257570.
  23. Sales, Ben. „Deciphering Satellite Photos, Soldiers with Autism Take On Key Roles in IDF.” Jewish Telegraphic Agency, 8.12.2015. https://www.jta.org/2015/12/08/israel/deciphering-satellite-photos-soldiers-with-autism-take-on-key-roles-in-idf.
  24. Sales, Ben. „Soldiers with Autism Take On Key Roles in IDF.” The Times of Israel, 9.12.2015. https://www.timesofisrael.com/soldiers-with-autism-take-on-key-roles-in-idf/.
  25. Starzewski, Łukasz. „Nawet osoby ze znaczną niepełnosprawnością muszą przyjść na kwalifikację wojskową. MON zmieni przepisy.” Biuletyn Informacji Publicznej RPO, 25.07.2022. https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-kwalifikacja-wojskowa-znaczna-niepelnosprawnosc-odpowiedz.
  26. Szlubowska, Agnieszka. „Osoby niepełnosprawne w badaniach statystyki publicznej.” Referat wygłoszony na III Kongresie Demograficznym, 2022. https://kd.stat.gov.pl/media/attachments/2022/05/11/agnieszka-szlubowska_osoby-niepelnosprawne-w-badaniach-statystyki-publicznej.pdf.
  27. Taylor, Paul G. Spectrum zaburzeń autystycznych. Przewodnik dla początkujących. Podstawowe wiadomości dla rodziców i pedagogów. Warszawa: Fraszka Edukacyjna, 2011.

Downloads

Download data is not yet available.

Inne teksty tego samego autora