Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Artykuły

Nr 4 (42) (2022)

Eugeniusz Waśkowski i jego wybrane poglądy na temat kwestii kodyfikacji prawa w Europie oraz Polsce w XIX i XX wieku (do 1939 roku)

DOI
https://doi.org/10.36128/priw.vi42.448
Przesłane
9 czerwca 2022
Opublikowane
19.01.2023
Wersje

Abstrakt

Artykuł charakteryzuje wybrane poglądy prawnicze i tezy naukowe profesora Eugeniusza Waśkowskiego. Artykuł dowodzi, iż Waśkowski opierał akademickie rozważana w zakresie rozwoju prawa cywilnego na teoriach zaczerpniętych z nauki francuskiej, niemieckiej i austriackiej. W celu wyjaśnienia zasady autonomii stron stosunku prawnego zagwarantowanej przez kodeksy europejskie powołał się na poglądy prawników francuskich. Ograniczenia tej zasady tłumaczył na podstawie poglądów nauki niemieckiej (prawo sąsiedzkie), a także Josepha Charmonta (zjawisko ,,socjalizowania się prawa”). W swoich pracach naukowych poruszał także kwestię kompilacji prawa cywilnego w Rosji, wykazując przyczyny słabnącej w praktyce w XIX wieku tendencji kodyfikacyjnej w tym państwie. W przypadku poglądów na temat kodyfikacji procedury cywilnej w Europie i Polsce istotnym elementem było zwrócenie uwagi na utworzenie się podstawowego katalogu zasad procesowych i ,,systemu uprawnień procesowych”, wywodzonego z teorii praw podmiotowych.

Bibliografia

  1. Bardach, Juliusz. W obiektywie nauki i w lustrze pamięci (o uczonych, pisarzach i politykach XIX i XX wieku. Warszawa: CH Beck, 2004.
  2. Bokwa, Krzysztof. “Św. Stefan, Tripartitum, konferencja judekskurialna ̶ podstawy systemu prawa prywatnego na Słowacji do XX wieku.” Internetowy Przegląd Prawniczy TBSP UJ, nr 3 (2018): 18-28.
  3. Dąbrowski, Przemysław. Tradycja Wielkiego Księstwa Litewskiego a rzeczywistość. Myśl polityczno-prawna i działalność Tadeusza Wróblewskiego (1858-1925). Sopot: Arche, 2018.
  4. Falkowska, Anna. Odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy. Warszawa: Wolters Kluwer, 2010.
  5. Flin Piotr, Elena Panko. “Stopnie naukowe w carskiej Rosji.” Prace Komisji Historii Nauki PAU, t. XIV (2015): 269-272.
  6. Giaro, Tomasz. “Civilpolitik Petrażyckiego, czyli ideał miłości w Gospodarce zdecentralizowanej.” W Leon Petrażycki i współczesna nauka prawa, red. Tomasz Giaro, 103 - 210. Warszawa: Wolters Kluwer, 2020.
  7. Górnicki, Leonard. Prawo cywilne w pracach Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1919-1929.Wrocław: Kolonia Limited, 2002.
  8. Grabowska, Anna. “Aleksander Lednicki (1866-1934) – zderzenie niezwykłej osobowości z systemem.” Palestra, nr 4 (2021): 137-141.
  9. Hörner, Hans. “Menger (von Wolfensgrün) Anton.” W Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950, t. 6, red. Eva Obermayer-Marnach, 220- 221. Wiedeń: Austriacka Akademia Nauk, 1976.
  10. Jaślikowski, Marek. “Włodzimerz Spasowicz (1829-1906) w stulecie śmierci.” Rocznik Wydziału Nauk Prawnych i Ekonomicznych KUL, t. II, z. 1 (2006): 201-249.
  11. Jużakow, Siergiej. M. M. Speranskij: jego żizn i obszczestwiennaja diejatielnost. Biograficzeskij oczerk. Sankt Peterburg: Biograficzeskaja Biblioteka F. Pawlenkowa, 1861.
  12. Kessler, Mario. “Between comunism and annti-communism: Franz Borkena.” W German scholars in exile: new studies in intellectual history, red. Axel Fair-Schulz, Mario Kessler, 93-120. Plymouth: Lexington Books, 2011.
  13. Koranyi, Karol. Powszechna historia państwa i prawa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1966.
  14. Korf, Modest, Żizn grafa Speranskogo. Sankt-Peterburg: Imperatoskaja Publicznaja Bibliotieka, 1861.
  15. Krzyżanowski, Hieronim. Zasady postępowania sądowego cywilnego. Warszawa: Nakład Własny Autora, 1864.
  16. Lednicki, Wacław. Pamiętniki, red. B. Świderski, t. II. Londyn: Wydawnictwo B. Świderskiego, 1967.
  17. Markiewicz, Jerzy. “Kształtowanie się polskiego systemu prawa sądowego i jego twórcy w okresie międzywojennym 1919-1939 (wybrane zagadnienia)”. Teka Komisji Prawniczej PAN Oddział w Lublinie, t. III (2010): 113-122.
  18. Motyka, Krzysztof. Wpływ Leona Petrażyckiego na polską teorię i socjologię prawa. Lublin: Redakcja Wydawnictw Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, 1993.
  19. Paletschek, Sylvia. Die permanente Erfindung einer Tradition. Die Unniversität Tübingen im Kaiserreich und in der Weimarer Republik. Stuttgart: Franz Steiner Verlag Stuttgart, 2001.
  20. Pietrzykowski, Krzysztof. “Teoria wykładni prawa cywilnego według Eugeniusza Waśkowskiego.” Studia Iuridica, t. 70 (2017): 179-190.
  21. Przeniosło, Małgorzata. “Profesorowie Wydziału Prawa i Nauk Społecznych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie 1919-1939.” Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, nr 2 (2016): 7-32.
  22. Redzik, Adam. “Eugeniusz Waśkowski (1866-1942). W siedemdziesięciolecie śmierci wybitnego uczonego i adwokata.” Palestra, nr 9-10 (2012): 255-267.
  23. Schneider, Karsten. “Dr Jakob Weismann, Prof. in Greifswald, Lehrbuch des deutschen Zivilprozessrechts. I. Bd. Stuttgart, F. Enke, 1903.” Archivs öfentlichen Rechts, nr 1 (1905): 134-136.
  24. Socka, Izabela. “Absolwenci oraz wykładowcy Uniwersytetu Noworosyjskiego w Odessie w XIX i na początku XX wieku w polskiej historiografii ostatnich trzech dekad.” Echa Przeszłości, nr XVI (2015): 141-149.
  25. Sójka-Zielińska, Katarzyna. Historia prawa. Warszawa: Lexis Nexis, 2011.
  26. Sójka-Zielińska, Katarzyna. Wielkie kodyfikacje cywilne. Historia i współczesność. Warszawa: Liber, 2009.
  27. Spencer, Arthur. “Editorial preface to this volume.” W Modern French legal philosophy, red. Alfred Fouillee, Joseph Charmont, Leon Duguit, Rene Demogue. Boston: The Boston Book Company, 1916, XXIX-LIV.
  28. Szpoper, Dariusz. “Rada Państwa (1810-1917). Od subsydiarnego organu władzy rosyjskich imperatorów do izby wyższej parlamentu.” Opolskie Studia Administracyjno-Prawne, nr 2 (2016): 91-117.
  29. Szpoper, Dariusz. “Wstęp.” W Włodzimierz Spasowicz, Liberalizm i narodowość. Wybór pism, red. Michał Jaskólski, Jacek Kloczkowski, Miłowit Kuniński, Ryszard Legutko, Jacek Majchrowski, Tomasz Merta, Bogdan Szlachta, VII-XXII. Kraków: Ośrodek Myśli Politycznej, 2010.
  30. Tarkowski, Mikołaj. “Nauka i nauczanie prawa cywilnego materialnego i formalnego na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie (1919-1939).” W Historia testis temporum, lux veritastis, vita memoriae nuntia vetustatis. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Włodzimierzowi Kaczorowskiemu, red. Ewa Kozerska, Marek Maciejewski, Piotr Stec, 559-572. Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, 2015.
  31. Tarkowski, Mikołaj. “Spółka akcyjna w poglądach prawniczych Gabriela Szerszeniewicza (1863-1912). Przyczynek do historii prawa handlowego w Imperium Rosyjskim.” W Kształtowanie się spółki akcyjnej a doświadczenia polskie, red. Marek Michalski, 105-125. Warszawa: CH Beck, 2020.
  32. Tarkowski, Mikołaj. Wydział Prawa i Nauk Społecznych Uniwersytetu Stefana Batorego w Polsce w latach 1919-1939. Gdańsk: Wydawnictwo Gdańskiej Szkoły Wyższej, 2015.
  33. Veress, Emőd.“Projekt węgierskiego Kodeksu prawa prywatnego z 1928 r. – znaczenie z perspektywy historycznoprawnej.” Krytyka Prawa. Niezależne studia nad prawem, nr 4 (2020): 178-199. https://doi.org/10.7206/kp.2080-1084.416
  34. Waśkowski, Eugeniusz. Istota czynności procesowych. Warszawa: s.n., 1938.
  35. Waśkowski, Eugeniusz. Prawo cywilne. Część ogólna. Skrypt wg. wykładów prof. dra E. Waśkowskiego. Wilno: Sekcja Wydawnicza Koła Prawników Studentów USB, 1934.
  36. Waśkowski, Eugeniusz. Prof. Gabriel Szerszeniewicz (z powodu 25-lecia od dnia śmierci). Warszawa: Wydawnictwo Palestry, 1938.
  37. Waśkowski, Eugeniusz. Przyznanie stron w procesie cywilnym. Z powodu projektu polskiej procedury cywilnej. Wilno: s.n., 1927.
  38. Waśkowski, Eugeniusz. Rozwój ustawodawstwa cywilnego w XIX wieku. Wilno: Wydawnictwo Księgarni Józefa Zawadzkiego w Wilnie, 1925.
  39. Waśkowski, Eugeniusz. System procesu cywilnego. Wstęp teoretyczny. Zasady racjonalnego ustroju sądów i procesu cywilnego. Wilno: s.n., 1932.
  40. Waśkowski, Eugeniusz. Teoria wykładni prawa cywilnego. Metodologia dogmatyki cywilistycznej w zarysie. Warszawa: Izba Adwokacka w Warszawie, 1936.
  41. Zaorski, Krzysztof. “Udział Bronisława Hełczyńskiego w pracach Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej.” Miscellanea Historico-Iuridica, z. 1 (2018): 309-344. https://doi.org/10.15290/mhi.2018.17.01.17
  42. Zieliński, Marcin. “Gabriel Szerszeniewicz (1863-1912) – jego życie i pogląd na kwestię poszanowania prawa. W związku ze stuleciem śmierci.” Palestra, nr 1-2, (2012): 234-242.
  43. Żukowski, Przemysław. “Uniwersytet Stefana Batorego w Wilnie w latach 1929-1939 we wspomnieniach Jana Wilczyńskiego.” Archiwum Emigracji. Studia – Szkice – Dokumenty, z. 1-2 (2018/2019): 137-169. https://doi.org/10.12775/AE.2018-2019.010

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.