logo czasopisma

Artykuły

online-first

Tajemnica obrończa w systemie Unii Europejskiej

DOI:
https://doi.org/10.36128/1cr19837
Przesłane
2 maja 2026
Opublikowane
07-09-2026

Abstrakt

W niniejszym opracowaniu poddano analizie pierwsze orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości dotyczące poufności porozumiewania między prawnikiem a klientem wydane w sprawie AM & S Europe w dniu 18 maja 1982 r. 155/79, AM & S Europe v. Komisja, należące do jednego najczęściej przytaczanych w orzecznictwie luksemburskim. Wynik analizy odniesiono do późniejszego orzecznictwa luksemburskiego oraz orzecznictwa polskiego i ochrony przewidzianej art. 4 dyrektywy 2013/48/UE oraz krajowymi przepisami prawa statuującymi tajemnicę obrończą. Doprowadziło to do zidentyfikowania gradacji: - w zasadzie pełna ochrona poufności relacji prawnika niezależnego z klientem w orzecznictwie TSUE inspirowanym orzecznictwem Europejskiego Trybunał Praw Człowieka i w polskim orzecznictwie konstytucyjnym oraz orzecznictwie Sądu Najwyższego, z wyjątkiem dwóch przepisów kodeksowych odchodzących nawet od obowiązków abstencyjnych państwa, co, w określonym zakresie, aprobuje Trybunał Konstytucyjny, - zawężona ochrona w polskim prawie przy wykładni dosłownej, - marginalizowanie przez TSUE art. 4 dyrektywy 2013/48/UE, przy wykładni dosłownej statuującego jedynie obowiązek abstencyjny, - w końcu praktyka orzecznicza polskich sądów powszechnych najmniej przewidywalna.

Bibliografia

  1. Christoforou, Theofanis. „Protection of Legal Privilege in EEC Competition Law: The Imperfections of a Case.” Fordham International Law Journal 9, nr 1 (1985): 1–62.
    Pokaż w Google Scholar
  2. Czeszejko, Zdzisław, i Zdzisław Krzemiński. Odpowiedzialność dyscyplinarna adwokatów. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze, 1971.
    Pokaż w Google Scholar
  3. Dethloff-Wieland, Linus. „Legal Professional Privilege – In-House Counsel in the European Union.” Zeitschrift für Europäisches Privatrecht, nr 1 (2020).
    Pokaż w Google Scholar
  4. Di Federico, Giacomo. „Case C-550/07 P, Akzo Nobel Chemicals Ltd and Akcros Chemicals Ltd v. European Commission, Judgment of the European Court of Justice (Grand Chamber) of 14 September 2010.” Common Market Law Review 48, nr 2 (2011): 581–602.
    Pokaż w Google Scholar
  5. Gontarski, Waldemar. Granice legalności prowokacji policyjnej. Glosa aprobująca do wyroku ETPC z dnia 5 lutego 2008 r. (Wielka Izba), nr skargi 74420/01. LEX/el., 2016.
    Pokaż w Google Scholar
  6. Gontarski, Waldemar. „Skuteczność prawa Unii Europejskiej. Zarys teorii.” W: Skuteczność prawa europejskiego. Zarys teorii i praktyki, red. Genowefa Grabowska. Warszawa: Europejska Wyższa Szkoła Prawa i Administracji, 2015.
    Pokaż w Google Scholar
  7. Grabowska-Moroz, Barbara. „Unijna dyrektywa o prawie dostępu do obrońcy – zadanie dla ustawodawcy, wyzwanie dla sądów.” Przegląd Sądowy, nr 3 (2019): 45–59.
    Pokaż w Google Scholar
  8. Gulińska, Anna, i Paweł Fortuna. „Zasada legal professional privilege w postępowaniu przed Prezesem UOKiK.” internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny, nr 4 (2024): 80–99.
    Pokaż w Google Scholar
  9. Hawellek, Christian. „CCBE: Empfehlungen zum Schutze der Vertraulichkeit von Mandanteninformationen bei Überwachungsaktivitäten vorgelegt.” Zeitschrift für Datenschutzrecht, nr 13 (2016), nr 05203, beck-online.
    Pokaż w Google Scholar
  10. Lach, Arkadiusz. „Dopuszczalność dowodów uzyskanych z naruszeniem prawa w postępowaniu karnym.” Państwo i Prawo, nr 10 (2014): 39–53. LEX.
    Pokaż w Google Scholar
  11. Lasok, K. P. E. „The Privilege against Self-Incrimination in Competition Cases.” European Competition Law Review 11, nr 2 (1990): 90–91.
    Pokaż w Google Scholar
  12. Lenaerts, Koen, i José A. Gutiérrez-Fons. Metody wykładni Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, red. nauk. i tłum. Alicja Sikora-Kalėda. Warszawa: C.H. Beck, 2024.
    Pokaż w Google Scholar
  13. Nowicki, Marek Antoni. Wokół Konwencji Europejskiej. Komentarz do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Wyd. 9. 2025. LEX/el.
    Pokaż w Google Scholar
  14. Parchimowicz-Gontarska, Iwona. Prawo do wystąpienia z Unii Europejskiej na przykładzie Brexitu. Zagadnienia prawnoustrojowe. Olsztyn: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, 2019 (niepublikowana rozprawa doktorska).
    Pokaż w Google Scholar
  15. Seitz, Claudia. „Unternehmensjuristen und das Anwaltsprivileg im europäischen Wettbewerbsverfahren – Wandel in der europäischen Rechtsprechung?” Europäische Zeitschrift für Wirtschaftsrecht, nr 8 (2004): 231–235.
    Pokaż w Google Scholar
  16. Skorupka, Jerzy. „Eliminowanie z procesu karnego dowodu zebranego w sposób sprzeczny z ustawą.” Państwo i Prawo, nr 3 (2011): 80–85.
    Pokaż w Google Scholar
  17. Sychta, Katarzyna. Komentarz do art. 178. W: Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. Jarosław Zagrodnik. Warszawa: Wolters Kluwer, 2024. LEX.
    Pokaż w Google Scholar
  18. Świecki, Dariusz, red. Postępowanie karne. Wyd. 2. Warszawa: Wolters Kluwer, 2023.
    Pokaż w Google Scholar
  19. Van Gerven, Dirk. „Professional Secrecy in Europe.” W: Professional Secrecy of Lawyers in Europe, red. Dirk Van Gerven. Cambridge: Cambridge University Press, 2013.
    Pokaż w Google Scholar
  20. Vesterdorf, Bo. „Legal Professional Privilege and the Privilege Against Self-Incrimination in EC Law: Recent Developments and Current Issues.” Fordham International Law Journal 28, nr 4 (2004): 1179–1215.
    Pokaż w Google Scholar
  21. Wąsek-Wiaderek, Małgorzata, i Sławomir Steinborn. „Pojęcia «skuteczny środek naprawczy» oraz «skuteczny środek odwoławczy» w prawie Unii Europejskiej dotyczące pozyskiwania dowodów w postępowaniu karnym.” Ius Novum, nr 4 (2025): 47–64.
    Pokaż w Google Scholar

Downloads

Download data is not yet available.