Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Artykuły

Nr 2 (40) (2022)

Miejsce Dekalogu w polskim porządku prawnym

DOI
https://doi.org/10.36128/priw.vi40.242
Przesłane
8 stycznia 2021
Opublikowane
25.07.2022

Abstrakt

W artykule z jednej strony przedstawiono rozpoznane relacje treściowe i funkcjonalne pomiędzy współczesnym polskim porządkiem prawnym a Dziesięcioma Przykazaniami. W tym zakresie kolejno wskazano przepisy i instytucje prawne odzwierciedlające normy Dekalogu, podano funkcje jakie odniesienia do Dekalogu pełnią w  uzasadnieniach nielicznych orzeczeń oraz przeanalizowano rolę takich odniesień w piśmiennictwie prawniczym. Z drugiej strony sformułowano i uzasadniono normatywną tezę o ciągłej doniosłości Dziesięciu Przykazań dla prawodawcy, ilekroć stanowione przez niego prawo ma pozostawać w służbie autentycznej wolności człowieka. Dekalog wyraża uniwersalne zasady etyczne, których implementacja w prawie chroni godność osoby ludzkiej, a nie – jak co raz częściej mylnie twierdzi się – zagraża przyrodzonym prawom podstawowym jednostki. 

Bibliografia

  1. Bereza Arkadiusz, „Przestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnej w dawnej Polsce”, [w:] Przestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnej, red. Marek Mozgawa. 15-31. Warszawa: Wolters Kluwer, 2013.
  2. Błaszczyk Magdalena, „Przepołowienie kradzieży”, [w:] Verba volant, scripta manent. Proces karny, prawo karne skarbowe i prawo wykroczeń po zmianach z lat 2015-2016, red. Tomasz Grzegorczyk, Radosław Olszewski. 536-552. Warszawa: Wolters Kluwer, 2017.
  3. Bork Robert, Slouching towards Gomorrah. Modern Liberalism and American Decline. New York: NY Regan Books, 1996.
  4. Broński Włodzimierz, „Prawnoautorskie aspekty kazania” Studia z Prawa Wyznaniowego, vol. 22 (2019): 101-117.
  5. Brzezińska Joanna, Dzieciobójstwo. Aspekty prawne i etyczne. Warszawa: Wolters Kluwer, 2013.
  6. Buckley James, „The Catholic Public Servant” First Things, vol. 20 (1992): 18-22.
  7. Carter Stephen, Culture of disbelief. How American law and politics trivialize religious devotion. New York: Anchor Books, 1993.
  8. Chochowski Krzysztof, „Aksjologia w prawie administracyjnym”, [w:] Aksjologia prawa administracyjnego, t. I, red. Jan Zimmermann. 49-60. Warszawa: Wolters Kluwer, 2017.
  9. Chochowski Krzysztof, „Wpływ przemian cywilizacyjnych na pojęcie interesu publicznego w prawie administracyjnym”, [w:] Wpływ przemian cywilizacyjnych na prawo administracyjne i administrację publiczną, red. Patrycja Suwaj, Jan Zimmermann. 700-713. Warszawa: Wolters Kluwer, 2013.
  10. De Mattei Roberto, Dyktatura relatywizmu. Warszawa: Prohinita, 2009.
  11. Drożdż Michał, „Status dziennikarza w świetle etyczności mediów”, [w:] Status prawny dziennikarza, red. Wojciech Lis. 39-60. Warszawa: Wolters Kluwer, 2014.
  12. Dudek Dariusz, „Konstytucyjna aksjologia wyborów”, [w:] Iudices electionis custodes (Sędziowie kustoszami wyborów), red. Ferdynand Rymarz. 43-57. Warszawa: Wydawnictwo Krajowego Biura Wyborczego, 2007.
  13. Eidsmoe John, „The Use of the Ten Commandments in American Courts” Liberty University Law Review vol. 3, nr 1 (2009): 15-46.
  14. Federer William, The Ten Commandments & their Influence on American Law – a study in history. St. Louis: Amerisearch, 2003.
  15. Goździewicz Grzegorz, Tadeusz Zieliński, „Komentarz do art. 8”, [w:] Kodeks pracy. Komentarz, red. Ludwik Florek (Warszawa: Wolters Kluwer,2017). https://sip.lex.pl/#/commentary/587761876/542494.
  16. Green Stephen, „The Fount of Everything Just and Right? The Ten Commandments as a Source of American Law” Journal of Law and Religion, vol. 14, nr 2 (1999-2000): 525-558.
  17. Harrelson Walter, The Ten Commandments and Human Rights. Macon: Mercer University Press, 1997.
  18. Izydorczyk Jacek, „Przestępczość zorganizowana w Japonii – Jakuza (Bōryokudan)” Studia Prawnicze i Administracyjne, nr 1 (2010):
  19. -141.
  20. Jadczak-Żebrowska Marta, Prawa i obowiązki małżonków. Warszawa: Wolters Kluwer, 2017.
  21. Jan Paweł II, Dziesięcioro przykazań. Kraków: Wydawnictwo M, 2012.
  22. Jan Paweł II, Pamięć i tożsamość. Kraków: Znak, 2005.
  23. Kakareko Ksenia, „Samobójstwo w różnych kulturach prawnych”, [w:] Samobójstwo, red. Marek Mozgawa. 321-338. Warszawa: Wolters Kluwer, 2017.
  24. Karsznicki Krzysztof, „Główne kultury prawne na świecie” Studia Iuridica Toruniensia, nr 2 (2014): 75-89.
  25. Kasperkowicz Judyta, „Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. w świetle prawa do ochrony życia. Część pierwsza. Problematyka przerywania ciąży” Forum Nauk Prawnych, nr 1 (2010): 47-52.
  26. Kość Antoni, „Uniwersalny charakter prawa naturalnego na przykładzie kultury chińskiej” Teka Komisji Prawniczej PAN oddział w Lublinie (2010): 82-94.
  27. Kowalski Grzegorz, Zwyczaj i prawo zwyczajowe w doktrynie prawa i praktyce sądów miejskich karnych w Polsce (XVI-XVIII w.). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2017.
  28. Krajewski Radosław, Prawa i obowiązki seksualne małżonków. Studium prawne nad normą i patologią zachowań. Warszawa: Wolters Kluwer, 2009.
  29. Kranz Jerzy, „Kilka uwag na tle aneksji Krymu przez Rosję” Państwo i Prawo, nr 8 (2014): 23-40.
  30. Kuczma Paweł, „Prawna ochrona życia”, [w:] Realizacja i ochrona konstytucyjnych wolności i praw jednostki w polskim porządku prawnym, red. Mariusz Jabłoński. 29-44. Wrocław: Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2014.
  31. Liszcz Teresa, „Aksjologiczne podstawy prawa pracy”, [w:] System Prawa Pracy, t. I. Część ogólna, red. Krzysztof Baran. 201-328. Warszawa: Wolters Kluwer, 2017.
  32. Liszcz Teresa, Prawo pracy. Warszawa: Lexis Nexis, 2009.
  33. Lizisowa Maria, „Wartości moralne i etyczne w języku prawnym” Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia Linguistica, vol. 6 (2011) 134-151.
  34. Ławniczak Artur, Geneza Konstytucji. Wrocław: Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2015.
  35. Łączkowski Wojciech, „Państwo praworządne”, [w:] Ius et veritas: księga poświęcona pamięci Michała Staszewicza, red. Dariusz Dudek, Anna Janicka, Wojciech Staszewski. 115-122. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2003.
  36. Łączkowski Wojciech, „Prawo naturalne a prawo stanowione. Uwagi prawnika” Ethos, nr 1/2 (1999): 173-182.
  37. Łączkowski Wojciech, „Są wartości wyższe niż prawo”, [w:] Cywilizacja u progu trzeciego tysiąclecia. Konstatacje i przestrogi, red. Marcin Libicki. 9-48. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2003.
  38. Maisel Witold, Poznańskie prawo karne do końca XVI wieku. Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 1963.
  39. Marcjoniak Ewa, Zamówienia publiczne. Wzory pism i dokumentów. Warszawa: Wolters Kluwer, 2013.
  40. Maroń Grzegorz, „Instytucja przysięgi (ślubowania) a poszanowanie wolności sumienia i religii” Przegląd Prawa Konstytucyjnego, nr 4 (2015): 51-76.
  41. Maroń Grzegorz, „Odwołania biblijne w uzasadnieniach wyroków sądowych. Komparatystyczne studium orzecznictwa polskiego, czeskiego i irlandzkiego” Glosa, nr 1 (2020): 113-130.
  42. Maroń Grzegorz, „Religijny cel procesu prawotwórczego a konstytucyjność aktu normatywnego” Przegląd Prawa Publicznego, nr 9 (2019): 22-32.
  43. Maroń Grzegorz, Integralność religijna sędziego oraz argumentacja religijna w amerykańskim procesie orzeczniczym. Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2018.
  44. Maroń Grzegorz, Wstęp do prawoznawstwa. Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2011.
  45. Maryniarczyk Andrzej, „Dekalog a prawo naturalne” Człowiek w Kulturze, nr 3 (1994): 133-150.
  46. Matys Justyna, Model zadośćuczynienia pieniężnego z tytułu szkody niemajątkowej w kodeksie cywilnym. Warszawa: Wolters Kluwer, 2010.
  47. Mednis Arwid, Prawo do prywatności a interes publiczny. Kraków: Zakamycze, 2006.
  48. Mielczarek Marcin, „Praca w niedziele i święta w ujęciu aksjologicznym (aspekt ekumeniczny i legislacyjny)”, [w:] 40 lat kodeksu pracy, red. Zbigniew Góral, Marcin Mielczarek. 251-271. Warszawa: Wolters Kluwer, 2015.
  49. Mielnik Dawid, „W jaki sposób należy dzielić Dekalog? Problem podziału dziesięciu przykazań biblijnych” Res Rhetorica, nr 3 (2017): 46-59.
  50. Mikołajczyk Marian, „«Stosując się do prawa wyraźnego...». Podstawy prawne wyroków kryminalnych grodziskiego sądu miejskiego w latach 1702-1756” Studia Iuridica Lublinensia vol. 19 (2013): 201-216.
  51. Mostowik Piotr, Bezpodstawne wzbogacenie w prawie prywatnym międzynarodowym. Warszawa: LexisNexis, 2006.
  52. Nawrocki Maroisz, „Pouczenie jako (nie)zbędny warunek odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań” Przegląd Sądowy, nr 7-8 (2015): 144-157.
  53. Nowak Ireneusz, „Wolność jednostki w zakresie przekonań religijnych i światopoglądowych a zwolnienie od pracy i nauki z tytułu święta religijnego – soboty (szabatu, szabasu)” Przegląd Prawa Publicznego, nr 1 (2013): 19-36.
  54. Osler Mark, „Aseret Had’Varim in Tension. The Ten Commandments And the Bill of Rights”, Journal of Church and State, vol. 49, nr 4 (2007): 683-696.
  55. Przyjemski Stanisław, „Z refleksji wieloletniego prokuratora wojskowego” Prokurator, nr 1 (2009): 5-12.
  56. Ptaszek Robert, Zmierzch Europy? Perspektywy przyszłości a chrześcijaństwo. Warszawa–Radzymin: Wydawnictwo von borowiecky, 2017.
  57. Radzimiński Piotr, Prawo naturalne jako fundament współczesnych systemów prawnych. Wrocław, 2017 (rozprawa doktorska).
  58. Rawls John, Liberalizm polityczny. Warszawa: PWN, 2012.
  59. Rosenberg Irene M., „The Ten Commandments: The Prohibition Against Coveting and the Problem of No Actus Reus” Criminal Law Bulletin, vol. 39 (2003): 313-325.
  60. Sobkowiak Sebastian, „Prawda w Internecie. Czy katolickie portale internetowe manipulują informacjami?” Teologia i Moralność, vol. 13, nr 2 (2018): 211-223.
  61. Sokolewicz Wojciech, „Wolność prasy i jej konstytucyjne ograniczenia” Państwo i Prawo, nr 6 (2008): 22-37.
  62. Stadniczeńko Stanisław, Zamelski Piotr, Pedagogika prawa. Vade mecum! Pójdź ze mną!. Warszawa: Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania, 2016.
  63. Szonert Zbigniew, Administracja. Jej etyka i pragmatyka służbowa. Toruń: Jagiellońskie Wydawnictwo Naukowe, 2017.
  64. Sztychmiler Ryszard, „Konstytucyjna ochrona życia ludzkiego” Przegląd Prawa Wyznaniowego, nr 1 (2013): 95-116.
  65. Tarapata Szymon, Dobro prawne w strukturze przestępstwa. Analiza teoretyczna i dogmatyczna. Warszawa: Wolters Kluwer, 2016.
  66. Tokarczyk Roman, „Śmierć jako fenomen prawny” Annales UMCS, nr 1 (2000): 75-96.
  67. Tokarczyk Roman, Współczesne kultury prawne. Kraków: Zakamycze, 2005.
  68. Wojciechowski Michał, „Zastosowanie Dekalogu do dzisiejszego życia społecznego” Zeszyty Naukowe Stowarzyszenia Biblistów Polskich, nr 1 (2004): 243-258.
  69. Wroczyński Krzysztof, „O źródłach treści praw człowieka” Człowiek w Kulturze, vol. 11 (1998): 161-176.
  70. Wypych-Żywicka Alina, Zasadność wypowiedzenia umowy o pracę. Gdańsk: LEX, 1996. https://sip.lex.pl/#/monograph/369116688/204727.
  71. Zabłocka Maria, „Reguły prawa rzymskiego do dziesięciu przykazań Bożych” Zeszyty Prawnicze UKSW, nr 1 (2001): 71-78.
  72. Zalewska Dagmara, „Prawo naturalne i Dekalog są podstawą” Niedziela Łódzka, nr 15 (2016): 1 i 7.
  73. „»Zasady etyki sędziowskiej – teoria i praktyka«. Relacja z debaty zorganizowanej przez Kolegium redakcyjne kwartalnika »Krajowa Rada Sądownictwa« (Warszawa, 27 IX 2011)” Krajowa Rada Sądownictwa, nr 4 (2011): 5-20.
  74. Zdyb Marian, Publiczne prawo gospodarcze. Kraków: Zakamycze, 1998.
  75. Zieliński Tadeusz J., „Nauczanie religii a kwestia neutralności światopoglądowej i świeckości szkoły w Polsce” Rocznik Teologiczny, z. 4 (2019): 785-809.
  76. Zwoliński Andrzej, „Starożytna ocena etyczna samobójstwa”, [w:] Samobójstwo, red. Marek Mozgawa. 339-357. Warszawa: Wolters Kluwer, 2017.
  77. Žižek Slavoj, The fragile absolute: or, why is the Christian legacy worth fighting for?. Londyn: Verso, 2009.

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.