Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Artykuły

Tom 54 Nr 1 (2025): Prawo i Więź nr 1 (54) 2025

The Influence of Roman Public Law on Contemporary Administrative Law

DOI:
https://doi.org/10.36128/PRIW.VI54.1196
Przesłane
26 stycznia 2025
Opublikowane
9 maja 2025

Abstrakt

The subject of this study is to present the influence and impact of Roman public and administrative law on contemporary legal-administrative and institutional solutions. The organization of state administration is always flexible, meaning it adapts to changing political or social conditions. However, certain solutions are repetitive, and their legal and organizational structures are based on experiences and solutions which date back to ancient Rome. The research hypothesis is that many modern institutions within the structure of administrative bodies have their roots in institutions that functioned in Ancient Rome. Therefore, I used a descriptive method in the study, which allowed me to present Roman institutions with reference to contemporary solutions. In this respect, the work represents a novel contribution to both Polish and foreign literature. The study may also serve as an inspiration for contemporary administrative scholars to draw on the experiences of ancient states in their research.

Bibliografia

  1. Abadi Mark, “Od Jerycha do Tokio – największe miasta świata w różnych epokach” Business Insider, 7 March 2018. https://businessinsider.com.pl/lifestyle/najwieksze-miasta-swiata-w-roznych-epokach-historycznych/4815lff.
  2. Abramson Paul R., John H. Aldrich, David W. Rode, Change and Continuity in the 2004 and 2006 Elections. Washington DC: CQ Press, 2007.
  3. Barnes Timothyn D., “Praetorian Prefects, 337-361” Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik, (1992): 249-260.
  4. Behrends Okko, “Institutionelles und prinzipielles Denken im römischen Privatrecht” Zeitschrift der Savigny-Stiftung für Rechtsgeschichte” No. 95 (1978): 187-231.
  5. Berger Adolf, “Auctoritas”, [in:] idem, Encyclopedic Dictionary of Roman Law. 368. Philadelphia: The American Philosophical Society,1953.
  6. Bileta V., The venatio in the Emperor’s Presence? The consistorium and the Military Men of the Late Roman Empire in the West, Gaining and Losing Imperial Favour in Late Antiquity. Brill 2019.
  7. Bojarski Władysław, Prawo rzymskie. Toruń: TNOiK, 1994.
  8. Casson Lionel, “The role of the state in Rome's grain trade” Memoirs of the American Academy in Rome, No. 36 (1980): 21-33.
  9. Dajczak Wojciech, Rzymska res incorporalis a kształtowanie się pojęć „rzeczy” i „przedmiotu praw rzeczowych” w europejskiej nauce prawa prywatnego. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, 2007.
  10. Dajczak Wojciech, „Problem ‘ponadczasowości’ zasad prawa rzymskiego. Uwagi w dyskusji o ‘nowej europejskiej kulturze prawne’” Zeszyty Prawnicze UKSW, No. 2 (2005): 7-22.
  11. Daugherty Gregory N., “The cohortes vigilum and the great fire of 64 AD” The Classical Journal, No. 3 (1992): 229-240.
  12. De Churruca Juan, “Die Gerichtsbarkeit des praefectus urbi über die argentarli im klassischen römischen Recht” Zeitschrift der Savigny-Stiftung für Rechtsgeschichte, No. 1 (1991): 304-324.
  13. Dębińskim Antoni, Joanna Misztal-Konecka, Monika Wójcik, Prawo rzymskie publiczne. Warszawa: C. H. Beck, Warszawa 2010.
  14. Ensslin Wilhelm, “Consilium Principis, Imperial Councils and Counsellors from Augustus to Diocletian” Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte, No. 4 (1955): 475-479.
  15. Gallo Filippo, L'officium del pretore nella produzione e applicazione del diritto: corso di diritto romano. Torino: Giappichelli, 1997.
  16. Giaro Tomasz, Wojciech Dajczaka, Franciszek Longchamps de Berier, Prawo Rzymskie. U podstaw prawa prywatnego. Warszawa: PWN, 2014.
  17. Gransey Peter, Famine and Food Supply in the Graeco-Roman World. Cambridge: Cambridge University Press, 1998.
  18. Honsell Heinrich, Iole Fargnoli, Römisches Recht. Heidelberg: Stämpfli Verlag, 2021.
  19. Huet Valérie, “’Images et’ damnatio memoriae” Cahiers du Centre Gustave Glotz, (2004): 237-253.
  20. Kamińska Renata, “Sprawowanie urzędu edyla plebejskiego i edyla kurulnego w republice i w pryncypacie rzymskim” Czasopismo Prawno-Historyczne, No. 66 (2013): 165-176.
  21. Kamińska Renata, W trosce o miasto. „Cura urbis” w Rzymie okresu republiki i pryncypatu. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, 2015.
  22. Kolańczyk Kazimierz, Prawo rzymskie. Warszawa: PWN, 1986.
  23. Krüpe Florian, Die Damnatio memoriae: über die Vernichtung von Erinnerung. Eine Fallstudie zu Publius Septimius Geta (198-211 n. Chr.). Gutenberg: COMPTUS Druck Satz und Verlag, 2011.
  24. Kunkel Wolfgang, Roland Wittmann, Staatsordnung und Staatspraxis der römischen Republik. Zweiter Abschnitt, Die Magistratur. München: C. H. Beck, 1995.
  25. Kupiszewski Henryk, Prawo rzymskie. Historia i współczesność, Warszawa: PWN, 1988.
  26. Litewski Wiesłw, Rzymskie prawo prywatne. Warszawa: PWN, 1990.
  27. Loska Elzbieta, “Rola konsula i pretora w procesie legislacyjnym okresu republiki” Opolskie Studia Administracyjno-Prawne, nr 2 (2016): 31-44.
  28. Ludwikowska Anna, Ludwikowski Rett, “System wyborów prezydenckich w Stanach Zjednoczonych na tle porównawczym” Krakowskie Studia Międzynarodowe, No. 3 (2008): 19-54.
  29. Luisi Nicola D., “Sul problema delle tabelle di voto nelle votazioni legislative: contributo all’interpretazione di Cic. Ad Att. 1.14.5” Index, No. 23 (1995): 419-451.
  30. Medicus D., “Interecessio”, [in:] Der Kleine Pauly. Lexikon der Antike in fünf Bänden, Vol. II, ed. Konrat Ziegler, Walther Sontheimer. München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1979.
  31. Marotta V., “Un e esempio di amministrazione giudiziale. Decreti dei consigli cittadini e appealtio”, [in:] Amministrare un impero Roma e le sue province, ed. A. Baroni. 51-87. Trento 2007.
  32. Osuchowski Wacław, Rzymskie prawo prywatne. Warszawa: PWN, 1986.
  33. Petrucci Aldo, Corso di diritto pubblico romano, Torino: Giappichelli, 2012.
  34. Pikulska-Radomska Anna, Fiscus non erubescit. O niektórych italskich podatkach rzymskiego pryncypatu. Łodź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2013.
  35. Pilipiec Sławomir, Piotr Szreniawski, “Administracja a autorytet prawa administracyjnego” Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica, No. 270 (2012): 137-147.
  36. Ravizza M., “Sui poteri giurisdizionali del praefectus annonae in età del principato” JUS, No. 3 (2020): 61-81.
  37. Ruciński Sebastian, Prefectus Urbi. Strażnik porządku publicznego w Rzymie w okresie wczesnego cesarstwa. Poznań: Wydawnicgtwo Pozńańskie, 2008.
  38. Ruciński Sebasian, “Czy starożytny Rzym był milionowym miastem?” Meander, No. 3 (2007): 294-307.
  39. Sajkowski Ryszard, “Podstawy władzy cesarskiej za rządów Oktawiana Augusta i dynastii julijsko-klaudyjskiej (30 a.C. – 68)”, [in:] Rzymskie prawo publiczne. Wybrane zagadnienia, ed. Aldona Jurewicz. Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, 2011.
  40. Shugart Matthew S., “Elections: The American Process of Selecting a President: A Comparative Perspective” Presidential Studies Quarterly, September (2004): 632-655.
  41. Sitek Bronisław, “Autonomie lokalne – municypi”, [in:] Rzymskie prawo publiczne. Wybrane zagadnienia, ed. Aldona Jurewicz. Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, 2011.
  42. Sitek Bronisław, Infamia w ustawodawstwie cesarzy rzymskich. Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, 2003.
  43. Sitek Bronisław, Lex Coloniae Genetivae Iuliae seu Ursonensis i lex Irnitana. Ustawy municypalne antycznego Rzymu. Tekst, tłumaczenie i komentarz. Poznań: Ars Boni et Aequi Publishing House, 2008.
  44. Sitek Bronisław, Tabula Heracleensis (Lex Iulia municipalis). Tekst, tłumaczenie, komentarz. Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, 2006.
  45. Sitek Bronisław, “Uprawnienia edyla w świetle ustaw municypalnych. Studium prawno-historyczne”, [in:] Prawo – Administracja – Policja. Księga pamiątkowa Prof. Wincentego Bednarka, ed. Jarosław Dobkowski. 406-413. Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, 2006.
  46. Sitek Bronisław, “Advocatus fisci – system ochrony praw i interesów imperium Rzymskiego jako inspiracja dla współczesnych rozwiązań”, [in:] Bronisław Sitek, Wybrane systemy prawnej i instytucjonalnej ochrony praw i interesów państwa. Warszawa: Difin, 2020.
  47. Sitek Magdalena, “Commercium iure gentium commune esse debet” Studia Prawnoustrojowe, No. 27 (2015): 63-71.
  48. Stein A., “Stellvertreter der Praefecti praetorio” Hermes, No. 1 (1925): 94-103.
  49. Stevenson Tom, “Acceptance of the Title Pater Patriae in 2 BC” Antichton, No. 43 (2009): 97-108.
  50. Szczerbowski Jakub, „Prawo wyborcze”, [in:] Rzymskie prawo publiczne. Wybrane zagadnienia, ed. Aldona Jurewicz. 143-172. Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, 2011.
  51. Sztafrowski Edward, “Kuria diecezjalna Biskupa Rzymskiego” Prawo Kanoniczne, No. 3-4 (1990): 27-45.
  52. Świrgoń-Skok R., “Pretorskie pacta conventa servabo jako rzymskie korzenie zasady pacta sunt servanda”, [in:] Pacta sunt servanda - nierealny projekt czy gwarancja ładu społecznego i prawnego, ed. Ewa Kozerska, Piotr Sadowski, Andrzej Szymański. 11-21. Kraków: A.T. Wydawnictwo, 2015.
  53. Tarwacka Anna, Cenzor w sypialni: Urzędnicza kontrola moralności w życiu rodzinnym okresu Republiki. Warszawa: C. H. Beck, 2021.
  54. Tarwacka Anna, Prawne aspekty urzędu cenzora w starożytnym Rzymie. Warszawa: Wydawnictwo UKSW, 2012.
  55. Taubenschlag Rafał, Historia i instytucje rzymskiego prawa prywatnego. Warszawa: Gebethner i Wolff, 1945.
  56. Virlouvet Catherine, Famines et émeutes à Rome des origines de la République à la mort de Néron. Rome: École Française de Rome, 1985.
  57. Wroceński Józef, “Wakat Stolicy Apostolskiej” Prawo Kanoniczne, No. 4 (2016): 3-30.
  58. Zabłocki Jan, Anna Tarwacka, Publiczne prawo rzymskie. Warszawa: Liber, 2011.
  59. Zych Radosław, “Prawo rzymskie – wiecznie żywe źródło inspiracji” In Gremio. Miesięcznik Szczecińskich Środowisk Prawniczych, No. 4 (2022): 30-32.

Downloads

Download data is not yet available.

Inne teksty tego samego autora