logo czasopisma

Articles

online-first

The triad of benefits of criminal mediation: victim – perpetrator – justice system.

DOI:
https://doi.org/10.36128/b84caz52
Submitted
12 January 2026
Published
09-08-2026 — Updated on 15-08-2026
Versions

Abstract

The article presents an analysis of the benefits of criminal mediation in Poland in the context of restorative justice. The first part presents mediation as a form of restorative justice and compares it with traditional retributive justice, pointing out the key differences between them. In the next part, the author presents the benefits of mediation for the justice system and crime victims, as well as the impact of positive outcomes of criminal mediation on the perpetrator obtaining real procedural benefits in the form of more lenient penalties. The study uses a dogmatic-legal method, based on the views presented in the literature on the subject and in the case law of Polish courts.

 

References

  1. Bieńkowska, Ewa. Mediacja w sprawach karnych. Warszawa: Ministerstwo Sprawiedliwości, 2011.
    View in Google Scholar
  2. Bieńkowska, Ewa. Poradnik mediatora [mediacja od A do Z; wzory pism; akty prawne]. Warszawa: Wydawnictwo Zrzeszenia Prawników Polskich, 1999.
    View in Google Scholar
  3. Bilewicz, Małgorzata. „Preventing secondary victimization of disabled people.” Resocjalizacja Polska, nr 16 (2018): 39-48. https://doi.org/10.22432/pjsr.2018.16.04.
    View in Google Scholar
  4. Ciepły, Filip. „O dowartościowanie retrybutywnej racjonalizacji kary.” W Hominum causa omne ius constitutum est. Księga Jubileuszowa ku czci Profesor Alicji Grześkowiak, red. Antoni Dębiński, Małgorzata Gałązka, Radosław Hałas i Krzysztof Wiak, 231-246. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2006.
    View in Google Scholar
  5. Ciepły, Filip. „Sprawiedliwość naprawcza wobec przestępstwa.” W Mediacja w teorii i praktyce, red. Andrzej Gretkowski i Danuta Karbarz, 189-200. Stalowa Wola: Oficyna Wydawnicza Fundacji Uniwersyteckiej, 2009.
    View in Google Scholar
  6. Consedine, Jim. Sprawiedliwość naprawcza. Przywrócenie ładu społecznego, tłum. Michał Wołodźko, Kacper Gradoń. Warszawa: Polskie Stowarzyszenie Edukacji Prawnej, 2004.
    View in Google Scholar
  7. Foucault, Michel. Nadzorować i karać: narodziny więzienia, tłum. Tadeusz Komendant. Warszawa: Wydawnictwo Aletheia, 2009.
    View in Google Scholar
  8. Hanas, Katarzyna. „Sprawiedliwość naprawcza w Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE ustanawiającej normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw oraz zastępującej decyzję ramową Rady 2001/220/WSiSW a unormowania polskie.” Prokuratura i Prawo, nr 5 (2015): 45-59. https://www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa/numer-5-2015.
    View in Google Scholar
  9. Hollósvölgyi, Máté. „What does restorative justice promise?” European Journal of Probation 17, nr 1 (2025): 21-34. https://doi.org/10.1177/20662203251319907.
    View in Google Scholar
  10. Hypś, Sławomir. „Komentarz do art. 66.” W Kodeks karny. Komentarz, red. Alicja Grześkowiak i Krzysztof Wiak, 719-725. Warszawa: C.H. Beck, 2026.
    View in Google Scholar
  11. Hypś, Sławomir. „Komentarz do art. 69.” W Kodeks karny. Komentarz, red. Alicja Grześkowiak i Krzysztof Wiak, 735-741. Warszawa: C.H. Beck, 2026.
    View in Google Scholar
  12. Kania-Chramęga, Agnieszka. „Znaczenie naprawienia szkody oraz pojednania pomiędzy pokrzywdzonym a sprawcą w procesie sądowego wymiaru kary. Uwagi na tle wybranych regulacji karnomaterialnych.” ADR. Arbitraż i Mediacja, nr 2(38) (2017): 65-76. https://journals.indexcopernicus.com/api/file/viewByFileId/295910.
    View in Google Scholar
  13. Kokot, Rajnhard. „Idea sprawiedliwości naprawczej z perspektywy projektowanych zmian kodeksu karnego.” Ius Novum 7, nr 2 (2013): 27-47. https://iusnovum.lazarski.pl/iusnovum/article/view/221/430.
    View in Google Scholar
  14. Kruk, Marzena. „Mediacja między pokrzywdzonym a sprawcą przestępstwa jako forma rozwiązywania konfliktów.” Archiwum Kryminologii XXIX-XXX (2008): 837-851. https://doi.org/10.7420/ak2007-2008bn.
    View in Google Scholar
  15. Lewandowska-Pierzynka, Iwona. „Wpływ mediacji na wymiar wychowawczy nieletnich sprawców.” W Mediacja: sztuka kompromisu, red. Marcin Romanowski, 101-119. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości, 2023.
    View in Google Scholar
  16. Łukawska-Malicka, Magdalena. „Czym jest sprawiedliwość naprawcza? Istota i zarys problematyki.” Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio G. Ius 69, nr 2 (2022): 43-59. https://journals.umcs.pl/g/article/viewFile/14299/10159.
    View in Google Scholar
  17. Marek, Andrzej. „Funkcje kary pozbawienia wolności na tle zmian polityki karnej.” W X lat obowiązywania Kodeksu karnego wykonawczego, red. Stefan Lelental i Grażyna B. Szczygieł, 61-76. Białystok: Temida 2, 2009.
    View in Google Scholar
  18. Marshall, Tony F. Restorative Justice: An Overview. London: Home Office, 1999.
    View in Google Scholar
  19. Płatek, Monika. „Wstęp I, czyli o miejscu i roli sprawiedliwości naprawczej w systemie sprawiedliwości karnej.” W Sprawiedliwość naprawcza. Idea. Teoria. Praktyka, red. Monika Płatek i Michał Fajst, 9-31. Warszawa: Liber, 2005.
    View in Google Scholar
  20. Różyńska, Joanna. „Koncepcja sprawiedliwości naprawczej.” Jurysta, nr 1 (2005): 5-14.
    View in Google Scholar
  21. Siedlecka-Andrychowicz, Agnieszka. „Mediacja w sprawach karnych i sprawach o wykroczenia.” W Mediacje. Teoria i praktyka, red. Ewa Gmurzyńska i Rafał Morek, 381-406. Warszawa: Wolters Kluwer, 2024.
    View in Google Scholar
  22. Siedlecka-Andrychowicz, Agnieszka. „Wykorzystanie mediacji oraz programów sprawiedliwości naprawczej w konfliktach występujących w środowisku akademickim – przykład Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej i Polski.” W Mediacja: od rozmowy do porozumienia, red. Marcin Romanowski, 115-128. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości, 2022.
    View in Google Scholar
  23. Sitarska, Anna. „Przemoc w rodzinie a mediacja.” Prokuratura i Prawo, nr 1 (2006): 56-74. https://www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa/numer-1-2006.
    View in Google Scholar
  24. Sitarz, Olga. „Bariery prawne szerszego rozwoju mediacji w sprawach karnych i postulaty de lege ferenda.” W Mediacja: sztuka kompromisu, red. Marcin Romanowski, 13-24. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości, 2023.
    View in Google Scholar
  25. Skrobotowicz, Grzegorz. „Mediacja karna w Polsce – ponad dwadzieścia lat działania instytucji – próba oceny.” W Mediacja: od rozmowy do porozumienia, red. Marcin Romanowski, 61-78. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości, 2022.
    View in Google Scholar
  26. Skrobotowicz, Grzegorz. Mediacja karna w świetle badań. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2017.
    View in Google Scholar
  27. Skrobotowicz, Grzegorz. „Zalety mediacji karnej.” Prokuratura i Prawo, nr 2 (2012): 128-145. https://www.gov.pl/web/prokuratura-krajowa/numer-2-2012.
    View in Google Scholar
  28. Steinborn, Sławomir. Porozumienia w polskim procesie karnym. Skazanie bez rozprawy i dobrowolne poddanie się odpowiedzialności karnej. Kraków: Zakamycze, 2005.
    View in Google Scholar
  29. Suchanek, Marek. „Mediacja jako metoda rozwiązywania konfliktów społecznych.” Studia Administracyjne, nr 10 (2018): 129-147. http://dx.doi.org/10.18276/sa.2018.10-09.
    View in Google Scholar
  30. Walczak, Beata. „Mediacja w sprawach karnych.” Zeszyty Naukowe Instytutu Administracji AJD w Częstochowie 2, nr 6 (2012): 119-137. http://dlibra.bg.ajd.czest.pl:8080/Content/1555/Gubernaculum_02_6-119.pdf.
    View in Google Scholar
  31. Waluk, Janina. „Mediacja jako forma sprawiedliwości naprawczej – korzyści dla stron.” Archiwum Kryminologii XXIX-XXX (2008): 871-883. https://czasopisma.inp.pan.pl/index.php/ak/article/view/309/waluk_mediacja_jako_forma_spra_2007-2008BQ.pdf.
    View in Google Scholar
  32. Wójcik, Dobrochna. „Rola mediacji między pokrzywdzonym a sprawcą przestępstwa.” W System Prawa Karnego. Zagadnienia ogólne, t. 1, red. Andrzej Marek, 350-413. Warszawa: C.H. Beck, Instytut Nauk Prawnych PAN, 2010.
    View in Google Scholar
  33. Zielińska, Eleonora. Mediacja w sprawach karnych o przemoc w rodzinie – skala i efektywność w praktyce polskiego wymiaru sprawiedliwości. Warszawa: Instytut Wymiaru Sprawiedliwości, 2017. https://old.iws.gov.pl/wp--content/uploads/2018/08/IWS_Zieli%C5%84ska-E._Mediacja-w-spr.-karnych--o-przemoc-w-rodzinie.pdf.
    View in Google Scholar
  34. Zielińska, Eleonora i Joanna Klimczak. Zakres stosowania mediacji w sprawach karnych w praktyce wymiaru sprawiedliwości. Warszawa: Instytut Wymiaru Sprawiedliwości, 2020. https://old.iws.gov.pl/wp-content/uploads/2020/04/IWS_Zieli%C5%84ska-E.-Klimczak-J-Zakres-stosowania-mediacji-w--sprawach-karnych-w-praktyce-wymiaru-sprawiedliwo%C5%9Bci.pdf.
    View in Google Scholar

Downloads

Download data is not yet available.