Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Artykuły

Nr 4 (42) (2022)

Naruszenia przepisów III Statutu litewskiego w działalności sądów szlacheckich II połowy XVIII wieku

DOI
https://doi.org/10.36128/priw.vi42.439
Przesłane
3 czerwca 2022
Opublikowane
19.01.2023 — zaktualizowane 25.01.2023
Wersje

Abstrakt

Pomimo pojawiających się w II połowie XVIII wieku postulatów poprawy części Statutu z 1588 roku litewska szlachta pozostawała bardzo przywiązana do swojej kodyfikacji. Zachowane przekazy dowodzą jednak, że prawo to było w działalności sądów szlacheckich wielokrotnie naruszane. Przekonują o tym nie tylko pisma o charakterze politycznym, ale również relacje pamiętnikarskie, źródła praktyki sądowej, akty sejmikowe, a nawet treść listu króla Stanisława Augusta Poniatowskiego nawołującego do usprawnienia procesu sądowego. Co więcej, występowanie wielu z wyliczonych przez monarchę uchybień znajduje potwierdzenie w innych relacjach źródłowych. Sytuacja ta stanowiła przyczynę występowania przez lokalną szlachtę do sejmu z prośbami o jej poprawę. Do najpoważniejszych problemów szlacheckiego wymiaru sprawiedliwości zaliczano proceder bezprawnego wydłużania postępowań.

Bibliografia

  1. Kanecki Oskar, Sądy kapturowe Wielkiego Księstwa Litewskiego. Sopot: Wydawnictwo Arche Marek Tokarczyk, 2020.
  2. Kanecki Oskar, „Eskalacja naruszeń porządku i prawa podczas obrad Trybunału Wielkiego Księstwa Litewskiego w XVIII wieku” Prawo i Więź, nr 2 (2021): 188-204.
  3. Liubawskij Matwiej Kuzmicz, Politiczeskij stroj Polszi poslie liublinskoj unii. Lekcii czitannyja w moskowskom uniwersitietie w 1899-1900 ak. godu. Moskwa, 1901.
  4. Łappo Iwan Iwanowicz, „Grodskij sud w Wielikom Kniażestwie Litowskom w XVI stoletii” Żurnał Ministerstwa Narodnago Prosweszczenija, cz. 13 (1908): 51-113.
  5. Syrokomla Jan, „Sądownictwo na Żmudzi” Przegląd Powszechny, vol. 53 (1897): 380-391.

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.