logo czasopisma

Artykuły

online-first

Wiążące opinie indywidualne organu nadzoru AI a system urzędowych interpretacji w prawie gospodarczym. Fikcja pozytywnego rozstrzygnięcia jako technika legislacyjna

DOI:
https://doi.org/10.36128/5nmsb283
Przesłane
25 lipca 2026
Opublikowane
05-08-2026 — zaktualizowane 06-08-2026
Wersje

Abstrakt

Artykuł analizuje instytucję wiążących opinii indywidualnych, którą ustawa o systemach sztucznej inteligencji powierza Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI), łącząc brak wydania opinii w terminie z fikcją prawną akceptacji stanowiska wnioskodawcy. Autorzy stawiają tezę, że konstrukcja ta przenosi na grunt prawa nowych technologii model interpretacji indywidualnych znany z Ordynacji podatkowej oraz ustawy Prawo przedsiębiorców, czyniąc to jednak w warunkach nieporównywalnie wyższej niepewności technicznej, co podważa ochronną funkcję tej instytucji. Tezie głównej towarzyszy teza pomocnicza, zgodnie z którą milczące załatwienie sprawy w materii systemów sztucznej inteligencji stanowi ryzykowną technikę legislacyjną. Analizie poddano zakres związania organu opinią, zbieg opinii KRiBSI z rozstrzygnięciami innych organów oraz dopuszczalność weryfikacji fikcji pozytywnej w trybach nadzwyczajnych. Artykuł zamyka zestaw postulatów de lege ferenda mających dostosować tę instytucję do specyfiki systemów sztucznej inteligencji.

Bibliografia

  1. Bator, Andrzej. Instrumentalizacja jako działanie prawne. Studium z teorii prawa. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2026.
    Pokaż w Google Scholar
  2. Burrell, Jenna. „How the Machine ’Thinks’: Understanding Opacity in Machine Learning Algorithms.” Big Data & Society 3, nr 1 (2016). https://doi.org/10.1177/2053951715622512.
    Pokaż w Google Scholar
  3. Dzwonkowski, Henryk. „Charakter prawny indywidualnych interpretacji podatkowych – wybrane zagadnienia.” W Księga jubileuszowa Profesora Ryszarda Mastalskiego. Stanowienie i stosowanie prawa podatkowego, red. Wiesława Miemiec, 143. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Unimex, 2009.
    Pokaż w Google Scholar
  4. Fajgielski, Paweł. Ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Ustawa o ochronie danych osobowych. Komentarz. Wyd. 3. Warszawa: Wolters Kluwer, 2025.
    Pokaż w Google Scholar
  5. Fischer, Bogdan. Prawne aspekty norm technicznych. Normalizacja jako wsparcie legislacji administracyjnej. Warszawa: Wolters Kluwer, 2017.
    Pokaż w Google Scholar
  6. Fischer, Bogdan, Adam Pązik i Dominik Bierecki, red. Prawo sztucznej inteligencji i nowych technologii. T. 4. Sopot: Spółdzielczy Instytut Naukowy, 2024.
    Pokaż w Google Scholar
  7. Fischer, Bogdan, Adam Pązik i Marek Świerczyński, red. Prawo sztucznej inteligencji i nowych technologii. T. 1–3. Warszawa: Wolters Kluwer, 2021–2024.
    Pokaż w Google Scholar
  8. Fischer, Bogdan, Agnieszka Piskorz-Ryń, Marlena Sakowska-Baryła i Joanna Wyporska-Frankiewicz. Ustawa o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego. Komentarz. Warszawa: Wolters Kluwer, 2022.
    Pokaż w Google Scholar
  9. Fischer, Bogdan i Marlena Sakowska-Baryła. „Wykorzystywanie otwartych danych jako element zwiększenia wyjaśnialności AI.” Prawo i Więź 53, nr 6 (2024): 289–305. https://doi.org/10.36128/PRIW.VI53.11166.
    Pokaż w Google Scholar
  10. Kornacki, Paweł. „Postępowanie w sprawie interpretacji podatkowych.” W System prawa administracyjnego procesowego, t. IV, Postępowania autonomiczne i szczególne. Postępowanie niejurysdykcyjne, red. Grzegorz Łaszczyca i Andrzej Matan, 1112. Warszawa: Wolters Kluwer, 2021.
    Pokaż w Google Scholar
  11. Kuehn Pedersen, Mogens. Strategic Compliance – an Introduction. Kopenhaga, 2015. https://www.researchgate.net/publication/283725365_Strategic_Compliance_-_an_Introduction.
    Pokaż w Google Scholar
  12. Lubasz, Dominik. RODO dla AI. Zgodność z zasadami godnej zaufania sztucznej inteligencji w modelu data protection by design. Warszawa: Wolters Kluwer, 2025.
    Pokaż w Google Scholar
  13. Pasquale, Frank. The Black Box Society. The Secret Algorithms That Control Money and Information. Cambridge, MA: Harvard University Press, 2015.
    Pokaż w Google Scholar
  14. Pietrasz, Piotr. „Interpretacje indywidualne, opinie zabezpieczające, opinie, o których mowa w art. 119zzl § O.p.” W System Prawa Sądownictwa Administracyjnego, t. II, Zakres podmiotowy i przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego, red. Grzegorz Łaszczyca i Wojciech Piątek, 284. Warszawa: Wolters Kluwer, 2025.
    Pokaż w Google Scholar

Downloads

Download data is not yet available.