Artykuły
Tom 53 Nr 6 (2024): Prawo i Więź Nr 6 (53) 2024
Prapoczątki prawa energii jądrowej w Polsce. Ustawodawstwo II Rzeczypospolitej
Uniwersytet Pomorski w Słupsku
Abstrakt
W związku z rozwojem w Polsce energetyki jądrowej na znaczeniu zyskują zagadnienia prawa energii jądrowej. Staje się ono coraz ważniejsze zarówno dla praktyków prawa, jako obszar działalności gospodarczej, jak i dla teoretyków, jako wyłaniający się, nowy przedmiot badań w naukach prawnych. O ile większość powstających w Polsce opracowań koncentruje się, co zrozumiałe, na współczesności, to brakuje w dyskursie naukowym odniesień do początków rozwoju tego szczególnego obszaru prawa. Próbą wypełnienia tej luki jest niniejszy artykuł sięgający do czasów II Rzeczypospolitej – okresu, w którym w Polsce na szerszą skalę w medycynie i przemyśle, rozpoczęto stosowanie nowej zdobyczy nauki i techniki – promieniowania jonizującego. Celem artykułu jest zbadanie czy w ówczesnej Polsce istniały powszechnie obowiązujące przepisy dotyczące wykorzystywanie promieniowania jonizującego i energii jądrowej oraz w jakim stopniu regulowały tę materię. Omówiono w nim całokształt ówczesnego, polskiego prawodawstwa w tym zakresie. W szczególności omówiono pierwsze przepisy z obszaru ochrony radiologicznej, a także z dziedzin takich jak wykorzystanie aparatów rentgenowskich w ochronie zdrowia, prawo pracy i ubezpieczeń społecznych, prawo celne, prawo górnicze oraz współcześnie rozumiana promocja energii jądrowej. Choć ówczesne przepisy były nieliczne i nie tworzyły spójnego systemu, to stanowiły one swoisty punkt wyjścia do szerszej działalności prawotwórczej państwa w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych dwudziestego wieku.
Bibliografia
- Bałtrukiewicz Zenon, Tadeusz Musiałowicz, 100 lat ochrony przed promieniowaniem jonizującym. Warszawa: Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej, 1999.
- Borkowski Mirosław, Prawo kosmetyczne. Gdańsk: Wydawnictwo GSW, 2019.
- Czajkowski Adolf, „Przemysł obcy a pierwociny wytwórczości rentgenotechnicznej polskiej”. Polski Przegląd Radiologiczny, z. 1-2 (1928): 78-88.
- Czerwiński Stanisław, „Odpowiedzialność lekarzy za pozbawienie życia lub uszkodzenie zdrowia przez nieostrożność” Lekarz Polski, z. 8 (1928): 172-174.
- Grudziński Zygmunt, „Krótki zarys dziejów radjologji w Polsce i na świecie” Polski Przegląd Radiologiczny, z. 1 (1927): 46-66.
- Gwiazdowska Barbara, Jerzy Tołwiński, Wojciech Bulski, „Kamieniem węgielnym był rad”. Nowotwory, nr 4 (2000): 410-416.
- Jezierski Grzegorz, „Krótka historia promieniowania rentgenowskiego w Polsce” Analecta 19, nr 1-2 (2010): 303-328.
- Jezierski Grzegorz, „Krótka historia promieniowania rentgenowskiego w Polsce”, Postępy Techniki Jądrowej 52, nr 3 (2010): 17-29.
- Kozłowski Tomasz, Inspekcja pracy w Polsce w latach 1919–1939. Organizacja i działalność. Warszawa: Państwowa Inspekcja Pracy. Główny Inspektorat Pracy, 2019.
- Historia radiologii polskiej na tle radiologii światowej, red. Stanisław Leszczyński. Warszawa: Medycyna Praktyczna, 2000.
- Nowacki Tomasz Robert., „Ewolucja prawnego statusu organów nadzorujących bezpieczeństwo wykorzystywania energii jądrowej w Polsce” Zeszyty Prawnicze UKSW, nr 3 (2018): 115-149. https://doi.org/10.21697/zp.2018.18.3.05.
- Nowacki Tomasz Robert, „Organy dozoru jądrowego w strukturze administracji rządowej w Polsce” Zeszyty Prawnicze Biura Analiz Sejmowych, nr 1 (2021): 9-38. https://doi.org/10.31268/ZPBAS.2021.02.
- Nowacki Tomasz Robert, „Przepisy dotyczące ochrony radiologicznej w II Rzeczpospolitej”, [w:] Księga pamiątkowa profesora Dariusza Szpopera, red. Przemysław Dąbrowski. Sopot: Arche, 2024 (w druku).
- Plucińska Henryka, Andrzej Sołtan 1897-1959 monografia bio-bibliograficzna. Otwock-Świerk: Instytut Problemów Jądrowych im. Andrzeja Sołtana, 1991.
- Pogoda Benon, „Odpowiedzialność za brak staranności w zawodzie” Głos Sądownictwa, nr 4 (1934): 291-294.
- „Rozszerzenie listy chorób zawodowych objętych ubezpieczeniem” Polski Przegląd Radiologiczny, z. 1-2 (1937): 663.
- „Sprawa emerytur dla pracowników radiologicznych szpitali samorządowych” Polski Przegląd Radiologiczny, z. 2 (1929): 203.
- „Sprawy zawodowe”, Polski Przegląd Radiologiczny, z. 3-4 (1929): 407.
- Urbanik Monika, Andrzej Urbanik, Radiologia w kręgu Uniwersytetu Jagiellońskiego 1896-2016. Kraków: Biblioteka Jagiellońska, 2017.
Pobrania
Brak dostępnych danych do wyświetlenia.