logo czasopisma

Artykuły

Tom 62 Nr 3 (2026): Prawo i Więź

Irvinga L. Janisa teoria podejmowania złych decyzji w samorządzie terytorialnym, spółdzielczości i ruchach społecznych. Perspektywa socjologiczna

DOI:
https://doi.org/10.36128/azgjsj41
Przesłane
22 września 2025
Opublikowane
24-07-2026

Abstrakt

The aim of this study is to demonstrate how Irving L. Janis’s groupthink and bad decision-making are analyzed within sociology of law, as well as what their potential consequences may be in local government, cooperatives, and social movements. The analysis of this issue indicates that Irving L. Janis, in his analytical interpretation of groupthink, drew attention to certain regularities existing within groups, including the tendency to strive for consensus within the group becoming so strong that it suppresses realistic alternative assessments and critical thinking. The characteristics of groupthink syndrome include: a) the illusion of omnipotence, invincibility, infallibility, and self-confidence; b) group efforts to rationalize one's own actions; c) an unquestioned belief in the group's morality and professional ethics; d) stereotyping opponents of a given problem solution and treating them as enemies; e) direct pressure on group members to enforce compliance and conformist behavior; f) self-censorship of deviations from group consensus; g) a shared illusion of unanimity; h) the emergence of individuals who filter information and censor bad information.

Bibliografia

  1. Benedict Ruth, The Chrysanthemum and the Sword. Patterns of Japanese Culture. Boston: Houghton Mifflin Company, 1946.
    Pokaż w Google Scholar
  2. Domachowski Waldemar, „Czynniki ułatwiające a utrudniające proces integracji społecznej”, [w:] Wyzwania integracji społecznej w Polsce, red. Stefan Frydrychowicz. 35-52. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie, 2018.
    Pokaż w Google Scholar
  3. Domachowski Waldemar, „Syndrom grupowego myślenia”, [w:] Z zagadnień psychologii społecznej, red. Waldemar Domachowski, Stanisław Kowalik, Jolanta Miluska. 120-134. Warszawa: PWN, 1984.
    Pokaż w Google Scholar
  4. Dutkiewicz Tomasz, „Informacja podstawą planowania” Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych, nr 2 (2011): 38-45. file:///C:/Users/HP/Downloads/httpwww_wso_wroc_plimagesplikiwpikbnzn2011zn2201103dukiewicz%20(1).pdf.
    Pokaż w Google Scholar
  5. Esser James K., „Alive and Well After 25 Years. A Review of Groupthink Research” Organizational Behavior and Human Decision Processes, nr 2-3 (1998): 116-141. Doi: 10.1006/obhd.1998.2758.
    Pokaż w Google Scholar
  6. Griffin Ricky W., Podstawy zarządzania organizacjami. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001.
    Pokaż w Google Scholar
  7. Harris Gardenia, „Groupthink Processes and Problems”, [w:] Global Encyclopedia of Public Administration, red. Ali Farazmand. 6083-6087. New York: Public Policy, and Governance, References Springer, 2022.
    Pokaż w Google Scholar
  8. Holska Agata, „Teoria podejmowania decyzji”, [w:] Zarządzanie, organizacje i organizowanie – przegląd perspektyw teoretycznych, red. Krzysztof Klincewicz. 239-252. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, 2016.
    Pokaż w Google Scholar
  9. Hovland Carl I., Artur A. Lumsdaine, Fred D. Sheffield, Studies in Social Psychology in World War II, t. III, Experiments on Mass Communication. Princeton-New York: Princeton University Press, 1949.
    Pokaż w Google Scholar
  10. Janis Irving L., Groupthink. Psychological Studies of Policy Decisions and Fiascoes. Boston: Houghton Mifflin Company, 1982.
    Pokaż w Google Scholar
  11. Janis Irving L., Victims of Groupthink. A Psychological Studies of Foreign-Policy Decisions and Fiascoes. Boston: Houghton Mifflin Company, 1972.
    Pokaż w Google Scholar
  12. Jaracz Marcin, Alina Borkowska, „Podejmowanie decyzji w świetle badań neurobiologicznych i teorii psychologicznych” Psychiatria, nr 2 (2010): 68-74. https://journals.viamedica.pl/psychiatria/article/view/29118.
    Pokaż w Google Scholar
  13. Kahneman Daniel, Amos Tversky, „Prospect Theory. An Analysis of Decision under Risk” Econometrica, nr 2 (1979): 263-291. Doi: 10.2307/1914185.
    Pokaż w Google Scholar
  14. Krztoń Waldemar, „Zarządzanie informacją w procesach decyzyjnych organizacji” Modern Management Review, nr 3 (2017): 83-94. Doi: prz.edu.pl/pl/pdf/zim/297.
    Pokaż w Google Scholar
  15. Kugiel Patryk, „Zamknięcie rozdziału – wycofanie wojsk USA z Afganistanu. Komentarz” Polski Instytut Spraw Międzynarodowych nr 32 (2021): 1-2. https://www.pism.pl/publikacje/Zamkniecie_rozdzialu__wycofanie_wojsk_USA_z_Afganistanu.
    Pokaż w Google Scholar
  16. Langer Ellen J., „The Illusion of Control” Journal of Personality and Social Psychology, nr 2 (1975): 311-328.
    Pokaż w Google Scholar
  17. Łypacewicz Stanisław, Kierownik i zespół. Warszawa: Wydawnictwo Związkowe CRZZ, 1971.
    Pokaż w Google Scholar
  18. Moczuk Eugeniusz, „Syndrom nieomylności w działaniach społecznych”, [w:] Dobre państwo - kryteria, wskaźniki, diagnoza i zalecenia, red. Bogdan Ney, Wojciech Gasparski, Witold Kieżun. 169-174. Warszawa: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania im. Leona Koźminskiego, 2004.
    Pokaż w Google Scholar
  19. Moczuk Eugeniusz, „Syndrom nieomylności w działaniach społecznych (na przykładzie samorządu terytorialnego)” Gospodarka-Administracja-Samorząd, nr 1 (2003): 38-44.
    Pokaż w Google Scholar
  20. Nosal Czesław S., Psychologia myślenia i działania menedżera. Wrocław: Wydawnictwo Akade, 2001.
    Pokaż w Google Scholar
  21. Piśniak Monika, „Ryzyko w teorii podejmowania decyzji” Zeszyty Naukowe Politechniki Częstochowskiej. Zarządzanie, nr 19 (2015): 116-126. https://sbc.org.pl/Content/358675/PDF/piśniak.pdf.
    Pokaż w Google Scholar
  22. Rebizant Waldemar, Metody podejmowania decyzji. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, 2012.
    Pokaż w Google Scholar
  23. Roszkowska Ewa, Decyzje wielokryterialne i negocjacje. Wybrane aspekty teoretyczne i badania eksperymentalne. Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, 2021.
    Pokaż w Google Scholar
  24. Sorokin Pitirim A., Man and Society in Calamity. The Effects of War, Revolution, Famine, Pestilence upon Human Mind, Behavior, Social Organization and Cultural Life. New York: E. P. Dutton & Co., 1942.
    Pokaż w Google Scholar
  25. Stonern James A. F., R. Edward Freeman, Daniel R. Gilbert, Kierowanie. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, 1999.
    Pokaż w Google Scholar
  26. Stouffer Samuel A., Edward A. Suchman, Leland C. De Vinney, Shirley A. Star, Robin M. Williams, Studies in Social Psychology in World War II, t. I, The American Soldier. Adjustment during Army Life. Princeton-New York: Princeton University Press, 1949.
    Pokaż w Google Scholar
  27. Stouffer Samuel A., Artur A. Lumsdaine, Marion H. Lumsdaine, Robin M. Williams, M. Brewster Smith, Irving L. Janis, Shirley A. Star, Leonard S. Cottrell, Studies in Social Psychology in World War II, t. II, The American Soldier: Combat and Its Aftermath. Princeton-New York: Princeton University Press, 1949.
    Pokaż w Google Scholar
  28. Stouffer Samuel A., Louis Guttman, Edward A. Suchman, Paul F. Lazarsfeld, Shirley A. Star, John A. Clausen, Studies in Social Psychology in World War II, t. IV, Measurement and Prediction. Princeton-New York: Princeton University Press, 1950.
    Pokaż w Google Scholar
  29. Stróżyk Jarosław, „Strategiczne implikacje wycofania USA z Afganistanu. Porażka czy katastrofa?” Rocznik Strategiczny, nr 22 (2021): 405-419. https://wnpism.uw.edu.pl/wp-content/uploads/2022/09/Strategiczne_implikacje_Strozyk.pdf.
    Pokaż w Google Scholar
  30. Szczepański Jan, Elementarne pojęcia socjologii. Warszawa: PWN, 1972.
    Pokaż w Google Scholar
  31. Śmid Wacław, Leksykon menedżera. Kraków: Wydawnictwo Profesjonalnej Szkoły Biznesu, 2000.
    Pokaż w Google Scholar
  32. Tversky Amos, Daniel Kahneman, „Availability. A Heuristic for Judging Frequency and Probability” Cognitive Psychology, nr 2 (1973): 207-232. https://people.umass.edu/biep540w/pdf/Tversky%20availability.pdf.
    Pokaż w Google Scholar
  33. Tversky Amos, Daniel Kahneman, „Judgment under Uncertainty. Heuristics and Biases.” Science. New Series, nr 4157 (1974): 1124-1131. https://sites.socsci.uci.edu/~bskyrms/bio/readings/tversky_k_heuristics_biases.pdf.
    Pokaż w Google Scholar
  34. Wierzbicki Andrzej P., Teoria i praktyka wspomagania decyzji. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2018. https://www.goodtherapy.org/famous-psychologists/irving-janis.html.
    Pokaż w Google Scholar

Downloads

Download data is not yet available.