Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Artykuły

Nr 4 (42) (2022)

Powstanie austriackiego kodeksu cywilnego ABGB i jego twórca

DOI
https://doi.org/10.36128/priw.vi42.461
Przesłane
21 czerwca 2022
Opublikowane
19.01.2023 — zaktualizowane 25.01.2023
Wersje

Abstrakt

Wprowadzenie w życie zunifikowanego dla całej monarchii prawa cywilnego miało służyć, z jednej strony, postępującej centralizacji władzy monarszej, z drugiej jednak strony, powszechność i pewność skodyfikowanego prawa miała skutecznie chronić interesy i wolności poddanych w stosunkach prywatnoprawnych. Proces ujednolicania prawa w Austrii był zatem - jak słusznie się podkreśla -  wypadkową dwóch tendencji tamtej doby: paternalistycznej wizji scentralizowanej monarchii oświeceniowej i prawno-naturalnej koncepcji przyrodzonych praw jednostki. Z tego  też względu  proces kodyfikacji prawa cywilnego w Austrii miał przebieg w dużym stopniu  linearny i ewolucyjny, a nie rewolucyjny. W historii powstania austriackiego kodeksu cywilnego ABGB daje się zauważyć ciągłość myśli prawniczej od Kodeksu Terezjańskiego przez Kodeks Zachodnio-galicyjski, który był pierwszą pełną, nowoczesną i prawno-naturalną kodyfikacją prawa prywatnego w Austrii. ABGB było jego doskonalszą  wersją pod względem konstrukcyjnym i redakcyjnym.

Bibliografia

  1. Allerhand Maurycy, „O rozwodzie małżeństw żydowskich”, [w:] Księga pamiątkowa wydana setną rocznicę ogłoszenia kodeksu cywilnego z dnia 1 czerwca 1811 roku. 7-26. Lwów: Wydział Prawa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Lwowskiego, 1911.
  2. Brauneder Wihelm, „Das galizische bürgerliche Gesetzbuch: Europas erste Privatrechtskodifikation” [w:] Ustrój i prawo w przeszłości dalszej i bliższej. Studia historyczne o prawie dedykowane Prof. Stanisławowi Grodziskiemu w pięćdziesiątą rocznicę pracy naukowej, red. Jerzy Malec, Wacław Uruszczak. 487-493. Kraków: Wydawnictwo UJ, 2001.
  3. Brauneder Wihelm, Juristen in Ősterreich 1200-1980. Wien 1987.
  4. Dziadzio Andrzej, „Vertragstypenzwang in Code civil? Die Gültigkeit gegenseitiger Verträge in der Judikatur der Freien Stadt Krakau (1815-1846)” Zeitschrift der Savigny-Stiftung für Rechtsgeschichte, Germanische Abteilung, 139 (2022): 270-283.
  5. Dziadzio Andrzej, „Der Code civil in der Rechtsprechung der Freien Stadt Krakau (1815-1846). Zwischen französischer und österreichischer Rechtskultur” Beiträge zur Rechtsgeschichte Ősterreichs, t. II (2020): 269-277.
  6. Dziadzio Andrzej, „Opinie profesorów i doktorów Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego jako źródło badań nad stosowaniem Kodeksu Napoleona w Wolnym Mieście Krakowie” Krakowskie Studia z Historii Państwa i Prawa, 13 (2020): 303-319.
  7. Dziadzio Andrzej, Powszechna historia prawa, wyd. 2. Warszawa: PWN, 2022.
  8. Harrasowsky Philipp, Geschichte der Codification des österreichischen Civilrechtes. Wien 1868.
  9. Harrasowsky Philipp, Der Codex Theresianus und seine Umarbeitungen, t. I-IV. Wien 1883-1886.
  10. Landau Peter, Europäische Rechtsgeschichte und kanonisches Recht im Mittelalter. Badenweiler: Wissenschaftlicher Verlag Bachmann, 2013.
  11. Meissel Franz-Stefan, „De l’esprit de moderation – Zeiller, das ABGB und der Code civil”, [w:] Grundlagen der österreichischen Rechtskultur: Festschrift für Werner Ogris zum 75 Geburtstag, red. Thomas Olechowski, Christian Neschwara, Alina Lengauer. 265-286. Wien: Brill, 2010.
  12. Meissel Franz-Stefan, „Aequitas austriaca – Zur Billigkeit als Rechtsquele in der Kodifikationsgeschichte des ABGB”, [w:] Festschrift für Thomas Simon zum 65. Geburtstag, Land, Policey. 167-191. Wien: Verfassung, 2020.
  13. Meyer-Pritzl Rudolf, „Römisches Recht und Code civil: Die Entstehung des allgemeinen Vertragsbegriffs in Art. 1101 Code civil”, [w:] 200 Jahr Badisches Landrecht von 1809/1810, red. Christian Hattenhauer, Klaue-Peter. Schroeder. 85-99. Heidelberg: Peter Lang Frankfurt, 2011.
  14. Müßig Ulrike, „Der référé législativ – österreichische Gesetzgebungsgeschichte zwischen Rechtsvereinheitlichung unnd Justizsteuerung” Beiträge zur Rechtsgeschichte Ősterreichs, R. 4., t. I (2014): 121-143.
  15. Neschwara Christian, Die ältesten Quellen zur Kodifikationsgeschichte des österreichischen ABGB. Joseph Azzoni Vorentwurf zum Codex Theresianus-Joseph Ferdinand Holger, Anmerckungen über das österreichische Recht(1753). Wien: Böhlau, 2012. https://library.oapen.org/bitstream/handle/20.500.12657/34350/437229.pdf?sequence=1&isAllowed=y.
  16. Neschwara Christian, Karl Anton Martini und sein Entwurf zum Bürgerlichen Gesetzbuch, 3-17.
  17. https://docplayer.org/156339211-Karl-anton-martini--und-sein-entwurf-zum-buergerlichen-gesetzbuch.html.
  18. Olechowski Thomas, „Das ABGB-Rechtseinheit für Zentraleuropa” European Review of Private Law, 3 (2012): 685-679.
  19. Ogris Werner, „Zur Geschichte und Bedeutung des österreichischen Allgemeinen bürgerlichen Gesetzbuch (ABGB)”, [w:] Elemente europäischer Rechtskultur. Rechtshistorische Aufsätze aus den Jahren 1961-2003, red. Thomas Olechowski (Wien: Böhlau Verlag, 2003), 311-333.
  20. Ogris Werner, 175 Jahre ABGB. Eine Bilderfolge in fünfzehn „Hauptstücken”. Wien: Manz, 1987.
  21. Pułka Anna, Aleksandra Szymańska, Rafał Wojciechowski, „Franz Anton Felix(von) Zeiller (1751-1828)” Kwartalnik Prawa Prywatnego, z. 1
  22. (2019): 5-41.
  23. Sójka-Zielińska Katarzyna, Wielkie kodyfikacje cywilne. Historia i współczesność. Warszawa: Liber, 2009.
  24. Zeiller Franz, „Notwendigkeit von eines bürgerlichen, einheimisches Privatrechts. Grudzüge zur Geschichte des österreichischen Privatrechts. Eigenschaften eines bürgerlichen Gesetzbuches” Jahrlicher Beytrag zur Gesetzkunde und Rechtswissenschaft in den Oesterreichischischen Erbstaaten, t. I (1806): 1-71. https://dlc.mpg.de/image/mpirg_sisis_218293/7/#topDocAnchor.
  25. Zeiller Franz, „Vortrag zur Einführung in das Bürgerliche Gesetzbuch”, [w:] Der Urentwurf und die Berathungsprotokolle des Oesterreichischen Allgemeinen bürgerlichen Gesetzbuches, red. Julius Ofner, t. II. 476-496. Wien, 1889.
  26. Zeiller Franz, „Anzeigen und Recensionen des Ősterreichischen bürgerlichen Gesetzbuches in auswärtigen Schriften, nebst Bemerkungen”, [w:] Materialien für Gesetzkunde und Rechtspflege in den österreichischen Staaten, red. C. J. Pratobevera, t. I. 169-191. Wien, 1814.

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.