logo czasopisma

Articles

Vol. 57 No. 4 (2025): Prawo i Więź nr 4 (57) 2025

Anton Kiersnowski’s Philosophy of War

DOI:
https://doi.org/10.36128/PRIW.VI57.1356
Submitted
19 May 2025
Published
6 October 2025

Abstract

This paper presents Anton Kiersnowski’s concept of war, as set out in his 1939 work Philosophy of War. In this text, war is analysed as a phenomenon with moral and spiritual dimensions. Kiersnowski emphasises the ethical and religious dimensions of armed conflict, rejecting both pacifism and the theory of total war. He criticises Clausewitz and Lenin as architects of destructive ideologies. He portrays war as an inevitable yet pathological event that must be understood within the context of a Christian conception of justice. The paper calls for the revival of a spiritual Russian military doctrine rooted in pre-revolutionary traditions. The paper examines various historical conflicts, including Polish-Russian relations, through the lens of just war theory, asserting that only wars waged in defense of spiritual values and national-religious unity can be regarded as truly legitimate.

References

  1. Ałfawitnyj spiskok dworianskich rodow Bessarabskoj guberni wniesiennym w dworjanskuju rodosłownuju knigu po 1-je janwaria 1901 goda Kiszyniew: Parowaja Tipo-Litografija F.P. Kaszewskawo, 1901.
  2. Bartoszewicz, Kazimierz. Dzieje insurekcji kościuszkowskiej. Wiedeń: „Industrie”, Franciszek Bondy, 1913.
  3. Baschanow, Michaił Kazbekowicz. Gienerał Łatw Korniłow. London: Skiff Press, 2000.
  4. Bazylow, Ludwik. Dzieje Rosji 1801-1917. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1977.
  5. Bazylow, Ludwik. Historia nowożytnej kultury rosyjskiej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1986.
  6. Beevor, Antony. Rosja. Rewolucja i wojna domowa 1917-1921, Tłumaczenie Wojciech Czadowski. Kraków: Znak, 2023.
  7. Boczarowa, Zoja Siergiejewna. Rossijskoja zarubieżje 1920-1930-ch gg. Kak fenomen Otieczestwiennoj istorii. Moskwa: AIRO-XXI, 2011.
  8. Bogajewskij, Afrikan Piotrowicz. Wospominanija gienerała A.P. Bogajewskowo 1918 god. «Liedianoj pochod». New York: Izdanije «Miuzieja Biełowo Dwieżenija» Sojuza Pierwopochodnikow, 1963.
  9. Boiowicz, Milosz Michajłowicz. Czlieny Gosudarstwiennoj Dumy (Portriety i biografii. Trietij sozyw 1907-1912 g. Moskwa: Tipografija Towariszczestwa Iwana Dmitrijewicza Sytina, 1913.
  10. Boniecki, Adam. Herbarz Polski. cz. I, Wiadomości historyczno-genealogiczne o radach szlacheckich. Warszawa-Kraków: Gebethner i Wolff, 1907.
  11. Bryk, Andrzej. Konstytucjonalizm. Od starożytnego Izraela od liberalnego konstytucjonalizmu amerykańskiego. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2013.
  12. Błaszczyk, Grzegorz. Herbarz szlachty żmudzkiej, t. III. Warszawa: Wydawnictwo Dilz, 2015.
  13. Centek, Jarosław. Reichsheer ery Seeckta (1921-1926). Warszawa: Wydawnictwo TETRAGON. Spółka z o.o., 2010.
  14. Ciechanowicz, Jan. Rody szlacheckie Imperium Rosyjskiego pochodzące z Polski. Herbarz polsko-rosyjski, t. I, A-K. Warszawa: Biblioteka Stowarzyszenia Dom Polski SARMACJA, 2005.
  15. Ciechanowski, Jan. Rody Rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego, t. III, E-K. Rzeszów: FOSZE, 2001.
  16. Corum, Johannes Sterling. The roots of Blitzkreig. Hans von Seeckt and German military reform. Lawrence: University Press of Kansas, 1992.
  17. Cypin, Władysław. Istorija Russkoj prawosławnoj cerkwi. Sinodalnyj i nowiejszij pierody (1700-2005). Moskwa: Izdanije Sretenskowo monastyrieja – Moskowskaja duchownaja akademija, 2006.
  18. Demel, Juliusz. Historia Rumunii. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź: Wydawnictwo Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1986.
  19. Denikin, Anton. Biała Armia, Tłumaczenie Filip Obara, Warszawa: DeReggio, 2024.
  20. Denikin, Anton. “Oczerki russkoj smuty”, [w:] Anton Denikin, Put’ russkowo oficera. 141-635. Moskwa: ZAO “Izdatielstwo «Wagrius»”, 2002.
  21. Felczak, Wacław. Tadeusz, Wasilewski. Historia Jugosławii. Wrocław-Warszawa-Kraków-Łódź: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo, 1985.
  22. Finkel, Carolina. Istorija Osmanskoj impierii. Widienije Osmana, Tłumaczenie Konstantin Aleksiejew, Jurij Jabłokow. Moskwa: Izdatielstwo ACT; ASTREL, 2012.
  23. Gilbert, Martin. Pierwsza wojna światowa, Tłumaczenie Stefan Amsterdamski. Poznań: Zysk i S-ką Wydawnictwo, 2003.
  24. Glianko, Oksana Aleksandrowna. „Sudiebnyj sledwatiel w ugołownom sudproizwodstwie Rossijskoj impierii” Trudy Akademii uprawlenijia MWD Rossiji, nr 2 (2016): 74-77.
  25. Gosudarstwiennaja Duma Rossijskoj impierii, t. I, 1906-1917, red. Walentin Walentinowicz Szełochajew. Moskwa: «Rossijskaja policzeskaja encykłopedija», 2006.
  26. „Gramota na prawa, wolnosti i preimuszcziestwa błogorodnowo Rossijskowo Dworianstwa, 17 apriela [1785]”, [w:] Połnoje Sobranije Zakonow Rossijskoj impierii s 1649 goda, t. XXII, 1784-1788. 344-358. Sankt-Peterburg: Tipografija II Otdielenija Sobstawiennoj Jewo Impieratorskowo Wieliczestwa Kancelarii, 1830.
  27. Grant, Michael. Dzieje dawnego Izraela, Tłumaczenie Jerzy Schwakopf. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1991.
  28. Hitchins, Keith. Rumania 1866-1947. Oxford: Clarendon Press, 1994.
  29. [Iwanow, Razumnik Wasiliewicz] Iwanow-Razumnik. Istorija russkoj obszczestwiennoj mysli: Indywidualizm i mieszczanstwo w ruskoj litieraturie i żizmi XIX w. Sankt-Peterburg; Tipografija Michaiła Matwiejewicza Stasjulewicza, 1911.
  30. Jabłoczkow, Michaił Tichonowicz. Istorija dworianstwa w Rossiji. Moskwa: «ARBIS», 2017.
  31. Janczew, Władimir Aleksijewicz. Lebiediewa, Nadieżda Michałowna. Nazarow, Michaił Wiktorowicz, Okorokow, Aleksandr Wasiliewicz. Emigracija i repatrijacija w Rossiji. Moskwa: NO BF «Popieczytielstwo o Nużdach Rossijskich Emigrantow», 2001.
  32. Jelavich, Barbara. Historia Bałkanów. Wiek XVIII i XIX, Tłumaczenie Krzysztof Salawa, Jędrzej Polak. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2005.
  33. Jelavich, Barbara. Historia Bałkanów. Wiek XX, Tłumaczenie Justyna Hunia, Marek Chojnacki. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2005.
  34. Johnston, Robert Harold. “New Mecca, New Babylon”. Paris and the Russian Exiles, 1920-1945. Kingston and Montreal: Mobil-Queen’s University Press, 1988.
  35. Jowanowicz, Mirosław. Russkaja emigracja na Bałkanach 1920-1940, Tłumaczenie Aleksiej Jurewicz Timofijew. Moskwa: Bibłoteka- Fonda «Russkoje Zarubieżje», Russkij put’, 2005.
  36. Kartaszow, Anton Władimirowicz. Istorija ruskoj Cerkwi. Moskwa: OOO «Izdatielstwo: «EKSMO», 2005.
  37. Kiersnowskaja, Jefrosinija. Skolko stoit cziełowiek. Moskwa: OOO «Izdatielskaja Gruppa „Azbuka-Attikus”; Izdatielstwo Kolibri, 2025.
  38. Kiersnowski, Anton Antonowicz. Fiłosofija wojny. Moskwa: Izdatielstwo Moskowskoj Patriarchii, 2010.
  39. Kiersnowskij, Anton Antonowicz. „Otwiety A. Kiersnowskowo na woprosy P.F. Pietrow - Aleksandrijskomu, mładorosu”, [w:] Anton Antonowicz Kiersnowskij, Istorija Russkoj armii, t. IV, 1915-1917 gg. 336-337. Moskwa: Izdatielstwo «Gołos», 1944.
  40. Kostomarow, Nikołaj. Russkaja istorija w żiznieopisanijach jejo gławniejszych diejatielej. Połnoje izdaniji w odnom łomie. Moskwa: Izdatielstwo ALFA-KNIGA, 2017.
  41. Kostriukow, Andirej Aleksnadrowicz. Russkaja Zarubieżnaja Cerkow w 1939-1964 gg. Administratiwnoje ustrojstwo i Obnoszenija s Cerkowju w Otiecziestwie. Moskwa: Izdateilstwo Prawasławnowo Swiato-Tichonowskowo gumanitarnowa uniwersiteta, 2015.
  42. Kostriukow, Andriej Aleksandrowicz. Russkaja Zarubieżnaja Cerkow w pierwoj połowinie 1920-ch godow. Organizacja cerkowno uprawlenija w emigracji i jewo otnoszenija s Moskowskoj Patriarchiej pri żizni Patriarcha Tichona. Moskwa: Izdatielstwo Prawosławnowo Swiato-Tichonowskowo gumanitarnowo uniwersitieta, 2007.
  43. Kozłow, Aleksander Iwanowicz. Anton Iwanowicz Denikin (cziełowiek, połkowodiec, polityk, uczionyj. Moskwa: OOO «Izdatielstwo “Sobranije”», 2004.
  44. Liubawskij, Matwiej Kuzmicz. Russkaja istorija s drewnich wriemion do konca XVIII wieka. Moskwa: OOO «Izdatielstwo: Centropoligrf», 2024.
  45. Liverani, Mario. Nie tylko Biblia. Historia starożytnego Izraela, Tłumaczenie Jakub Puchalski. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2024.
  46. Madariaga de, Isabel. Russia in the age of Catherine the Great. New Haven-London: Yale University Press, 1981.
  47. Menegaldo, Helene. Russkije w Pariże 1919-1939, Tłumaczenie Natalia Popowa, Igor Popow: Moskwa: Natalia Popowa «Kstati», 2007.
  48. Nazarow, Michaił Wiktorowicz. Missija russkoj emigracji, k. I, Stawropol: Izdatielstwo «Kawkazkij kraj», 1992.
  49. Niemirowicz-Danczenko, Gieorgij Władimirowicz. W Krymu pri Wrangle. Fakty i itogi. Berlin: Tipografija R.[udolf] Oldenbourg, Berlin-München, 1922.
  50. Okorokow, Aleksandr Wasilijewicz. Russkaja emigracja. Policzeskije, wojenno-politiczeskije i woinskije organizacji 1920-1990 gg. Moskwa: OOO «Awuar Konsalting», 2003.
  51. Pietruszewskij, Aleksander. Generalissmus kniaź Suworow. Moskwa: Kulturono-Praswietitielnyj Russkij Centr imienii swiatowo Wasilija Wielikowo, 2016.
  52. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych (Biblia Tysiąclecia), wyd. 3, red. Augustyn Jankowski, Lech Stachowiak, Kazimierz Romaniuk. Poznań-Warszawa: Wydawnictwo Pallottinum, 1992.
  53. Rakowskij, Grigorij. Koniec Biełych. Ot Dniepra do Bosfora (Wyrożdienije, agonija i likwidacija). Praga: Izdatielstwo „Wolia Rossiji”, 1921.
  54. Rappaport, Helen. Russkaja emigracija w Pariże. Ot dinastii Romanowych do Wtoroj mirowoj wojny, Tłumaczenie Irina Dmitrijewna Czołybina. Moskwa: OOO Izdatielstwo «EKSMO», 2024.
  55. Romanowskij, Wiaczesław Konstantynowicz. Istorija russkoj emigracji: ucziebnoje posobije/ Moskwa: Izdatielstwo «Prometej», 2022.
  56. Sałajczykowa, Janina. Prozaicy pierwszej fali emigracji rosyjskiej 1920-1940. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2003.
  57. Sheila, Fitzpatrick. Rewolucja rosyjska, Tłumaczenie. Jakub Bożek. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2017.
  58. Show, Stanford Jay. Show, Eul Kural. Historia Imperium Osmańskiego i Republiki Tureckiej, t. II, 1808-1975. Tłumaczenie Bartłomiej Świetlik. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, 2012.
  59. Smirnow, Anatolij Filippowicz. Gosudarstwinnaja Duma Rossijskoj impierii. Istoriko-prawnowoj oczierk. Moskwa: Izdatielstwo ZAO «Kniga i biznes», 1998.
  60. Sołowiow, Siergiej Michajłowicz. Istorija Rossiji s drewniejszych wremion. Moskwa: «Izdatielstwo« EKSMO», 2019.
  61. Stati, Vasile. Istorija Mołdowy. Kiszyniow: PRO MOLDOVA, 2003.
  62. Szewczenko, Maksim Michajłowicz. „Stranica istorii russkoj wojennoj myśli”, [w:] Anton Antonowicz Kiersnowskij, Fiłosofija wojny. 7-26. Moskwa: Izdatielstwo Moskowskoj Patriarchii, 2010.
  63. Sziszow, Aleksiej Wasiliewicz. Połkowodcy epochi Jekateriny Wielkoj. Moskwa: OOO «Izdatielstwo» WIECZE, 2023.
  64. Szmaglit, Rudolf Grigoriewicz. Biełoje dwiżenije. 900 biografij krupniejszych predstawitielej russkowo wojennowo zarubieżja. Moskwa: Izdatielstwo «Zebra E», 2006.
  65. Szpoper, Dariusz. Pomiędzy caratem a snem o Rzeczypospolitej. Mysl polityczna i działalność konserwatystów polskich w guberniach zachodnich Cesarstwa Rosyjskiego w latach 1855-1862. Gdańsk: Arche, 2003.
  66. Sztejfon, Boris Aleksandrowicz. „Ob awtorie «Istorii Russkoj armii»”, [w:] Anton Antonowicz Kiersnowskij, Istorija Russkoj armii, t. IV, 1915-1917 gg. 333-336. Moskwa: Izdatielstwo «Gołos», 1994.
  67. Szyndler, Bartłomiej. Powstanie kościuszkowskie 1794 rok. Warszawa: Wydawnictwo Anchor, 2001.
  68. Słaszczow-Krymskij, Jakow Aleksandrowicz. Białyj Krym. Memuary i dokumenty. Moskwa: Nauka, 1990.
  69. Turowierow, Nikołaj Nikołajewicz. „Anton Antonowicz Kiersnowskij”, [w:] Anton Antonowicz Kiersnowskij, Istorija Russkoj armii, t. IV, 1915-1917 gg. 338-339. Moskwa: Izdatielstwo «Gołos», 1994.
  70. Uruski, Seweryn. Kosiński, Adam Amilkar. Włodarski, Aleksander. Rodzina. Herbarz szlachty polskiej t. VI, Warszawa: Gebethner i Wolff, 1909.
  71. Uturgauri, Swietłana Nikołajewna. Biełyje russkije na Bosforie 1919-1929. Moskwa: Instytut Wostokowiedienija RAN; OOO «Izdatielstwo MBA», 2013.
  72. Wierzchoś, Dariusz. Generał Piotr Wrangel Działalność polityczna i wojskowa w latach rewolucji i wojny domowej w Rosji. Kraków: Wydawnictwo Avalon T. Janowski Sp. J., 2008.
  73. Willaume, Małgorzata. Rumunia. Warszawa: Wydawnictwo TRIO, 2004.
  74. Wolski, Józef. Historia powszechna. Starożytność. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1965.
  75. Wrangel, Piotr. Oczierki russko-japonskoj wojny. 1904g. Zapiski nojabr 1916 g. - nojabr’ 1920g. Połnoje izdanije w odnom tomie. Moskwa: «Izdatielstwo ALFA-KNIGA», 2020.
  76. Zajewski, Władysław. Powstanie listopadowe 1830-1831. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 1998.
  77. Zajonczkowskij, Piotr Andriejewicz. Otmiena kriepstnowo prawa w Rossiji. Moskwa: «Proswieszczenije», 1968.
  78. Zajonczkowskij, Piotr Andrijewicz. Prowiedienije w żizń kriestianskoj rieformy 1861 g. Moskwa: Izdatielstwo socjalno-ekonomiczneskoj literatury, 1958.

Downloads

Download data is not yet available.

Most read articles by the same author(s)